diff options
| author | Lukasz Kasprzak <lukas@labunix.xyz> | 2026-07-27 14:30:55 +0200 |
|---|---|---|
| committer | Lukasz Kasprzak <lukas@labunix.xyz> | 2026-07-27 14:30:55 +0200 |
| commit | 3aa90a9b8d7623a70e2d3a505bea080ba37c1d67 (patch) | |
| tree | de6fc7989204cb8c90b28999b0a0c1d1248a93a8 /internal/bible/corpora/vul.tsv | |
| parent | aa77877d70e7ba5e2c19d970a555940c083e5de8 (diff) | |
| download | lectio-3aa90a9b8d7623a70e2d3a505bea080ba37c1d67.tar.gz lectio-3aa90a9b8d7623a70e2d3a505bea080ba37c1d67.zip | |
data(bible): close the deuterocanon gap in vul + drb corpora
Added Tobit, Judith, Wisdom, Sirach, Baruch to vul (5) and those + 1-2
Maccabees to drb (7), from get.bible's public-domain Clementine Vulgate /
Douay-Rheims (Clementine versification = the EF citation basis). EF and OF
deuterocanonical citations (e.g. the Assumption's Judith epistle) now resolve
against the corpora. Flipped the gap-documenting test to assert resolution.
Diffstat (limited to 'internal/bible/corpora/vul.tsv')
| -rw-r--r-- | internal/bible/corpora/vul.tsv | 2888 |
1 files changed, 2888 insertions, 0 deletions
diff --git a/internal/bible/corpora/vul.tsv b/internal/bible/corpora/vul.tsv index fed7830..93b0d20 100644 --- a/internal/bible/corpora/vul.tsv +++ b/internal/bible/corpora/vul.tsv @@ -32919,3 +32919,2891 @@ Revelation Rev 68 22 18 Contestor enim omni audienti verba prophetiae libri huju Revelation Rev 68 22 19 Et si quis diminuerit de verbis libri prophetiae hujus, auferet Deus partem ejus de libro vitae, et de civitate sancta, et de his quae scripta sunt in libro isto :
Revelation Rev 68 22 20 dicit qui testimonium perhibet istorum. Etiam venio cito : amen. Veni, Domine Jesu.
Revelation Rev 68 22 21 Gratia Domini nostri Jesu Christi cum omnibus vobis. Amen.
+Tobit Tob 17 1 1 Tobias ex tribu et civitate Nephthali (quæ est in superioribus Galilææ supra Naasson, post viam quæ ducit ad occidentem, in sinistro habens civitatem Sephet) +Tobit Tob 17 1 2 cum captus esset in diebus Salmanasar regis Assyriorum, in captivitate tamen positus, viam veritatis non deseruit, +Tobit Tob 17 1 3 ita ut omnia quæ habere poterat, quotidie concaptivis fratribus, qui erant ex ejus genere, impertiret. +Tobit Tob 17 1 4 Cumque esset junior omnibus in tribu Nephthali, nihil tamen puerile gessit in opere. +Tobit Tob 17 1 5 Denique, cum irent omnes ad vitulos aureos quos Jeroboam fecerat rex Israël, hic solus fugiebat consortia omnium. +Tobit Tob 17 1 6 Sed pergebat in Jerusalem ad templum Domini, et ibi adorabat Dominum Deum Israël, omnia primitiva sua et decimas suas fideliter offerens, +Tobit Tob 17 1 7 ita ut in tertio anno proselytis et advenis ministraret omnem decimationem. +Tobit Tob 17 1 8 Hæc et his similia secundum legem Dei puerulus observabat. +Tobit Tob 17 1 9 Cum vero factus esset vir, accepit uxorem Annam de tribu sua, genuitque ex ea filium, nomen suum imponens ei : +Tobit Tob 17 1 10 quem ab infantia timere Deum docuit, et abstinere ab omni peccato. +Tobit Tob 17 1 11 Igitur, cum per captivitatem devenisset cum uxore sua et filio in civitatem Niniven cum omni tribu sua +Tobit Tob 17 1 12 (cum omnes ederent ex cibis gentilium), iste custodivit animam suam, et numquam contaminatus est in escis eorum. +Tobit Tob 17 1 13 Et quoniam memor fuit Domini in toto corde suo, dedit illi Deus gratiam in conspectu Salmanasar regis, +Tobit Tob 17 1 14 et dedit illi potestatem quocumque vellet ire, habens libertatem quæcumque facere voluisset. +Tobit Tob 17 1 15 Pergebat ergo ad omnes qui erant in captivitate, et monita salutis dabat eis. +Tobit Tob 17 1 16 Cum autem venisset in Rages civitatem Medorum, et ex his quibus honoratus fuerat a rege, habuisset decem talenta argenti : +Tobit Tob 17 1 17 et cum in multa turba generis sui Gabelum egentem videret, qui erat ex tribu ejus, sub chirographo dedit illi memoratum pondus argenti. +Tobit Tob 17 1 18 Post multum vero temporis, mortuo Salmanasar rege, cum regnaret Sennacherib filius ejus pro eo, et filios Israël exosos haberet in conspectu suo, +Tobit Tob 17 1 19 Tobias quotidie pergebat per omnem cognationem suam, et consolabatur eos, dividebatque unicuique, prout poterat, de facultatibus suis : +Tobit Tob 17 1 20 esurientes alebat, nudisque vestimenta præbebat, et mortuis atque occisis sepulturam sollicitus exhibebat. +Tobit Tob 17 1 21 Denique cum reversus esset rex Sennacherib, fugiens a Judæa plagam quam circa eum fecerat Deus propter blasphemiam suam, et iratus multos occideret ex filiis Israël, Tobias sepeliebat corpora eorum. +Tobit Tob 17 1 22 At ubi nuntiatum est regi, jussit eum occidi, et tulit omnem substantiam ejus. +Tobit Tob 17 1 23 Tobias vero cum filio suo et cum uxore suo fugiens, nudus latuit, quia multi diligebant eum. +Tobit Tob 17 1 24 Post dies vero quadraginta quinque occiderunt regem filii ipsius, +Tobit Tob 17 1 25 et reversus est Tobias in domum suam, omnisque facultas ejus restituta est ei. +Tobit Tob 17 2 1 Post hæc vero, cum esset dies festus Domini, et factum esset prandium bonum in domo Tobiæ, +Tobit Tob 17 2 2 dixit filio suo : Vade, et adduc aliquos de tribu nostra, timentes Deum, ut epulentur nobiscum. +Tobit Tob 17 2 3 Cumque abiisset, reversus nuntiavit ei unum ex filiis Israël jugulatum jacere in platea. Statimque exiliens de accubitu suo, relinquens prandium, jejunus pervenit ad corpus : +Tobit Tob 17 2 4 tollensque illud portavit ad domum suam occulte, ut dum sol occubuisset, caute sepeliret eum. +Tobit Tob 17 2 5 Cumque occultasset corpus, manducavit panem cum luctu et tremore, +Tobit Tob 17 2 6 memorans illum sermonem, quem dixit Dominus per Amos prophetam : Dies festi vestri convertentur in lamentationem et luctum. +Tobit Tob 17 2 7 Cum vero sol occubuisset, abiit, et sepelivit eum. +Tobit Tob 17 2 8 Arguebant autem eum omnes proximi ejus, dicentes : Jam hujus rei causa interfici jussus es, et vix effugisti mortis imperium, et iterum sepelis mortuos ? +Tobit Tob 17 2 9 Sed Tobias plus timens Deum quam regem, rapiebat corpora occisorum, et occultabat in domo sua, et mediis noctibus sepeliebat ea. +Tobit Tob 17 2 10 Contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura, veniens in domum suam, jactasset se juxta parietem, et obdormisset, +Tobit Tob 17 2 11 et ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora inciderent super oculos ejus, fieretque cæcus. +Tobit Tob 17 2 12 Hanc autem tentationem ideo permisit Dominus evenire illi, ut posteris daretur exemplum patientiæ ejus, sicut et sancti Job. +Tobit Tob 17 2 13 Nam cum ab infantia sua semper Deum timuerit, et mandata ejus custodierit, non est contristatus contra Deum quod plaga cæcitatis evenerit ei, +Tobit Tob 17 2 14 sed immobilis in Dei timore permansit, agens gratias Deo omnibus diebus vitæ suæ. +Tobit Tob 17 2 15 Nam sicut beato Job insultabant reges, ita isti parentes et cognati ejus irridebant vitam ejus, dicentes : +Tobit Tob 17 2 16 Ubi est spes tua, pro qua eleemosynas et sepulturas faciebas ? +Tobit Tob 17 2 17 Tobias vero increpabat eos, dicens : Nolite ita loqui : +Tobit Tob 17 2 18 quoniam filii sanctorum sumus, et vitam illam expectamus, quam Deus daturus est his qui fidem suam numquam mutant ab eo. +Tobit Tob 17 2 19 Anna vero uxor ejus ibat ad opus textrinum quotidie, et de labore manuum suarum victum quem consequi poterat, deferebat. +Tobit Tob 17 2 20 Unde factum est ut hædum caprarum accipiens detulisset domi : +Tobit Tob 17 2 21 cujus cum vocem balantis vir ejus audisset, dixit : Videte, ne forte furtivus sit : reddite eum dominis suis, quia non licet nobis aut edere ex furto aliquid, aut contingere. +Tobit Tob 17 2 22 Ad hæc uxor ejus irata respondit : Manifeste vana facta est spes tua, et eleemosynæ tuæ modo apparuerunt. +Tobit Tob 17 2 23 Atque his et aliis hujuscemodi verbis exprobrabat ei. +Tobit Tob 17 3 1 Tunc Tobias ingemuit, et cœpit orare cum lacrimis, +Tobit Tob 17 3 2 dicens : Justus es, Domine, et omnia judicia tua justa sunt, et omnes viæ tuæ, misericordia, et veritas, et judicium. +Tobit Tob 17 3 3 Et nunc Domine, memor esto mei, et ne vindictam sumas de peccatis meis, neque reminiscaris delicta mea, vel parentum meorum. +Tobit Tob 17 3 4 Quoniam non obedivimus præceptis tuis, ideo traditi sumus in direptionem, et captivitatem, et mortem, et in fabulam, et in improperium omnibus nationibus in quibus dispersisti nos. +Tobit Tob 17 3 5 Et nunc Domine, magna judicia tua, quia non egimus secundum præcepta tua, et non ambulavimus sinceriter coram te. +Tobit Tob 17 3 6 Et nunc Domine, secundum voluntatem tuam fac mecum, et præcipe in pace recipi spiritum meum : expedit enim mihi mori magis quam vivere. +Tobit Tob 17 3 7 Eadem itaque die, contigit ut Sara filia Raguelis in Rages civitate Medorum et ipsa audiret improperium ab una ex ancillis patris sui, +Tobit Tob 17 3 8 quoniam tradita fuerat septem viris, et dæmonium nomine Asmodæus occiderat eos, mox ut ingressi fuissent ad eam. +Tobit Tob 17 3 9 Ergo cum pro culpa sua increparet puellam, respondit ei, dicens : Amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram, interfectrix virorum tuorum. +Tobit Tob 17 3 10 Numquid et occidere me vis, sicut jam occidisti septem viros ? Ad hanc vocem perrexit in superius cubiculum domus suæ : et tribus diebus, et tribus noctibus non manducavit, neque bibit : +Tobit Tob 17 3 11 sed in oratione persistens cum lacrimis deprecabatur Deum, ut ab isto improperio liberaret eam. +Tobit Tob 17 3 12 Factum est autem die tertia, dum compleret orationem, benedicens Dominum +Tobit Tob 17 3 13 dixit : Benedictum est nomen tuum, Deus patrum nostrorum : qui cum iratus fueris, misericordiam facies, et in tempore tribulationis peccata dimittis his qui invocant te. +Tobit Tob 17 3 14 Ad te, Domine, faciem meam converto ; ad te oculos meos dirigo. +Tobit Tob 17 3 15 Peto, Domine, ut de vinculo improperii hujus absolvas me, aut certe desuper terram eripias me. +Tobit Tob 17 3 16 Tu scis, Domine, quia numquam concupivi virum, et mundam servavi animam meam ab omni concupiscentia. +Tobit Tob 17 3 17 Numquam cum ludentibus miscui me, neque cum his qui in levitate ambulant, participem me præbui. +Tobit Tob 17 3 18 Virum autem cum timore tuo, non cum libidine mea, consensi suscipere. +Tobit Tob 17 3 19 Et, aut ego indigna fui illis, aut illi forsitan me non fuerunt digni, quia forsitan viro alii conservasti me. +Tobit Tob 17 3 20 Non est enim in hominis potestate consilium tuum. +Tobit Tob 17 3 21 Hoc autem pro certo habet omnis qui te colit : quod vita ejus, si in probatione fuerit, coronabitur ; si autem in tribulatione fuerit, liberabitur ; et si in correptione fuerit, ad misericordiam tuam venire licebit. +Tobit Tob 17 3 22 Non enim delectaris in perditionibus nostris : quia post tempestatem tranquillum facis, et post lacrimationem et fletum, exultationem infundis. +Tobit Tob 17 3 23 Sit nomen tuum, Deus Israël, benedictum in sæcula. +Tobit Tob 17 3 24 In illo tempore exauditæ sunt preces amborum in conspectu gloriæ summi Dei : +Tobit Tob 17 3 25 et missus est angelus Domini sanctus Raphaël ut curaret eos ambos, quorum uno tempore sunt orationes in conspectu Domini recitatæ. +Tobit Tob 17 4 1 Igitur cum Tobias putaret orationem suam exaudiri ut mori potuisset, vocavit ad se Tobiam filium suum, +Tobit Tob 17 4 2 dixitque ei : Audi, fili mi, verba oris mei, et ea in corde tuo quasi fundamentum construe. +Tobit Tob 17 4 3 Cum acceperit Deus animam meam, corpus meum sepeli : et honorem habebis matri tuæ omnibus diebus vitæ ejus : +Tobit Tob 17 4 4 memor enim esse debes, quæ et quanta pericula passa sit propter te in utero suo. +Tobit Tob 17 4 5 Cum autem et ipsa compleverit tempus vitæ suæ, sepelias eam circa me. +Tobit Tob 17 4 6 Omnibus autem diebus vitæ tuæ in mente habeto Deum : et cave ne aliquando peccato consentias, et prætermittas præcepta Domini Dei nostri. +Tobit Tob 17 4 7 Ex substantia tua fac eleemosynam, et noli avertere faciem tuam ab ullo paupere : ita enim fiet ut nec a te avertatur facies Domini. +Tobit Tob 17 4 8 Quomodo potueris, ita esto misericors. +Tobit Tob 17 4 9 Si multum tibi fuerit, abundanter tribue : si exiguum tibi fuerit, etiam exiguum libenter impertiri stude. +Tobit Tob 17 4 10 Præmium enim bonum tibi thesaurizas in die necessitatis : +Tobit Tob 17 4 11 quoniam eleemosyna ab omni peccato et a morte liberat, et non patietur animam ire in tenebras. +Tobit Tob 17 4 12 Fiducia magna erit coram summo Deo, eleemosyna omnibus facientibus eam. +Tobit Tob 17 4 13 Attende tibi, fili mi, ab omni fornicatione, et præter uxorem tuam numquam patiaris crimen scire. +Tobit Tob 17 4 14 Superbiam numquam in tuo sensu aut in tuo verbo dominari permittas : in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio. +Tobit Tob 17 4 15 Quicumque tibi aliquid operatus fuerit, statim ei mercedem restitue, et merces mercenarii tui apud te omnino non remaneat. +Tobit Tob 17 4 16 Quod ab alio oderis fieri tibi, vide ne tu aliquando alteri facias. +Tobit Tob 17 4 17 Panem tuum cum esurientibus et egenis comede, et de vestimentis tuis nudos tege. +Tobit Tob 17 4 18 Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus. +Tobit Tob 17 4 19 Consilium semper a sapiente perquire. +Tobit Tob 17 4 20 Omni tempore benedic Deum : et pete ab eo ut vias tuas dirigat, et omnia consilia tua in ipso permaneant. +Tobit Tob 17 4 21 Indico etiam tibi, fili mi, dedisse me decem talenta argenti, dum adhuc infantulus esses, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo : +Tobit Tob 17 4 22 et ideo perquire quomodo ad eum pervenias, et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti, et restituas ei chirographum suum. +Tobit Tob 17 4 23 Noli timere, fili mi : pauperem quidem vitam gerimus, sed multa bona habebimus si timuerimus Deum, et recesserimus ab omni peccato, et fecerimus bene. +Tobit Tob 17 5 1 Tunc respondit Tobias patri suo, et dixit : Omnia quæcumque præcepisti mihi faciam, pater. +Tobit Tob 17 5 2 Quomodo autem pecuniam hanc requiram, ignoro : ille me nescit, et ego eum ignoro : quod signum dabo ei ? sed neque viam per quam pergatur illuc aliquando cognovi. +Tobit Tob 17 5 3 Tunc pater suus respondit illi, et dixit : Chirographum quidem illius penes me habeo : quod dum illi ostenderis, statim restituet. +Tobit Tob 17 5 4 Sed perge nunc, et inquire tibi aliquem fidelem virum, qui eat tecum salva mercede sua, ut dum adhuc vivo, recipias eam. +Tobit Tob 17 5 5 Tunc egressus Tobias, invenit juvenem splendidum stantem præcinctum, et quasi paratum ad ambulandum. +Tobit Tob 17 5 6 Et ignorans quod angelus Dei esset, salutavit eum, et dixit : Unde te habemus, bone juvenis ? +Tobit Tob 17 5 7 At ille respondit : Ex filiis Israël. Et Tobias dixit ei : Nosti viam quæ ducit in regionem Medorum ? +Tobit Tob 17 5 8 Cui respondit : Novi : et omnia itinera ejus frequenter ambulavi, et mansi apud Gabelum fratrem nostrum, qui moratur in Rages civitate Medorum, quæ posita est in monte Ecbatanis. +Tobit Tob 17 5 9 Cui Tobias ait : Sustine me obsecro, donec hæc ipsa nuntiem patri meo. +Tobit Tob 17 5 10 Tunc ingressus Tobias, indicavit universa hæc patri suo. Super quæ admiratus pater, rogavit ut introiret ad eum. +Tobit Tob 17 5 11 Ingressus itaque salutavit eum, et dixit : Gaudium tibi sit semper. +Tobit Tob 17 5 12 Et ait Tobias : Quale gaudium mihi erit, qui in tenebris sedeo, et lumen cæli non video ? +Tobit Tob 17 5 13 Cui ait juvenis : Forti animo esto : in proximo est ut a Deo cureris. +Tobit Tob 17 5 14 Dixit itaque illi Tobias : Numquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages civitatem Medorum ? et cum redieris, restituam tibi mercedem tuam. +Tobit Tob 17 5 15 Et dixit ei angelus : Ego ducam, et reducam eum ad te. +Tobit Tob 17 5 16 Cui Tobias respondit : Rogo te, indica mihi de qua domo aut de qua tribu es tu. +Tobit Tob 17 5 17 Cui Raphaël angelus dixit : Genus quæris mercenarii, an ipsum mercenarium qui cum filio tuo eat ? +Tobit Tob 17 5 18 sed ne forte sollicitum te reddam, ego sum Azarias Ananiæ magni filius. +Tobit Tob 17 5 19 Et Tobias respondit : Ex magno genere es tu. Sed peto ne irascaris quod voluerim cognoscere genus tuum. +Tobit Tob 17 5 20 Dixit autem illi angelus : Ego sanum ducam, et sanum tibi reducam filium tuum. +Tobit Tob 17 5 21 Respondens autem Tobias, ait : Bene ambuletis, et sit Deus in itinere vestro, et angelus ejus comitetur vobiscum. +Tobit Tob 17 5 22 Tunc paratis omnibus quæ erant in via portanda, fecit Tobias vale patri suo et matri suæ, et ambulaverunt ambo simul. +Tobit Tob 17 5 23 Cumque profecti essent, cœpit mater ejus flere, et dicere : Baculum senectutis nostræ tulisti, et transmisisti a nobis. +Tobit Tob 17 5 24 Numquam fuisset ipsa pecunia, pro qua misisti eum : +Tobit Tob 17 5 25 sufficiebat enim nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus hoc, quod videbamus filium nostrum. +Tobit Tob 17 5 26 Dixitque ei Tobias : Noli flere : salvus perveniet filius noster, et salvus revertetur ad nos, et oculi tui videbunt illum. +Tobit Tob 17 5 27 Credo enim quod angelus Dei bonus comitetur ei, et bene disponat omnia quæ circa eum geruntur, ita ut cum gaudio revertatur ad nos. +Tobit Tob 17 5 28 Ad hanc vocem cessavit mater ejus flere, et tacuit. +Tobit Tob 17 6 1 Profectus est autem Tobias, et canis secutus est eum, et mansit prima mansione juxta fluvium Tigris. +Tobit Tob 17 6 2 Et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. +Tobit Tob 17 6 3 Quem expavescens Tobias clamavit voce magna, dicens : Domine, invadit me. +Tobit Tob 17 6 4 Et dixit ei angelus : Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te. Quod cum fecisset, attraxit eum in siccum, et palpitare cœpit ante pedes ejus. +Tobit Tob 17 6 5 Tunc dixit ei angelus : Exentera hunc piscem, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi : sunt enim hæc necessaria ad medicamenta utiliter. +Tobit Tob 17 6 6 Quod cum fecisset, assavit carnes ejus, et secum tulerunt in via : cetera salierunt, quæ sufficerent eis, quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum. +Tobit Tob 17 6 7 Tunc interrogavit Tobias angelum, et dixit ei : Obsecro te, Azaria frater, ut dicas mihi quod remedium habebunt ista, quæ de pisce servare jussisti ? +Tobit Tob 17 6 8 Et respondens angelus, dixit ei : Cordis ejus particulam si super carbones ponas, fumus ejus extricat omne genus dæmoniorum sive a viro, sive a muliere, ita ut ultra non accedat ad eos. +Tobit Tob 17 6 9 Et fel valet ad ungendos oculos in quibus fuerit albugo, et sanabuntur. +Tobit Tob 17 6 10 Et dixit ei Tobias : Ubi vis ut maneamus ? +Tobit Tob 17 6 11 Respondensque angelus, ait : Est hic Raguel nomine, vir propinquus de tribu tua, et hic habet filiam nomine Saram, sed neque masculum neque feminam ullam habet aliam præter eam. +Tobit Tob 17 6 12 Tibi debetur omnis substantia ejus, et oportet eam te accipere conjugem. +Tobit Tob 17 6 13 Pete ergo eam a patre ejus, et dabit tibi eam in uxorem. +Tobit Tob 17 6 14 Tunc respondit Tobias, et dixit : Audio quia tradita est septem viris, et mortui sunt : sed et hoc audivi, quia dæmonium occidit illos. +Tobit Tob 17 6 15 Timeo ergo, ne forte et mihi hæc eveniant : et cum sim unicus parentibus meis, deponam senectutem illorum cum tristitia ad inferos. +Tobit Tob 17 6 16 Tunc angelus Raphaël dixit ei : Audi me, et ostendam tibi qui sunt, quibus prævalere potest dæmonium. +Tobit Tob 17 6 17 Hi namque qui conjugium ita suscipiunt, ut Deum a se et a sua mente excludant, et suæ libidini ita vacent sicut equus et mulus quibus non est intellectus : habet potestatem dæmonium super eos. +Tobit Tob 17 6 18 Tu autem cum acceperis eam, ingressus cubiculum, per tres dies continens esto ab ea, et nihil aliud nisi orationibus vacabis cum ea. +Tobit Tob 17 6 19 Ipsa autem nocte, incenso jecore piscis, fugabitur dæmonium. +Tobit Tob 17 6 20 Secunda vero nocte in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris. +Tobit Tob 17 6 21 Tertia autem nocte, benedictionem consequeris, ut filii ex vobis procreentur incolumes. +Tobit Tob 17 6 22 Transacta autem tertia nocte, accipies virginem cum timore Domini, amore filiorum magis quam libidine ductus, ut in semine Abrahæ benedictionem in filiis consequaris. +Tobit Tob 17 7 1 Ingressi sunt autem ad Raguelem, et suscepit eos Raguel cum gaudio. +Tobit Tob 17 7 2 Intuensque Tobiam Raguel, dixit Annæ uxori suæ : Quam similis est juvenis iste consobrino meo ! +Tobit Tob 17 7 3 Et cum hæc dixisset, ait : Unde estis juvenes fratres nostri ? At illi dixerunt : Ex tribu Nephthali sumus, ex captivitate Ninive. +Tobit Tob 17 7 4 Dixitque illis Raguel : Nostis Tobiam fratrem meum ? Qui dixerunt : Novimus. +Tobit Tob 17 7 5 Cumque multa bona loqueretur de eo, dixit angelus ad Raguelem : Tobias, de quo interrogas, pater istius est. +Tobit Tob 17 7 6 Et misit se Raguel, et cum lacrimis osculatus est eum, et plorans supra collum ejus +Tobit Tob 17 7 7 dixit : Benedictio sit tibi, fili mi, quia boni et optimi viri filius es. +Tobit Tob 17 7 8 Et Anna uxor ejus, et Sara ipsorum filia, lacrimatæ sunt. +Tobit Tob 17 7 9 Postquam autem locuti sunt, præcepit Raguel occidi arietem, et parari convivium. Cumque hortaretur eos discumbere ad prandium, +Tobit Tob 17 7 10 Tobias dixit : Hic ego hodie non manducabo neque bibam, nisi prius petitionem meam confirmes, et promittas mihi dare Saram filiam tuam. +Tobit Tob 17 7 11 Quo audito verbo Raguel expavit, sciens quid evenerit illis septem viris qui ingressi sunt ad eam : et timere cœpit ne forte et hunc similiter contingeret. Et cum nutaret, et non daret petenti ullum responsum, +Tobit Tob 17 7 12 dixit ei angelus : Noli timere dare eam isti, quoniam huic timenti Deum debetur conjux filia tua : propterea alius non potuit habere illam. +Tobit Tob 17 7 13 Tunc dixit Raguel : Non dubito quod Deus preces et lacrimas meas in conspectu suo admiserit. +Tobit Tob 17 7 14 Et credo quoniam ideo fecit vos venire ad me, ut ista conjungeretur cognationi suæ secundum legem Moysi : et nunc noli dubium gerere quod tibi eam tradam. +Tobit Tob 17 7 15 Et apprehendens dexteram filiæ suæ, dexteræ Tobiæ tradidit, dicens : Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob vobiscum sit, et ipse conjungat vos, impleatque benedictionem suam in vobis. +Tobit Tob 17 7 16 Et accepta carta, fecerunt conscriptionem conjugii. +Tobit Tob 17 7 17 Et post hæc epulati sunt, benedicentes Deum. +Tobit Tob 17 7 18 Vocavitque Raguel ad se Annam uxorem suam, et præcepit ei ut præpararet alterum cubiculum. +Tobit Tob 17 7 19 Et introduxit illuc Saram filiam suam, et lacrimata est. +Tobit Tob 17 7 20 Dixitque ei : Forti animo esto, filia mea : Dominus cæli det tibi gaudium pro tædio quod perpessa es. +Tobit Tob 17 8 1 Postquam vero cœnaverunt, introduxerunt juvenem ad eam. +Tobit Tob 17 8 2 Recordatus itaque Tobias sermonum angeli, protulit de cassidili suo partem jecoris, posuitque eam super carbones vivos. +Tobit Tob 17 8 3 Tunc Raphaël angelus apprehendit dæmonium, et religavit illud in deserto superioris Ægypti. +Tobit Tob 17 8 4 Tunc hortatus est virginem Tobias, dixitque ei : Sara, exsurge, et deprecemur Deum hodie, et cras, et secundum cras : quia his tribus noctibus Deo jungimur ; tertia autem transacta nocte, in nostro erimus conjugio. +Tobit Tob 17 8 5 Filii quippe sanctorum sumus, et non possumus ita conjungi sicut gentes quæ ignorant Deum. +Tobit Tob 17 8 6 Surgentes autem pariter, instanter orabant ambo simul, ut sanitas daretur eis. +Tobit Tob 17 8 7 Dixitque Tobias : Domine Deus patrum nostrorum, benedicant te cæli et terræ, mareque et fontes, et flumina, et omnes creaturæ tuæ quæ in eis sunt. +Tobit Tob 17 8 8 Tu fecisti Adam de limo terræ, dedistique ei adjutorium Hevam. +Tobit Tob 17 8 9 Et nunc Domine, tu scis quia non luxuriæ causa accipio sororem meam conjugem, sed sola posteritatis dilectione, in qua benedicatur nomen tuum in sæcula sæculorum. +Tobit Tob 17 8 10 Dixit quoque Sara : Miserere nobis Domine, miserere nobis, et consenescamus ambo pariter sani. +Tobit Tob 17 8 11 Et factum est circa pullorum cantum, accersiri jussit Raguel servos suos, et abierunt cum eo pariter ut foderent sepulchrum. +Tobit Tob 17 8 12 Dicebat enim : Ne forte simili modo evenerit ei, quo et ceteris illis septem viris qui sunt ingressi ad eam. +Tobit Tob 17 8 13 Cumque parassent fossam, reversus Raguel ad uxorem suam, dixit ei : +Tobit Tob 17 8 14 Mitte unam de ancillis tuis, et videat si mortuus est, ut sepeliam eum antequam illucescat dies. +Tobit Tob 17 8 15 At illa misit unam ex ancillis suis. Quæ ingressa cubiculum, reperit eos salvos et incolumes, secum pariter dormientes. +Tobit Tob 17 8 16 Et reversa nuntiavit bonum nuntium : et benedixerunt Dominum, Raguel videlicet et Anna uxor ejus, +Tobit Tob 17 8 17 et dixerunt : Benedicimus te, Domine Deus Israël, quia non contigit quemadmodum putabamus. +Tobit Tob 17 8 18 Fecisti enim nobiscum misericordiam tuam, et exclusisti a nobis inimicum persequentem nos. +Tobit Tob 17 8 19 Misertus es autem duobus unicis. Fac eos, Domine, plenius benedicere te, et sacrificium tibi laudis tuæ et suæ sanitatis offerre, ut cognoscat universitas gentium quia tu es Deus solus in universa terra. +Tobit Tob 17 8 20 Statimque præcepit servis suis Raguel ut replerent fossam quam fecerant priusquam elucesceret. +Tobit Tob 17 8 21 Uxori autem suæ dixit ut instrueret convivium, et præpararet omnia quæ in cibos erant iter agentibus necessaria. +Tobit Tob 17 8 22 Duas quoque pingues vaccas, et quatuor arietes, occidi fecit, et parari epulas omnibus vicinis suis, cunctisque amicis. +Tobit Tob 17 8 23 Et adjuravit Raguel Tobiam ut duas hebdomadas moraretur apud se. +Tobit Tob 17 8 24 De omnibus autem quæ possidebat Raguel, dimidiam partem dedit Tobiæ, et fecit scripturam, ut pars dimidia quæ supererat, post obitum eorum Tobiæ dominio deveniret. +Tobit Tob 17 9 1 Tunc vocavit Tobias angelum ad se, quem quidem hominem existimabat, dixitque ei : Azaria frater, peto ut auscultes verba mea. +Tobit Tob 17 9 2 Si meipsum tradam tibi servum, non ero condignus providentiæ tuæ : +Tobit Tob 17 9 3 tamen obsecro te ut assumas tibi animalia sive servitia, et vadas ad Gabelum in Rages civitatem Medorum, reddasque ei chirographum suum, et recipias ab eo pecuniam, et roges eum venire ad nuptias meas. +Tobit Tob 17 9 4 Scis enim ipse quoniam numerat pater meus dies, et si tardavero una die plus, contristatur anima ejus. +Tobit Tob 17 9 5 Et certe vides quomodo adjuravit me Raguel, cujus adjuramentum spernere non possum. +Tobit Tob 17 9 6 Tunc Raphaël assumens quatuor ex servis Raguelis, et duos camelos, in Rages civitatem Medorum perrexit : et inveniens Gabelum, reddidit ei chirographum suum, et recepit ab eo omnem pecuniam. +Tobit Tob 17 9 7 Indicavitque ei de Tobia filio Tobiæ omnia quæ gesta sunt, fecitque eum secum venire ad nuptias. +Tobit Tob 17 9 8 Cumque ingressus esset domum Raguelis, invenit Tobiam discumbentem : et exiliens, osculati sunt se invicem : et flevit Gabelus, benedixitque Deum, +Tobit Tob 17 9 9 et dixit : Benedicat te Deus Israël, quia filius es optimi viri et justi, et timentis Deum, et eleemosynas facientis : +Tobit Tob 17 9 10 et dicatur benedictio super uxorem tuam, et super parentes vestros, +Tobit Tob 17 9 11 et videatis filios vestros, et filios filiorum vestrorum, usque in tertiam et quartam generationem : et sit semen vestrum benedictum a Deo Israël, qui regnat in sæcula sæculorum. +Tobit Tob 17 9 12 Cumque omnes dixissent : Amen : accesserunt ad convivium : sed et cum timore Domini nuptiarum convivium exercebant. +Tobit Tob 17 10 1 Cum vero moras faceret Tobias, causa nuptiarum, sollicitus erat pater ejus Tobias, dicens : Putas quare moratur filius meus, aut quare detentus est ibi ? +Tobit Tob 17 10 2 Putasne Gabelus mortuus est, et nemo reddet illi pecuniam ? +Tobit Tob 17 10 3 Cœpit autem contristari nimis ipse, et Anna uxor ejus cum eo : et cœperunt ambo simul flere, eo quod die statuto minime reverteretur filius eorum ad eos. +Tobit Tob 17 10 4 Flebat igitur mater ejus irremediabilibus lacrimis, atque dicebat : Heu, heu me, fili mi ! ut quid te misimus peregrinari, lumen oculorum nostrorum, baculum senectutis nostræ, solatium vitæ nostræ, spem posteritatis nostræ ? +Tobit Tob 17 10 5 omnia simul in te uno habentes, te non debuimus dimittere a nobis. +Tobit Tob 17 10 6 Cui dicebat Tobias : Tace, et noli turbari : sanus est filius noster : satis fidelis est vir ille, cum quo misimus eum. +Tobit Tob 17 10 7 Illa autem nullo modo consolari poterat, sed quotidie exiliens circumspiciebat, et circuibat vias omnes per quas spes remeandi videbatur, ut procul videret eum, si fieri posset, venientem. +Tobit Tob 17 10 8 At vero Raguel dicebat ad generum suum : Mane hic, et ego mittam nuntium salutis de te ad Tobiam patrem tuum. +Tobit Tob 17 10 9 Cui Tobias ait : Ego novi quia pater meus et mater mea modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. +Tobit Tob 17 10 10 Cumque verbis multis rogaret Raguel Tobiam, et ille eum nulla ratione vellet audire, tradidit ei Saram, et dimidiam partem omnis substantiæ suæ in pueris, in puellis, in pecudibus, in camelis, et in vaccis, et in pecunia multa : et salvum atque gaudentem dimisit eum a se, +Tobit Tob 17 10 11 dicens : Angelus Domini sanctus sit in itinere vestro, perducatque vos incolumes, et inveniatis omnia recte circa parentes vestros, et videant oculi mei filios vestros priusquam moriar. +Tobit Tob 17 10 12 Et apprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam : et dimiserunt ire, +Tobit Tob 17 10 13 monentes eam honorare soceros, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, et seipsam irreprehensibilem exhibere. +Tobit Tob 17 11 1 Cumque reverterentur, pervenerunt ad Charan, quæ est in medio itinere contra Niniven, undecimo die. +Tobit Tob 17 11 2 Dixitque angelus : Tobia frater, scis quemadmodum reliquisti patrem tuum. +Tobit Tob 17 11 3 Si placet itaque tibi, præcedamus, et lento gradu sequantur iter nostrum familiæ, simul cum conjuge tua, et cum animalibus. +Tobit Tob 17 11 4 Cumque hoc placuisset ut irent, dixit Raphaël ad Tobiam : Tolle tecum ex felle piscis : erit enim necessarium. Tulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. +Tobit Tob 17 11 5 Anna autem sedebat secus viam quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. +Tobit Tob 17 11 6 Et dum ex eodem loco specularetur adventum ejus, vidit a longe, et illico agnovit venientem filium suum : currensque nuntiavit viro suo, dicens : Ecce venit filius tuus. +Tobit Tob 17 11 7 Dixitque Raphaël ad Tobiam : At ubi introieris domum tuam, statim adora Dominum Deum tuum : et gratias agens ei, accede ad patrem tuum, et osculare eum. +Tobit Tob 17 11 8 Statimque lini super oculos ejus ex felle isto piscis, quod portas tecum : scias enim quoniam mox aperientur oculi ejus, et videbit pater tuus lumen cæli, et in aspectu tuo gaudebit. +Tobit Tob 17 11 9 Tunc præcucurrit canis, qui simul fuerat in via : et quasi nuntius adveniens, blandimento suæ caudæ gaudebat. +Tobit Tob 17 11 10 Et consurgens cæcus pater ejus, cœpit offendens pedibus currere : et data manu puero, occurrit obviam filio suo. +Tobit Tob 17 11 11 Et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua, et cœperunt ambo flere præ gaudio. +Tobit Tob 17 11 12 Cumque adorassent Deum, et gratias egissent, consederunt. +Tobit Tob 17 11 13 Tunc sumens Tobias de felle piscis, linivit oculos patris sui. +Tobit Tob 17 11 14 Et sustinuit quasi dimidiam fere horam : et cœpit albugo ex oculis ejus, quasi membrana ovi, egredi. +Tobit Tob 17 11 15 Quam apprehendens Tobias, traxit ab oculis ejus : statimque visum recepit. +Tobit Tob 17 11 16 Et glorificabant Deum, ipse videlicet et uxor ejus, et omnes qui sciebant eum. +Tobit Tob 17 11 17 Dicebatque Tobias : Benedico te, Domine Deus Israël, quia tu castigasti me, et tu salvasti me : et ecce ego video Tobiam filium meum. +Tobit Tob 17 11 18 Ingressa est etiam post septem dies Sara uxor filii ejus et omnis familia sana, et pecora, et cameli, et pecunia multa uxoris ; sed et illa pecunia, quam receperat a Gabelo. +Tobit Tob 17 11 19 Et narravit parentibus suis omnia beneficia Dei, quæ fecisset circa eum per hominem qui eum duxerat. +Tobit Tob 17 11 20 Veneruntque Achior et Nabath consobrini Tobiæ gaudentes ad Tobiam, et congratulantes ei de omnibus bonis quæ circa illum ostenderat Deus. +Tobit Tob 17 11 21 Et per septem dies epulantes, omnes cum gaudio magno gavisi sunt. +Tobit Tob 17 12 1 Tunc vocavit ad se Tobias filium suum, dixitque ei : Quid possumus dare viro isti sancto, qui venit tecum ? +Tobit Tob 17 12 2 Respondens Tobias, dixit patri suo : Pater, quam mercedem dabimus ei ? aut quid dignum poterit esse beneficiis ejus ? +Tobit Tob 17 12 3 Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, uxorem ipse me habere fecit, et dæmonium ab ea ipse compescuit : gaudium parentibus ejus fecit, meipsum a devoratione piscis eripuit, te quoque videre fecit lumen cæli, et bonis omnibus per eum repleti sumus. Quid illi ad hæc poterimus dignum dare ? +Tobit Tob 17 12 4 Sed peto te, pater mi, ut roges eum, si forte dignabitur medietatem de omnibus quæ allata sunt, sibi assumere. +Tobit Tob 17 12 5 Et vocantes eum, pater scilicet et filius, tulerunt eum in partem : et rogare cœperunt ut dignaretur dimidiam partem omnium quæ attulerant acceptam habere. +Tobit Tob 17 12 6 Tunc dixit eis occulte : Benedicite Deum cæli, et coram omnibus viventibus confitemini ei, quia fecit vobiscum misericordiam suam. +Tobit Tob 17 12 7 Etenim sacramentum regis abscondere bonum est : opera autem Dei revelare et confiteri honorificum est. +Tobit Tob 17 12 8 Bona est oratio cum jejunio, et eleemosyna magis quam thesauros auri recondere : +Tobit Tob 17 12 9 quoniam eleemosyna a morte liberat, et ipsa est quæ purgat peccata, et facit invenire misericordiam et viam æternam. +Tobit Tob 17 12 10 Qui autem faciunt peccatum et iniquitatem, hostes sunt animæ suæ. +Tobit Tob 17 12 11 Manifesto ergo vobis veritatem, et non abscondam a vobis occultum sermonem. +Tobit Tob 17 12 12 Quando orabas cum lacrimis, et sepeliebas mortuos, et derelinquebas prandium tuum, et mortuos abscondebas per diem in domo tua, et nocte sepeliebas eos, ego obtuli orationem tuam Domino. +Tobit Tob 17 12 13 Et quia acceptus eras Deo, necesse fuit ut tentatio probaret te. +Tobit Tob 17 12 14 Et nunc misit me Dominus ut curarem te, et Saram uxorem filii tui a dæmonio liberarem. +Tobit Tob 17 12 15 Ego enim sum Raphaël angelus, unus ex septem qui adstamus ante Dominum. +Tobit Tob 17 12 16 Cumque hæc audissent, turbati sunt, et trementes ceciderunt super terram in faciem suam. +Tobit Tob 17 12 17 Dixitque eis angelus : Pax vobis : nolite timere. +Tobit Tob 17 12 18 Etenim cum essem vobiscum, per voluntatem Dei eram : ipsum benedicite, et cantate illi. +Tobit Tob 17 12 19 Videbar quidem vobiscum manducare et bibere : sed ego cibo invisibili, et potu qui ab hominibus videri non potest, utor. +Tobit Tob 17 12 20 Tempus est ergo ut revertar ad eum qui me misit : vos autem benedicite Deum, et narrate omnia mirabilia ejus. +Tobit Tob 17 12 21 Et cum hæc dixisset, ab aspectu eorum ablatus est, et ultra eum videre non potuerunt. +Tobit Tob 17 12 22 Tunc prostrati per horas tres in faciem, benedixerunt Deum : et exsurgentes narraverunt omnia mirabilia ejus. +Tobit Tob 17 13 1 Aperiens autem Tobias senior os suum, benedixit Dominum, et dixit : Magnus es, Domine, in æternum, et in omnia sæcula regnum tuum : +Tobit Tob 17 13 2 quoniam tu flagellas, et salvas ; deducis ad inferos, et reducis : et non est qui effugiat manum tuam. +Tobit Tob 17 13 3 Confitemini Domino, filii Israël, et in conspectu gentium laudate eum : +Tobit Tob 17 13 4 quoniam ideo dispersit vos inter gentes quæ ignorant eum, ut vos enarretis mirabilia ejus, et faciatis scire eos quia non est alius deus omnipotens præter eum. +Tobit Tob 17 13 5 Ipse castigavit nos propter iniquitates nostras, et ipse salvabit nos propter misericordiam suam. +Tobit Tob 17 13 6 Aspicite ergo quæ fecit nobiscum, et cum timore et tremore confitemini illi : regemque sæculorum exaltate in operibus vestris. +Tobit Tob 17 13 7 Ego autem in terra captivitatis meæ confitebor illi : quoniam ostendit majestatem suam in gentem peccatricem. +Tobit Tob 17 13 8 Convertimini itaque peccatores, et facite justitiam coram Deo, credentes quod faciat vobiscum misericordiam suam. +Tobit Tob 17 13 9 Ego autem et anima mea in eo lætabimur. +Tobit Tob 17 13 10 Benedicite Dominum omnes electi ejus : agite dies lætitiæ, et confitemini illi. +Tobit Tob 17 13 11 Jerusalem civitas Dei, castigavit te Dominus in operibus manuum tuarum. +Tobit Tob 17 13 12 Confitere Domino in bonis tuis, et benedic Deum sæculorum : ut reædificet in te tabernaculum suum, et revocet ad te omnes captivos, et gaudeas in omnia sæcula sæculorum. +Tobit Tob 17 13 13 Luce splendida fulgebis, et omnes fines terræ adorabunt te. +Tobit Tob 17 13 14 Nationes ex longinquo ad te venient, et munera deferentes adorabunt in te Dominum, et terram tuam in sanctificationem habebunt : +Tobit Tob 17 13 15 nomen enim magnum invocabunt in te. +Tobit Tob 17 13 16 Maledicti erunt qui contempserint te, et condemnati erunt omnes qui blasphemaverint te : benedictique erunt qui ædificaverint te. +Tobit Tob 17 13 17 Tu autem lætaberis in filiis tuis, quoniam omnes benedicentur, et congregabuntur ad Dominum. +Tobit Tob 17 13 18 Beati omnes qui diligunt te, et qui gaudent super pace tua. +Tobit Tob 17 13 19 Anima mea, benedic Dominum, quoniam liberavit Jerusalem civitatem suam a cunctis tribulationibus ejus Dominus Deus noster. +Tobit Tob 17 13 20 Beatus ero si fuerint reliquiæ seminis mei ad videndam claritatem Jerusalem. +Tobit Tob 17 13 21 Portæ Jerusalem ex sapphiro et smaragdo ædificabuntur, et ex lapide pretioso omnis circuitus murorum ejus. +Tobit Tob 17 13 22 Ex lapide candido et mundo omnes plateæ ejus sternentur, et per vicos ejus alleluja cantabitur. +Tobit Tob 17 13 23 Benedictus Dominus, qui exaltavit eam, et sit regnum ejus in sæcula sæculorum super eam. Amen. +Tobit Tob 17 14 1 Et consummati sunt sermones Tobiæ. Et postquam illuminatus est Tobias, vixit annis quadraginta duobus, et vidit filios nepotum suorum. +Tobit Tob 17 14 2 Completis itaque annis centum duobus, sepultus est honorifice in Ninive. +Tobit Tob 17 14 3 Quinquaginta namque et sex annorum lumen oculorum amisit, sexagenarius vero recepit. +Tobit Tob 17 14 4 Reliquum vero vitæ suæ in gaudio fuit, et cum bono profectu timoris Dei perrexit in pace. +Tobit Tob 17 14 5 In hora autem mortis suæ vocavit ad se Tobiam filium suum, et septem juvenes filios ejus nepotes suos, dixitque eis : +Tobit Tob 17 14 6 Prope erit interitus Ninive : non enim excidit verbum Domini : et fratres nostri, qui dispersi sunt a terra Israël, revertentur ad eam. +Tobit Tob 17 14 7 Omnis autem deserta terra ejus replebitur, et domus Dei, quæ in ea incensa est, iterum reædificabitur : ibique revertentur omnes timentes Deum, +Tobit Tob 17 14 8 et relinquent gentes idola sua, et venient in Jerusalem, et inhabitabunt in ea : +Tobit Tob 17 14 9 et gaudebunt in ea omnes reges terræ, adorantes regem Israël. +Tobit Tob 17 14 10 Audite ergo, filii mei, patrem vestrum : servite Domino in veritate, et inquirite ut faciatis quæ placita sunt illi : +Tobit Tob 17 14 11 et filiis vestris mandate ut faciant justitias et eleemosynas, ut sint memores Dei, et benedicant eum in omni tempore in veritate, et in tota virtute sua. +Tobit Tob 17 14 12 Nunc ergo filii, audite me, et nolite manere hic : sed quacumque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulchro, ex eo dirigite gressus vestros ut exeatis hinc : +Tobit Tob 17 14 13 video enim quia iniquitas ejus finem dabit ei. +Tobit Tob 17 14 14 Factum est autem post obitum matris suæ, Tobias abscessit ex Ninive cum uxore sua, et filiis, et filiorum filiis, et reversus est ad soceros suos : +Tobit Tob 17 14 15 invenitque eos incolumes in senectute bona : et curam eorum gessit, et ipse clausit oculos eorum : et omnem hæreditatem domus Raguelis ipse percepit : viditque quintam generationem, filios filiorum suorum. +Tobit Tob 17 14 16 Et completis annis nonaginta novem in timore Domini, cum gaudio sepelierunt eum. +Tobit Tob 17 14 17 Omnis autem cognatio ejus et omnis generatio ejus in bona vita et in sancta conversatione permansit, ita ut accepti essent tam Deo quam hominibus, et cunctis habitantibus in terra. +Judith Jdt 18 1 1 Arphaxad itaque, rex Medorum, subjugaverat multas gentes imperio suo, et ipse ædificavit civitatem potentissimam, quam appellavit Ecbatanis, +Judith Jdt 18 1 2 ex lapidibus quadratis et sectis : fecit muros ejus in altitudinem cubitorum septuaginta, et in latitudinem cubitorum triginta : turres vero ejus posuit in altitudinem cubitorum centum. +Judith Jdt 18 1 3 Per quadrum vero earum latus utrumque vicenorum pedum spatio tendebatur, posuitque portas ejus in altitudinem turrium : +Judith Jdt 18 1 4 et gloriabatur quasi potens in potentia exercitus sui, et in gloria quadrigarum suarum. +Judith Jdt 18 1 5 Anno igitur duodecimo regni sui, Nabuchodonosor rex Assyriorum, qui regnabat in Ninive civitate magna, pugnavit contra Arphaxad, et obtinuit eum +Judith Jdt 18 1 6 in campo magno qui appellatur Ragau, circa Euphraten, et Tigrin, et Jadason, in campo Erioch regis Elicorum. +Judith Jdt 18 1 7 Tunc exaltatum est regnum Nabuchodonosor, et cor ejus elevatum est : et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia, et Damasco, et Libano, +Judith Jdt 18 1 8 et ad gentes quæ sunt in Carmelo et Cedar, et inhabitantes Galilæam in campo magno Esdrelon, +Judith Jdt 18 1 9 et ad omnes qui erant in Samaria, et trans flumen Jordanem usque ad Jerusalem, et omnem terram Jesse quousque perveniatur ad terminos Æthiopiæ. +Judith Jdt 18 1 10 Ad hos omnes misit nuntios Nabuchodonosor rex Assyriorum : +Judith Jdt 18 1 11 qui omnes uno animo contradixerunt, et remiserunt eos vacuos, et sine honore abjecerunt. +Judith Jdt 18 1 12 Tunc indignatus Nabuchodonosor rex adversus omnem terram illam, juravit per thronum et regnum suum quod defenderet se de omnibus regionibus his. +Judith Jdt 18 2 1 Anno tertiodecimo Nabuchodonosor regis, vigesima et secunda die mensis primi, factum est verbum in domo Nabuchodonosor regis Assyriorum ut defenderet se. +Judith Jdt 18 2 2 Vocavitque omnes majores natu, omnesque duces et bellatores suos, et habuit cum eis mysterium consilii sui : +Judith Jdt 18 2 3 dixitque cogitationem suam in eo esse, ut omnem terram suo subjugaret imperio. +Judith Jdt 18 2 4 Quod dictum cum placuisset omnibus, vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiæ suæ, +Judith Jdt 18 2 5 et dixit ei : Egredere adversus omne regnum occidentis, et contra eos præcipue, qui contempserunt imperium meum. +Judith Jdt 18 2 6 Non parcet oculus tuus ulli regno, omnemque urbem munitam subjugabis mihi. +Judith Jdt 18 2 7 Tunc Holofernes vocavit duces et magistratus virtutis Assyriorum, et dinumeravit viros in expeditionem sicut præcepit ei rex, centum viginti millia peditum pugnatorum, et equitum sagittariorum duodecim millia. +Judith Jdt 18 2 8 Omnemque expeditionem suam fecit præire in multitudine innumerabilium camelorum, cum his quæ exercitibus sufficerent copiose, boum quoque armenta, gregesque ovium, quorum non erat numerus. +Judith Jdt 18 2 9 Frumentum ex omni Syria in transitu suo parari constituit. +Judith Jdt 18 2 10 Aurum vero et argentum de domo regis assumpsit multum nimis. +Judith Jdt 18 2 11 Et profectus est ipse, et omnis exercitus cum quadrigis, et equitibus, et sagittariis : qui cooperuerunt faciem terræ sicut locustæ. +Judith Jdt 18 2 12 Cumque pertransisset fines Assyriorum, venit ad magnos montes Ange, qui sunt a sinistro Ciliciæ : ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. +Judith Jdt 18 2 13 Effregit autem civitatem opinatissimam Melothi, prædavitque omnes filios Tharsis et filios Ismaël qui erant contra faciem deserti, et ad austrum terræ Cellon. +Judith Jdt 18 2 14 Et transivit Euphraten, et venit in Mesopotamiam : et fregit omnes civitates excelsas quæ erant ibi, a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare : +Judith Jdt 18 2 15 et occupavit terminos ejus, a Cilicia usque ad fines Japheth qui sunt ad austrum. +Judith Jdt 18 2 16 Abduxitque omnes filios Madian, et prædavit omnem locupletationem eorum, omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii. +Judith Jdt 18 2 17 Et post hæc descendit in campos Damasci in diebus messis, et succendit omnia sata, omnesque arbores, et vineas fecit incidi : +Judith Jdt 18 2 18 et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram. +Judith Jdt 18 3 1 Tunc miserunt legatos suos universarum urbium ac provinciarum reges ac principes, Syriæ scilicet Mesopotamiæ, et Syriæ Sobal, et Libyæ, atque Ciliciæ : qui venientes ad Holofernem, dixerunt : +Judith Jdt 18 3 2 Desinat indignatio tua circa nos : melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno, et subditi simus tibi, quam morientes cum interitu nostro ipsi servitutis nostræ damna patiamur. +Judith Jdt 18 3 3 Omnis civitas nostra, omnisque possessio, omnes montes, et colles, et campi, et armenta boum, gregesque ovium, et caprarum, equorumque et camelorum, et universæ facultates nostræ atque familiæ, in conspectu tuo sunt : +Judith Jdt 18 3 4 sint omnia nostra sub lege tua. +Judith Jdt 18 3 5 Nos, et filii nostri, servi tui sumus. +Judith Jdt 18 3 6 Veni nobis pacificus dominus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi. +Judith Jdt 18 3 7 Tunc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna, et obtinuit omnem civitatem, et omnem inhabitantem terram. +Judith Jdt 18 3 8 De universis autem urbibus assumpsit sibi auxiliarios viros fortes, et electos ad bellum. +Judith Jdt 18 3 9 Tantusque metus provinciis illis incubuit, ut universarum urbium habitatores principes et honorati simul cum populis exirent obviam venienti, +Judith Jdt 18 3 10 excipientes eum cum coronis et lampadibus, ducentes choros in tympanis et tibiis. +Judith Jdt 18 3 11 Nec ista tamen facientes, ferocitatem ejus pectoris mitigare potuerunt : +Judith Jdt 18 3 12 nam et civitates eorum destruxit, et lucos eorum excidit. +Judith Jdt 18 3 13 Præceperat enim illi Nabuchodonosor rex, ut omnes deos terræ exterminaret, videlicet ut ipse solus diceretur deus ab his nationibus quæ potuissent Holofernis potentia subjugari. +Judith Jdt 18 3 14 Pertransiens autem Syriam Sobal, et omnem Apameam, omnemque Mesopotamiam, venit ad Idumæos in terram Gabaa, +Judith Jdt 18 3 15 accepitque civitates eorum, et sedit ibi per triginta dies, in quibus diebus adunari præcepit universum exercitum virtutis suæ. +Judith Jdt 18 4 1 Tunc audientes hæc filii Israël qui habitabant in terra Juda, timuerunt valde a facie ejus. +Judith Jdt 18 4 2 Tremor et horror invasit sensus eorum, ne hoc faceret Jerusalem et templo Domini, quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum. +Judith Jdt 18 4 3 Et miserunt in omnem Samariam per circuitum usque Jericho, et præoccupaverunt omnes vertices montium : +Judith Jdt 18 4 4 et muris circumdederunt vicos suos, et congregaverunt frumenta in præparationem pugnæ. +Judith Jdt 18 4 5 Sacerdos etiam Eliachim scripsit ad universos qui erant contra Esdrelon, quæ est contra faciem campi magni juxta Dothain, et universos per quos viæ transitus esse poterat, +Judith Jdt 18 4 6 ut obtinerent ascensus montium, per quos via esse poterat ad Jerusalem, et illic custodirent ubi angustum iter esse poterat inter montes. +Judith Jdt 18 4 7 Et fecerunt filii Israël secundum quod constituerat eis sacerdos Domini Eliachim. +Judith Jdt 18 4 8 Et clamavit omnis populus ad Dominum instantia magna, et humiliaverunt animas suas in jejuniis et orationibus, ipsi et mulieres eorum. +Judith Jdt 18 4 9 Et induerunt se sacerdotes ciliciis, et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini, et altare Domini operuerunt cilicio : +Judith Jdt 18 4 10 et clamaverunt ad Dominum Deum Israël unanimiter ne darentur in prædam infantes eorum, et uxores eorum in divisionem, et civitates eorum in exterminium, et sancta eorum in pollutionem, et fierent opprobrium gentibus. +Judith Jdt 18 4 11 Tunc Eliachim sacerdos Domini magnus circuivit omnem Israël, allocutusque est eos, +Judith Jdt 18 4 12 dicens : Scitote quoniam exaudiet Dominus preces vestras, si manentes permanseritis in jejuniis et orationibus in conspectu Domini. +Judith Jdt 18 4 13 Memores estote Moysi servi Domini, qui Amalec confidentem in virtute sua, et in potentia sua, et in exercitu suo, et in clypeis suis, et in curribus suis, et in equitibus suis, non ferro pugnando, sed precibus sanctis orando dejecit : +Judith Jdt 18 4 14 sic erunt universi hostes Israël, si perseveraveritis in hoc opere quod cœpistis. +Judith Jdt 18 4 15 Ad hanc igitur exhortationem ejus deprecantes Dominum, permanebant in conspectu Domini, +Judith Jdt 18 4 16 ita ut etiam hi qui offerebant Domino holocausta, præcincti ciliciis offerrent sacrificia Domino, et erat cinis super capita eorum. +Judith Jdt 18 4 17 Et ex toto corde suo omnes orabant Deum, ut visitaret populum suum Israël. +Judith Jdt 18 5 1 Nuntiatumque est Holoferni principi militiæ Assyriorum, quod filii Israël præpararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent : +Judith Jdt 18 5 2 et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, +Judith Jdt 18 5 3 et dixit eis : Dicite mihi quis sit populus iste, qui montana obsidet : aut quæ, et quales, et quantæ sint civitates eorum : quæ etiam sit virtus eorum, aut quæ sit multitudo eorum, vel quis rex militiæ illorum : +Judith Jdt 18 5 4 et quare præ omnibus qui habitant in oriente, isti contempserunt nos, et non exierunt obviam nobis ut susciperent nos cum pace ? +Judith Jdt 18 5 5 Tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens, ait : Si digneris audire, domine mi, dicam veritatem in conspectu tuo de populo isto qui in montanis habitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. +Judith Jdt 18 5 6 Populus iste ex progenie Chaldæorum est. +Judith Jdt 18 5 7 Hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum, qui erant in terra Chaldæorum. +Judith Jdt 18 5 8 Deserentes itaque cæremonias patrum suorum, quæ in multitudine deorum erant, +Judith Jdt 18 5 9 unum Deum cæli coluerunt, qui et præcepit eis ut exirent inde et habitarent in Charan. Cumque operuisset omnem terram fames, descenderunt in Ægyptum, illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt, ut dinumerari eorum non posset exercitus. +Judith Jdt 18 5 10 Cumque gravaret eos rex Ægypti, atque in ædificationibus urbium suarum in luto et latere subjugasset eos, clamaverunt ad Dominum suum, et percussit totam terram Ægypti plagis variis. +Judith Jdt 18 5 11 Cumque ejecissent eos Ægyptii a se, et cessasset plaga ab eis, et iterum eos vellent capere, et ad suum servitium revocare, +Judith Jdt 18 5 12 fugientibus his, Deus cæli mare aperuit, ita ut hinc inde aquæ quasi murus solidarentur, et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent. +Judith Jdt 18 5 13 In quo loco dum innumerabilis exercitus Ægyptiorum eos persequeretur, ita aquis coopertus est, ut non remaneret vel unus, qui factum posteris nuntiaret. +Judith Jdt 18 5 14 Egressi vero mare Rubrum, deserta Sina montis occupaverunt, in quibus numquam homo habitare potuit, vel filius hominis requievit. +Judith Jdt 18 5 15 Illic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum, et per annos quadraginta annonam de cælo consecuti sunt. +Judith Jdt 18 5 16 Ubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta, et absque scuto et gladio, Deus eorum pugnavit pro eis, et vicit. +Judith Jdt 18 5 17 Et non fuit qui insultaret populo isti, nisi quando recessit a cultu Domini Dei sui. +Judith Jdt 18 5 18 Quotiescumque autem præter ipsum Deum suum, alterum coluerunt, dati sunt in prædam, et in gladium, et in opprobrium. +Judith Jdt 18 5 19 Quotiescumque autem pœnituerunt se recessisse a cultura Dei sui, dedit eis Deus cæli virtutem resistendi. +Judith Jdt 18 5 20 Denique Chananæum regem, et Jebusæum, et Pherezæum, et Hethæum, et Hevæum, et Amorrhæum, et omnes potentes in Hesebon prostraverunt, et terras eorum et civitates eorum ipsi possederunt : +Judith Jdt 18 5 21 et usque dum non peccarent in conspectu Dei sui, erant cum illis bona : Deus enim illorum odit iniquitatem. +Judith Jdt 18 5 22 Nam et ante hos annos cum recessissent a via quam dederat illis Deus ut ambularent in ea, exterminati sunt præliis a multis nationibus, et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam. +Judith Jdt 18 5 23 Nuper autem reversi ad Dominum Deum suum, ex dispersione qua dispersi fuerant, adunati sunt, et ascenderunt montana hæc omnia, et iterum possident Jerusalem, ubi sunt sancta eorum. +Judith Jdt 18 5 24 Nunc ergo mi domine, perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum : ascendamus ad illos, quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi, et subjugati erunt sub jugo potentiæ tuæ. +Judith Jdt 18 5 25 Si vero non est offensio populi hujus coram Deo suo, non poterimus resistere illis, quoniam Deus eorum defendet illos : et erimus in opprobrium universæ terræ. +Judith Jdt 18 5 26 Et factum est, cum cessasset loqui Achior verba hæc, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eum, dicentes ad alterutrum : +Judith Jdt 18 5 27 Quis est iste, qui filios Israël posse dicat resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus ejus, homines inermes, et sine virtute, et sine peritia artis pugnæ ? +Judith Jdt 18 5 28 Ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos, ascendamus in montana : et cum capti fuerint potentes eorum, tunc cum eisdem gladio transverberabitur : +Judith Jdt 18 5 29 ut sciat omnis gens quoniam Nabuchodonosor deus terræ est, et præter ipsum alius non est. +Judith Jdt 18 6 1 Factum est autem cum cessassent loqui, indignatus Holofernes vehementer, dixit ad Achior : +Judith Jdt 18 6 2 Quoniam prophetasti nobis, dicens quod gens Israël defendatur a Deo suo, ut ostendam tibi quoniam non est deus nisi Nabuchodonosor, +Judith Jdt 18 6 3 cum percusserimus eos omnes, sicut hominem unum, tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis, et omnis Israël tecum perditione disperiet : +Judith Jdt 18 6 4 et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit universæ terræ : tuncque gladius militiæ meæ transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israël, et non respirabis ultra, donec extermineris cum illis. +Judith Jdt 18 6 5 Porro autem si prophetiam tuam veram existimas, non concidat vultus tuus : et pallor qui faciem tuam obtinet abscedat a te, si verba mea hæc putas impleri non posse. +Judith Jdt 18 6 6 Ut autem noveris quia simul cum illis hæc experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii pœnas exceperint, ipse simul ultioni subjaceas. +Judith Jdt 18 6 7 Tunc Holofernes præcepit servis suis ut comprehenderent Achior, et perducerent eum in Bethuliam, et traderent eum in manus filiorum Israël. +Judith Jdt 18 6 8 Et accipientes eum servi Holofernis, profecti sunt per campestria : sed cum appropinquassent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. +Judith Jdt 18 6 9 Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad dominum suum. +Judith Jdt 18 6 10 Porro filii Israël descendentes de Bethulia, venerunt ad eum : quem solventes, duxerunt ad Bethuliam, atque in medium populi illum statuentes, percunctati sunt quid rerum esset quod illum vinctum Assyrii reliquissent. +Judith Jdt 18 6 11 In diebus illis erant illic principes Ozias filius Micha de tribu Simeon, et Charmi, qui et Gothoniel. +Judith Jdt 18 6 12 In medio itaque seniorum, et in conspectu omnium, Achior dixit omnia quæ locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus : et qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum, +Judith Jdt 18 6 13 et quemadmodum ipse Holofernes iratus jusserit eum Israëlitis hac de causa tradi, ut dum vicerit filios Israël, tunc et ipsum Achior diversis jubeat interire suppliciis, propter hoc quod dixisset : Deus cæli defensor eorum est. +Judith Jdt 18 6 14 Cumque Achior universa hæc exposuisset, omnis populus cecidit in faciem, adorantes Dominum, et communi lamentatione et fletu unanimes preces suas Domino effuderunt, +Judith Jdt 18 6 15 dicentes : Domine Deus cæli et terræ, intuere superbiam eorum, et respice ad nostram humilitatem, et faciem sanctorum tuorum attende, et ostende quoniam non derelinquis præsumentes de te : et præsumentes de se, et de sua virtute gloriantes, humilias. +Judith Jdt 18 6 16 Finito itaque fletu, et per totam diem oratione populorum completa, consolati sunt Achior, +Judith Jdt 18 6 17 dicentes : Deus patrum nostrorum, cujus tu virtutem prædicasti, ipse tibi hanc dabit vicissitudinem, ut eorum magis tu interitum videas. +Judith Jdt 18 6 18 Cum vero Dominus Deus noster dederit hanc libertatem servis suis, sit et tecum Deus in medio nostri : ut sicut placuerit tibi, ita cum tuis omnibus converseris nobiscum. +Judith Jdt 18 6 19 Tunc Ozias, finito consilio, suscepit eum in domum suam, et fecit ei cœnam magnam. +Judith Jdt 18 6 20 Et vocatis omnibus presbyteris, simul expleto jejunio refecerunt. +Judith Jdt 18 6 21 Postea vero convocatus est omnis populus, et per totam noctem intra ecclesiam oraverunt, petentes auxilium a Deo Israël. +Judith Jdt 18 7 1 Holofernes autem altera die præcepit exercitibus suis ut ascenderent contra Bethuliam. +Judith Jdt 18 7 2 Erant autem pedites bellatorum centum viginti millia, et equites viginti duo millia, præter præparationes virorum illorum quos occupaverat captivitas, et abducti fuerant de provinciis et urbibus universæ juventutis. +Judith Jdt 18 7 3 Omnes paraverunt se pariter ad pugnam contra filios Israël, et venerunt per crepidinem montis usque ad apicem, qui respicit super Dothain, a loco qui dicitur Belma usque ad Chelmon, qui est contra Esdrelon. +Judith Jdt 18 7 4 Filii autem Israël, ut viderunt multitudinem illorum, prostraverunt se super terram, mittentes cinerem super capita sua, unanimes orantes ut Deus Israël misericordiam suam ostenderet super populum suum. +Judith Jdt 18 7 5 Et assumentes arma sua bellica, sederunt per loca quæ ad angusti itineris tramitem dirigunt inter montosa, et erant custodientes ea tota die et nocte. +Judith Jdt 18 7 6 Porro Holofernes, dum circuit per gyrum, reperit quod fons qui influebat, aquæductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret : et incidi præcepit aquæductum illorum. +Judith Jdt 18 7 7 Erant tamen non longe a muris fontes, ex quibus furtim videbantur haurire aquam ad refocillandum potius quam ad potandum. +Judith Jdt 18 7 8 Sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem, dicentes : Filii Israël non in lancea nec in sagitta confidunt, sed montes defendunt illos, et muniunt illos colles in præcipitio constituti. +Judith Jdt 18 7 9 Ut ergo sine congressione pugnæ possis superare eos, pone custodes fontium, ut non hauriant aquam ex eis, et sine gladio interficies eos, vel certe fatigati tradent civitatem suam, quam putant in montibus positam superari non posse. +Judith Jdt 18 7 10 Et placuerunt verba hæc coram Holoferne et coram satellitibus ejus, et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes. +Judith Jdt 18 7 11 Cumque ista custodia per dies viginti fuisset expleta, defecerunt cisternæ et collectiones aquarum omnibus habitantibus Bethuliam, ita ut non esset intra civitatem unde satiarentur vel una die, quoniam ad mensuram dabatur populis aqua quotidie. +Judith Jdt 18 7 12 Tunc ad Oziam congregati omnes viri feminæque, juvenes et parvuli, omnes simul una voce +Judith Jdt 18 7 13 dixerunt : Judicet Deus inter nos et te, quoniam fecisti in nos mala, nolens loqui pacifice cum Assyriis, et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum. +Judith Jdt 18 7 14 Et ideo non est qui adjuvet, cum prosternamur ante oculos eorum in siti, et perditione magna. +Judith Jdt 18 7 15 Et nunc congregate universos qui in civitate sunt, ut sponte tradamus nos omnes populo Holofernis. +Judith Jdt 18 7 16 Melius est enim ut captivi benedicamus Dominum viventes, quam moriamur, et simus opprobrium omni carni, cum viderimus uxores nostras et infantes nostros mori ante oculos nostros. +Judith Jdt 18 7 17 Contestamur hodie cælum et terram, et Deum patrum nostrorum, qui ulciscitur nos secundum peccata nostra, ut jam tradatis civitatem in manu militiæ Holofernis, et sit finis noster brevis in ore gladii, qui longior efficitur in ariditate sitis. +Judith Jdt 18 7 18 Et cum hæc dixissent, factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia ab omnibus, et per multas horas una voce clamaverunt ad Deum, dicentes : +Judith Jdt 18 7 19 Peccavimus cum patribus nostris : injuste egimus, iniquitatem fecimus. +Judith Jdt 18 7 20 Tu, quia pius es, miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te populo qui ignorat te, +Judith Jdt 18 7 21 ut non dicant inter gentes : Ubi est Deus eorum ? +Judith Jdt 18 7 22 Et cum fatigati ex his clamoribus et his fletibus lassati siluissent, +Judith Jdt 18 7 23 exsurgens Ozias infusus lacrimis, dixit : Æquo animo estote, fratres, et hos quinque dies expectemus a Domino misericordiam. +Judith Jdt 18 7 24 Forsitan enim indignationem suam abscindet, et dabit gloriam nomini suo. +Judith Jdt 18 7 25 Si autem transactis quinque diebus non venerit adjutorium, faciemus hæc verba quæ locuti estis. +Judith Jdt 18 8 1 Et factum est cum audisset hæc verba Judith vidua, quæ erat filia Merari filii Idox filii Joseph filii Oziæ filii Elai filii Jamnor filii Gedeon filii Raphaim filii Achitob filii Melchiæ filii Enan filii Nathaniæ filii Salathiel filii Simeon filii Ruben, +Judith Jdt 18 8 2 et vir ejus fuit Manasses, qui mortuus est in diebus messis hordeaceæ : +Judith Jdt 18 8 3 instabat enim super alligantes manipulos in campo, et venit æstus super caput ejus, et mortuus est in Bethulia civitate sua, et sepultus est illic cum patribus suis. +Judith Jdt 18 8 4 Erat autem Judith relicta ejus vidua jam annis tribus et mensibus sex. +Judith Jdt 18 8 5 Et in superioribus domus suæ fecit sibi secretum cubiculum, in quo cum puellis suis clausa morabatur, +Judith Jdt 18 8 6 et habens super lumbos suos cilicium, jejunabat omnibus diebus vitæ suæ, præter sabbata et neomenias et festa domus Israël. +Judith Jdt 18 8 7 Erat autem eleganti aspectu nimis, cui vir suus reliquerat divitias multas, et familiam copiosam, ac possessiones armentis boum, et gregibus ovium plenas. +Judith Jdt 18 8 8 Et erat hæc in omnibus famosissima, quoniam timebat Dominum valde, nec erat qui loqueretur de illa verbum malum. +Judith Jdt 18 8 9 Hæc itaque cum audisset quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem, misit ad presbyteros Chabri et Charmi. +Judith Jdt 18 8 10 Et venerunt ad illam, et dixit illis : Quod est hoc verbum, in quo consensit Ozias, ut tradat civitatem Assyriis si intra quinque dies non venerit vobis adjutorium ? +Judith Jdt 18 8 11 et qui estis vos, qui tentatis Dominum ? +Judith Jdt 18 8 12 non est iste sermo qui misericordiam provocet, sed potius qui iram excitet, et furorem accendat. +Judith Jdt 18 8 13 Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum, diem constituistis ei. +Judith Jdt 18 8 14 Sed quia patiens Dominus est, in hoc ipso pœniteamus, et indulgentiam ejus fusis lacrimis postulemus : +Judith Jdt 18 8 15 non enim quasi homo sic Deus comminabitur, neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur. +Judith Jdt 18 8 16 Et ideo humiliemus illi animas nostras, et in spiritu constituti humiliato, servientes illi +Judith Jdt 18 8 17 dicamus flentes Domino, ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum misericordiam suam : ut sicut conturbatum est cor nostrum in superbia eorum, ita etiam de nostra humilitate gloriemur : +Judith Jdt 18 8 18 quoniam non sumus secuti peccata patrum nostrorum, qui dereliquerunt Deum suum, et adoraverunt deos alienos, +Judith Jdt 18 8 19 pro quo scelere dati sunt in gladium, et in rapinam, et in confusionem inimicis suis : nos autem alterum deum nescimus præter ipsum. +Judith Jdt 18 8 20 Expectemus humiles consolationem ejus, et exquiret sanguinem nostrum de afflictionibus inimicorum nostrorum, et humiliabit omnes gentes, quæcumque insurgunt contra nos, et faciet illas sine honore Dominus Deus noster. +Judith Jdt 18 8 21 Et nunc fratres, quoniam vos estis presbyteri in populo Dei, et ex vobis pendet anima illorum, ad eloquium vestrum corda eorum erigite, ut memores sint quia tentati sunt patres nostri, ut probarentur si vere colerent Deum suum. +Judith Jdt 18 8 22 Memores esse debent quomodo pater noster Abraham tentatus est, et per multas tribulationes probatus, Dei amicus effectus est. +Judith Jdt 18 8 23 Sic Isaac, sic Jacob, sic Moyses, et omnes qui placuerunt Deo, per multas tribulationes transierunt fideles. +Judith Jdt 18 8 24 Illi autem qui tentationes non susceperunt cum timore Domini, et impatientiam suam et improperium murmurationis suæ contra Dominum protulerunt, +Judith Jdt 18 8 25 exterminati sunt ab exterminatore, et a serpentibus perierunt. +Judith Jdt 18 8 26 Et nos ergo non ulciscamur nos pro his quæ patimur, +Judith Jdt 18 8 27 sed reputantes peccatis nostris hæc ipsa supplicia minora esse flagella Domini, quibus quasi servi corripimur ad emendationem, et non ad perditionem nostram evenisse credamus. +Judith Jdt 18 8 28 Et dixerunt illi Ozias et presbyteri : Omnia quæ locuta es, vera sunt, et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio. +Judith Jdt 18 8 29 Nunc ergo ora pro nobis, quoniam mulier sancta es, et timens Deum. +Judith Jdt 18 8 30 Et dixit illis Judith : Sicut quod potui loqui, Dei esse cognoscitis, +Judith Jdt 18 8 31 ita quod facere disposui, probate si ex Deo est, et orate ut firmum faciat Deus consilium meum. +Judith Jdt 18 8 32 Stabitis vos ad portam nocte ista, et ego exeam cum abra mea : et orate, ut sicut dixistis, in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israël. +Judith Jdt 18 8 33 Vos autem nolo ut scrutemini actum meum, et usque dum renuntiem vobis, nihil aliud fiat, nisi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum. +Judith Jdt 18 8 34 Et dixit ad eam Ozias princeps Juda : Vade in pace, et Dominus sit tecum in ultionem inimicorum nostrorum. Et revertentes abierunt. +Judith Jdt 18 9 1 Quibus ascendentibus, Judith ingressa est oratorium suum : et induens se cilicio, posuit cinerem super caput suum : et prosternens se Domino, clamabat ad Dominum, dicens : +Judith Jdt 18 9 2 Domine Deus patris mei Simeon, qui dedisti illi gladium in defensionem alienigenarum, qui violatores extiterunt in coinquinatione sua, et denudaverunt femur virginis in confusionem : +Judith Jdt 18 9 3 et dedisti mulieres illorum in prædam, et filias illorum in captivitatem : et omnem prædam in divisionem servis tuis, qui zelaverunt zelum tuum : subveni, quæso te, Domine Deus meus, mihi viduæ. +Judith Jdt 18 9 4 Tu enim fecisti priora, et illa post illa cogitasti : et hoc factum est quod ipse voluisti. +Judith Jdt 18 9 5 Omnes enim viæ tuæ paratæ sunt, et tua judicia in tua providentia posuisti. +Judith Jdt 18 9 6 Respice castra Assyriorum nunc, sicut tunc castra Ægyptiorum videre dignatus es, quando post servos tuos armati currebant, confidentes in quadrigis, et in equitatu suo, et in multitudine bellatorum. +Judith Jdt 18 9 7 Sed aspexisti super castra eorum, et tenebræ fatigaverunt eos. +Judith Jdt 18 9 8 Tenuit pedes eorum abyssus, et aquæ operuerunt eos. +Judith Jdt 18 9 9 Sic fiant et isti, Domine, qui confidunt in multitudine sua, et in curribus suis, et in contis, et in scutis, et in sagittis suis, et in lanceis gloriantur, +Judith Jdt 18 9 10 et nesciunt quia tu ipse es Deus noster, qui conteris bella ab initio, et Dominus nomen est tibi. +Judith Jdt 18 9 11 Erige brachium tuum sicut ab initio, et allide virtutem illorum in virtute tua : cadat virtus eorum in iracundia tua, qui promittunt se violare sancta tua, et polluere tabernaculum nominis tui, et dejicere gladio suo cornu altaris tui. +Judith Jdt 18 9 12 Fac, Domine, ut gladio proprio ejus superbia amputetur : +Judith Jdt 18 9 13 capiatur laqueo oculorum suorum in me, et percuties eum ex labiis caritatis meæ. +Judith Jdt 18 9 14 Da mihi in animo constantiam ut contemnam illum, et virtutem, ut evertam illum. +Judith Jdt 18 9 15 Erit enim hoc memoriale nominis tui, cum manus feminæ dejecerit eum. +Judith Jdt 18 9 16 Non enim in multitudine est virtus tua, Domine, neque in equorum viribus voluntas tua est, nec superbi ab initio placuerunt tibi : sed humilium et mansuetorum semper tibi placuit deprecatio. +Judith Jdt 18 9 17 Deus cælorum, creator aquarum, et Dominus totius creaturæ, exaudi me miseram deprecantem, et de tua misericordia præsumentem. +Judith Jdt 18 9 18 Memento, Domine, testamenti tui, et da verbum in ore meo, et in corde meo consilium corrobora, ut domus tua in sanctificatione tua permaneat : +Judith Jdt 18 9 19 et omnes gentes agnoscant quia tu es Deus, et non est alius præter te. +Judith Jdt 18 10 1 Factum est autem, cum cessasset clamare ad Dominum, surrexit de loco in quo jacuerat prostrata ad Dominum. +Judith Jdt 18 10 2 Vocavitque abram suam, et descendens in domum suam, abstulit a se cilicium, et exuit se vestimentis viduitatis suæ, +Judith Jdt 18 10 3 et lavit corpus suum, et unxit se myro optimo, et discriminavit crinem capitis sui, et imposuit mitram super caput suum, et induit se vestimentis jucunditatis suæ, induitque sandalia pedibus suis, assumpsitque dextraliola, et lilia, et inaures, et annulos, et omnibus ornamentis suis ornavit se. +Judith Jdt 18 10 4 Cui etiam Dominus contulit splendorem : quoniam omnis ista compositio non ex libidine, sed ex virtute pendebat : et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit, ut incomparabili decore omnium oculis appareret. +Judith Jdt 18 10 5 Imposuit itaque abræ suæ ascoperam vini, et vas olei, et polentam, et palathas, et panes, et caseum, et profecta est. +Judith Jdt 18 10 6 Cumque venissent ad portam civitatis, invenerunt expectantem Oziam et presbyteros civitatis. +Judith Jdt 18 10 7 Qui cum vidissent eam, stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem ejus. +Judith Jdt 18 10 8 Nihil tamen interrogantes eam, dimiserunt transire, dicentes : Deus patrum nostrorum det tibi gratiam, et omne consilium tui cordis sua virtute corroboret, ut glorietur super te Jerusalem, et sit nomen tuum in numero sanctorum et justorum. +Judith Jdt 18 10 9 Et dixerunt hi qui illic erant omnes una voce : Fiat, fiat. +Judith Jdt 18 10 10 Judith vero orans Dominum, transivit per portas, ipsa et abra ejus. +Judith Jdt 18 10 11 Factum est autem cum descenderet montem, circa ortum diei, occurrerunt ei exploratores Assyriorum, et tenuerunt eam, dicentes : Unde venis ? aut quo vadis ? +Judith Jdt 18 10 12 Quæ respondit : Filia sum Hebræorum, ideo ego fugi a facie eorum, quoniam futurum agnovi quod dentur vobis in deprædationem, pro eo quod contemnentes vos, noluerunt ultro tradere seipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro. +Judith Jdt 18 10 13 Hac de causa cogitavi mecum, dicens : Vadam ad faciem principis Holofernis, ut indicem illi secreta illorum, et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos, ita ut non cadat vir unus de exercitu ejus. +Judith Jdt 18 10 14 Et cum audissent viri illi verba ejus, considerabant faciem ejus, et erat in oculis eorum stupor, quoniam pulchritudinem ejus mirabantur nimis. +Judith Jdt 18 10 15 Et dixerunt ad eam : Conservasti animam tuam, eo quod tale reperisti consilium, ut descenderes ad dominum nostrum. +Judith Jdt 18 10 16 Hoc autem scias, quoniam cum steteris in conspectu ejus, bene tibi faciet, et eris gratissima in corde ejus. Duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis, annuntiantes eam. +Judith Jdt 18 10 17 Cumque intrasset ante faciem ejus, statim captus est in suis oculis Holofernes. +Judith Jdt 18 10 18 Dixeruntque ad eum satellites ejus : Quis contemnat populum Hebræorum, qui tam decoras mulieres habent, ut non pro his merito pugnare contra eos debeamus ? +Judith Jdt 18 10 19 Videns itaque Judith Holofernem sedentem in conopeo, quod erat ex purpura, et auro, et smaragdo, et lapidibus pretiosis intextum, +Judith Jdt 18 10 20 et cum in faciem ejus intendisset, adoravit eum, prosternens se super terram. Et elevaverunt eam servi Holofernis, jubente domino suo. +Judith Jdt 18 11 1 Tunc Holofernes dixit ei : Æquo animo esto, et noli pavere in corde tuo : quoniam ego numquam nocui viro qui voluit servire Nabuchodonosor regi : +Judith Jdt 18 11 2 populus autem tuus, si non contempsisset me, non levassem lanceam meam super eum. +Judith Jdt 18 11 3 Nunc autem dic mihi, qua ex causa recessisti ab illis, et placuit tibi ut venires ad nos ? +Judith Jdt 18 11 4 Et dixit illi Judith : Sume verba ancillæ tuæ, quoniam si secutus fueris verba ancillæ tuæ, perfectam rem faciet Dominus tecum. +Judith Jdt 18 11 5 Vivit enim Nabuchodonosor rex terræ, et vivit virtus ejus, quæ est in te ad correptionem omnium animarum errantium : quoniam non solum homines serviunt illi per te, sed et bestiæ agri obtemperant illi. +Judith Jdt 18 11 6 Nuntiatur enim animi tui industria universis gentibus, et indicatum est omni sæculo quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno ejus : et disciplina tua omnibus provinciis prædicatur. +Judith Jdt 18 11 7 Nec hoc latet, quod locutus est Achior, nec illud ignoratur, quod ei jusseris evenire. +Judith Jdt 18 11 8 Constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum, ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eum pro peccatis suis. +Judith Jdt 18 11 9 Et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israël, tremor tuus super ipsos est. +Judith Jdt 18 11 10 Insuper etiam fames invasit eos, et ab ariditate aquæ jam inter mortuos computantur. +Judith Jdt 18 11 11 Denique hoc ordinant, ut interficient pecora sua, et bibant sanguinem eorum : +Judith Jdt 18 11 12 et sancta Domini Dei sui, quæ præcepit Deus non contingi, in frumento, vino, et oleo, hæc cogitaverunt impendere, et volunt consumere quæ nec manibus deberent contingere : ergo quoniam hæc faciunt, certum est quod in perditionem dabuntur. +Judith Jdt 18 11 13 Quod ego ancilla tua cognoscens, fugi ab illis, et misit me Dominus hæc ipsa nuntiare tibi. +Judith Jdt 18 11 14 Ego enim ancilla tua Deum colo, etiam nunc apud te : et exiet ancilla tua, et orabo Deum, +Judith Jdt 18 11 15 et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum, et veniens nuntiabo tibi, ita ut ego adducam te per mediam Jerusalem, et habebis omnem populum Israël, sicut oves quibus non est pastor, et non latrabit vel unus canis contra te : +Judith Jdt 18 11 16 quoniam hæc mihi dicta sunt per providentiam Dei, +Judith Jdt 18 11 17 et quoniam iratus est illis Deus, hæc ipsa missa sum nuntiare tibi. +Judith Jdt 18 11 18 Placuerunt autem omnia verba hæc coram Holoferne, et coram pueris ejus, et mirabantur sapientiam ejus, et dicebant alter ad alterum : +Judith Jdt 18 11 19 Non est talis mulier super terram in aspectu, in pulchritudine, et in sensu verborum. +Judith Jdt 18 11 20 Et dixit ad illam Holofernes : Benefecit Deus, qui misit te ante populum, ut des illum tu in manibus nostris : +Judith Jdt 18 11 21 et quoniam bona est promissio tua, si fecerit mihi hoc Deus tuus, erit et Deus meus, et tu in domo Nabuchodonosor magna eris, et nomen tuum nominabitur in universa terra. +Judith Jdt 18 12 1 Tunc jussit eam introire ubi repositi erant thesauri ejus, et jussit illic manere eam, et constituit quid daretur illi de convivio suo. +Judith Jdt 18 12 2 Cui respondit Judith, et dixit : Nunc non potero manducare ex his quæ mihi præcipis tribui, ne veniat super me offensio : ex his autem quæ mihi detuli, manducabo. +Judith Jdt 18 12 3 Cui Holofernes ait : Si defecerint tibi ista, quæ tecum detulisti, quid faciemus tibi ? +Judith Jdt 18 12 4 Et dixit Judith : Vivit anima tua, domine meus, quoniam non expendet omnia hæc ancilla tua, donec faciat Deus in manu mea hæc quæ cogitavi. Et induxerunt illam servi ejus in tabernaculum quod præceperat. +Judith Jdt 18 12 5 Et petiit dum introiret, ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem, et deprecandi Dominum. +Judith Jdt 18 12 6 Et præcepit cubiculariis suis ut sicut placeret illi, exiret et introiret ad adorandum Deum suum per triduum : +Judith Jdt 18 12 7 et exibat noctibus in vallem Bethuliæ, et baptizabat se in fonte aquæ. +Judith Jdt 18 12 8 Et ut ascendebat, orabat Dominum Deum Israël ut dirigeret viam ejus ad liberationem populi sui. +Judith Jdt 18 12 9 Et introiens, munda manebat in tabernaculo usque dum acciperet escam suam in vespere. +Judith Jdt 18 12 10 Et factum est, in quarto die Holofernes fecit cœnam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum suum : Vade, et suade Hebræam illam ut sponte consentiat habitare mecum. +Judith Jdt 18 12 11 Fœdum est enim apud Assyrios, si femina irrideat virum agendo ut immunis ab eo transeat. +Judith Jdt 18 12 12 Tunc introivit Vagao ad Judith, et dixit : Non vereatur bona puella introire ad dominum meum, ut honorificetur ante faciem ejus, ut manducet cum eo, et bibat vinum in jucunditate. +Judith Jdt 18 12 13 Cui Judith respondit : Quæ ego sum, ut contradicam domino meo ? +Judith Jdt 18 12 14 omne quod erit ante oculos ejus bonum et optimum, faciam. Quidquid autem illi placuerit, hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitæ meæ. +Judith Jdt 18 12 15 Et surrexit, et ornavit se vestimento suo, et ingressa stetit ante faciem ejus. +Judith Jdt 18 12 16 Cor autem Holofernes concussum est : erat enim ardens in concupiscentia ejus. +Judith Jdt 18 12 17 Et dixit ad eam Holofernes : Bibe nunc, et accumbe in jucunditate, quoniam invenisti gratiam coram me. +Judith Jdt 18 12 18 Et dixit Judith : Bibam, domine, quoniam magnificata est anima mea hodie præ omnibus diebus meis. +Judith Jdt 18 12 19 Et accepit, et manducavit et bibit coram ipso ea quæ paraverat illi ancilla ejus. +Judith Jdt 18 12 20 Et jucundus factus est Holofernes ad eam, bibitque vinum multum nimis, quantum numquam biberat in vita sua. +Judith Jdt 18 13 1 Ut autem sero factum est, festinaverunt servi illius ad hospitia sua, et conclusit Vagao ostia cubiculi, et abiit. +Judith Jdt 18 13 2 Erant autem omnes fatigati a vino, +Judith Jdt 18 13 3 eratque Judith sola in cubiculo. +Judith Jdt 18 13 4 Porro Holofernes jacebat in lecto, nimia ebrietate sopitus. +Judith Jdt 18 13 5 Dixitque Judith puellæ suæ ut staret foris ante cubiculum, et observaret. +Judith Jdt 18 13 6 Stetitque Judith ante lectum, orans cum lacrimis, et labiorum motu in silentio, +Judith Jdt 18 13 7 dicens : Confirma me, Domine Deus Israël, et respice in hac hora ad opera manuum mearum, ut, sicut promisisti, Jerusalem civitatem tuam erigas : et hoc quod credens per te posse fieri cogitavi, perficiam. +Judith Jdt 18 13 8 Et cum hæc dixisset, accessit ad columnam quæ erat ad caput lectuli ejus, et pugionem ejus, qui in ea ligatus pendebat, exsolvit. +Judith Jdt 18 13 9 Cumque evaginasset illum, apprehendit comam capitis ejus, et ait : Confirma me, Domine Deus, in hac hora. +Judith Jdt 18 13 10 Et percussit bis in cervicem ejus, et abscidit caput ejus, et abstulit conopeum ejus a columnis, et evolvit corpus ejus truncum. +Judith Jdt 18 13 11 Et post pusillum exivit, et tradidit caput Holofernis ancillæ suæ, et jussit ut mitteret illud in peram suam. +Judith Jdt 18 13 12 Et exierunt duæ, secundum consuetudinem suam, quasi ad orationem, et transierunt castra, et gyrantes vallem, venerunt ad portam civitatis. +Judith Jdt 18 13 13 Et dixit Judith a longe custodibus murorum : Aperite portas, quoniam nobiscum est Deus, qui fecit virtutem in Israël. +Judith Jdt 18 13 14 Et factum est cum audissent viri vocem ejus, vocaverunt presbyteros civitatis. +Judith Jdt 18 13 15 Et concurrerunt ad eam omnes, a minimo usque ad maximum : quoniam sperabant eam jam non esse venturam. +Judith Jdt 18 13 16 Et accendentes luminaria, congyraverunt circa eam universi : illa autem ascendens in eminentiorem locum, jussit fieri silentium. Cumque omnes tacuissent, +Judith Jdt 18 13 17 dixit Judith : Laudate Dominum Deum nostrum, qui non deseruit sperantes in se, +Judith Jdt 18 13 18 et in me ancilla sua adimplevit misericordiam suam, quam promisit domui Israël : et interfecit in manu mea hostem populi sui hac nocte. +Judith Jdt 18 13 19 Et proferens de pera caput Holofernis, ostendit illis, dicens : Ecce caput Holofernis principis militiæ Assyriorum, et ecce conopeum illius, in quo recumbebat in ebrietate sua, ubi per manum feminæ percussit illum Dominus Deus noster. +Judith Jdt 18 13 20 Vivit autem ipse Dominus, quoniam custodivit me angelus ejus et hinc euntem, et ibi commorantem, et inde huc revertentem, et non permisit me Dominus ancillam suam coinquinari, sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua, in evasione mea, et in liberatione vestra. +Judith Jdt 18 13 21 Confitemini illi omnes, quoniam bonus, quoniam in sæculum misericordia ejus. +Judith Jdt 18 13 22 Universi autem adorantes Dominum, dixerunt ad eam : Benedixit te Dominus in virtute sua, quia per te ad nihilum redegit inimicos nostros. +Judith Jdt 18 13 23 Porro Ozias princeps populi Israël dixit ad eam : Benedicta es tu, filia, a Domino Deo excelso præ omnibus mulieribus super terram. +Judith Jdt 18 13 24 Benedictus Dominus, qui creavit cælum et terram, qui te direxit in vulnera capitis principis inimicorum nostrorum : +Judith Jdt 18 13 25 quia hodie nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum qui memores fuerint virtutis Domini in æternum, pro quibus non pepercisti animæ tuæ propter angustias et tribulationem generis tui, sed subvenisti ruinæ ante conspectum Dei nostri. +Judith Jdt 18 13 26 Et dixit omnis populus : Fiat, fiat. +Judith Jdt 18 13 27 Porro Achior vocatus venit, et dixit ei Judith : Deus Israël, cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur se de inimicis suis, ipse caput omnium incredulorum incidit hac nocte in manu mea. +Judith Jdt 18 13 28 Et ut probes quia ita est, ecce caput Holofernis, qui in contemptu superbiæ suæ Deum Israël contempsit, et tibi interitum minabatur, dicens : Cum captus fuerit populus Israël, gladio perforari præcipiam latera tua. +Judith Jdt 18 13 29 Videns autem Achior caput Holofernis, angustiatus præ pavore cecidit in faciem suam super terram, et æstuavit anima ejus. +Judith Jdt 18 13 30 Postea vero quam resumpto spiritu recreatus est, procidit ad pedes ejus, et adoravit eam, et dixit : +Judith Jdt 18 13 31 Benedicta tu a Deo tuo in omni tabernaculo Jacob, quoniam in omni gente quæ audierit nomen tuum, magnificabitur super te Deus Israël. +Judith Jdt 18 14 1 Dixit autem Judith ad omnem populum : Audite me, fratres : suspendite caput hoc super muros nostros : +Judith Jdt 18 14 2 et erit, cum exierit sol, accipiat unusquisque arma sua, et exite cum impetu, non ut descendatis deorsum, sed quasi impetum facientes. +Judith Jdt 18 14 3 Tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam. +Judith Jdt 18 14 4 Cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis, et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum, decidet super eos timor. +Judith Jdt 18 14 5 Cumque cognoveritis fugere eos, ite post illos securi, quoniam Dominus conteret eos sub pedibus vestris. +Judith Jdt 18 14 6 Tunc Achior, videns virtutem quam fecit Deus Israël, relicto gentilitatis ritu, credidit Deo, et circumcidit carnem præputii sui, et appositus est ad populum Israël, et omnis successio generis ejus usque in hodiernum diem. +Judith Jdt 18 14 7 Mox autem ut ortus est dies, suspenderunt super muros caput Holofernis, accepitque unusquisque vir arma sua, et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu. +Judith Jdt 18 14 8 Quod videntes exploratores, ad tabernaculum Holofernis cucurrerunt. +Judith Jdt 18 14 9 Porro hi qui in tabernaculo erant, venientes, et ante ingressum cubiculi perstrepentes, excitandi gratia, inquietudinem arte moliebantur, ut non ab excitantibus, sed a sonantibus Holofernes evigilaret. +Judith Jdt 18 14 10 Nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire. +Judith Jdt 18 14 11 Sed cum venissent ejus duces ac tribuni, et universi majores exercitus regis Assyriorum, dixerunt cubiculariis : +Judith Jdt 18 14 12 Intrate, et excitate illum, quoniam egressi mures de cavernis suis, ausi sunt provocare nos ad prælium. +Judith Jdt 18 14 13 Tunc ingressus Vagao cubiculum ejus, stetit ante cortinam, et plausum fecit manibus suis : suspicabatur enim illum cum Judith dormire. +Judith Jdt 18 14 14 Sed cum nullum motum jacentis sensu aurium caperet, accessit proximans ad cortinam, et elevans eam, vidensque cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum jacere super terram, exclamavit voce magna cum fletu, et scidit vestimenta sua. +Judith Jdt 18 14 15 Et ingressus tabernaculum Judith, non invenit eam, et exiliit foras ad populum, +Judith Jdt 18 14 16 et dixit : Una mulier hebræa fecit confusionem in domo regis Nabuchodonosor : ecce enim Holofernes jacet in terra, et caput ejus non est in illo. +Judith Jdt 18 14 17 Quod cum audissent principes virtutis Assyriorum, sciderunt omnes vestimenta sua, et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos, et turbati sunt animi eorum valde. +Judith Jdt 18 14 18 Et factus est clamor incomparabilis in medio castrorum eorum. +Judith Jdt 18 15 1 Cumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset, fugit mens et consilium ab eis, et solo tremore et metu agitati, fugæ præsidium sumunt, +Judith Jdt 18 15 2 ita ut nullus loqueretur cum proximo suo, sed inclinato capite, relictis omnibus, evadere festinabant Hebræos, quos armatos super se venire audiebant, fugientes per vias camporum et semitas collium. +Judith Jdt 18 15 3 Videntes itaque filii Israël fugientes, secuti sunt illos. Descenderuntque clangentes tubis, et ululantes post ipsos. +Judith Jdt 18 15 4 Et quoniam Assyrii non adunati, in fugam ibant præcipites : filii autem Israël uno agmine persequentes debilitabant omnes quos invenire potuissent. +Judith Jdt 18 15 5 Misit itaque Ozias nuntios per omnes civitates et regiones Israël. +Judith Jdt 18 15 6 Omnis itaque regio, omnisque urbs electam juventutem armatam misit post eos, et persecuti sunt eos in ore gladii, quousque pervenirent ad extremitatem finium suorum. +Judith Jdt 18 15 7 Reliqui autem qui erant in Bethulia, ingressi sunt castra Assyriorum, et prædam quam fugientes Assyrii reliquerant, abstulerunt, et onustati sunt valde. +Judith Jdt 18 15 8 Hi vero qui victores reversi sunt ad Bethuliam, omnia quæ erant illorum attulerunt secum, ita ut non esset numerus in pecoribus et jumentis et universis mobilibus eorum, ut a minimo usque ad maximum omnes divites fierent de prædationibus eorum. +Judith Jdt 18 15 9 Joacim autem summus pontifex de Jerusalem venit in Bethuliam cum universis presbyteris suis ut videret Judith. +Judith Jdt 18 15 10 Quæ cum exisset ad illum, benedixerunt eam omnes una voce, dicentes : Tu gloria Jerusalem ; tu lætitia Israël ; tu honorificentia populi nostri : +Judith Jdt 18 15 11 quia fecisti viriliter, et confortatum est cor tuum, eo quod castitatem amaveris, et post virum tuum, alterum nescieris : ideo et manus Domini confortavit te, et ideo eris benedicta in æternum. +Judith Jdt 18 15 12 Et dixit omnis populus : Fiat, fiat. +Judith Jdt 18 15 13 Per dies autem triginta, vix collecta sunt spolia Assyriorum a populo Israël. +Judith Jdt 18 15 14 Porro autem universa quæ Holofernis peculiaria fuisse probata sunt, dederunt Judith in auro, et argento, et vestibus, et gemmis, et omni supellectili : et tradita sunt omnia illi a populo. +Judith Jdt 18 15 15 Et omnes populi gaudebant cum mulieribus, et virginibus, et juvenibus, in organis et citharis. +Judith Jdt 18 16 1 Tunc cantavit canticum hoc Domino Judith, dicens : +Judith Jdt 18 16 2 Incipite Domino in tympanis ; cantate Domino in cymbalis ; modulamini illi psalmum novum : exaltate, et invocate nomen ejus. +Judith Jdt 18 16 3 Dominus conterens bella, Dominus nomen est illi. +Judith Jdt 18 16 4 Qui posuit castra sua in medio populi sui, ut eriperet nos de manu omnium inimicorum nostrorum. +Judith Jdt 18 16 5 Venit Assur ex montibus ab aquilone in multitudine fortitudinis suæ : cujus multitudo obturavit torrentes, et equi eorum cooperuerunt valles. +Judith Jdt 18 16 6 Dixit se incensurum fines meos, et juvenes meos occisurum gladio ; infantes meos dare in prædam, et virgines in captivitatem. +Judith Jdt 18 16 7 Dominus autem omnipotens nocuit eum, et tradidit eum in manus feminæ, et confodit eum. +Judith Jdt 18 16 8 Non enim cecidit potens eorum a juvenibus, nec filii Titan percusserunt eum, nec excelsi gigantes opposuerunt se illi : sed Judith filia Merari in specie faciei suæ dissolvit eum. +Judith Jdt 18 16 9 Exuit enim se vestimento viduitatis, et induit se vestimento lætitiæ in exultatione filiorum Israël. +Judith Jdt 18 16 10 Unxit faciem suam unguento, et colligavit cincinnos suos mitra ; accepit stolam novam ad decipiendum illum. +Judith Jdt 18 16 11 Sandalia ejus rapuerunt oculos ejus ; pulchritudo ejus captivam fecit animam ejus : amputavit pugione cervicem ejus. +Judith Jdt 18 16 12 Horruerunt Persæ constantiam ejus, et Medi audaciam ejus. +Judith Jdt 18 16 13 Tunc ululaverunt castra Assyriorum, quando apparuerunt humiles mei, arescentes in siti. +Judith Jdt 18 16 14 Filii puellarum compunxerunt eos, et sicut pueros fugientes occiderunt eos : perierunt in prælio a facie Domini Dei mei. +Judith Jdt 18 16 15 Hymnum cantemus Domino ; hymnum novum cantemus Deo nostro. +Judith Jdt 18 16 16 Adonai Domine, magnus es tu, et præclarus in virtute tua : et quem superare nemo potest. +Judith Jdt 18 16 17 Tibi serviat omnis creatura tua, quia dixisti, et facta sunt ; misisti spiritum tuum, et creata sunt : et non est qui resistat voci tuæ. +Judith Jdt 18 16 18 Montes a fundamentis movebuntur cum aquis ; petræ, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. +Judith Jdt 18 16 19 Qui autem timent te, magni erunt apud te per omnia. +Judith Jdt 18 16 20 Væ genti insurgenti super genus meum : Dominus enim omnipotens vindicabit in eis ; in die judicii visitabit illos. +Judith Jdt 18 16 21 Dabit enim ignem et vermes in carnes eorum, ut urantur et sentiant usque in sempiternum. +Judith Jdt 18 16 22 Et factum est post hæc, omnis populus post victoriam venit in Jerusalem adorare Dominum : et mox ut purificati sunt, obtulerunt omnes holocausta, et vota, et repromissiones suas. +Judith Jdt 18 16 23 Porro Judith universa vasa bellica Holofernis, quæ dedit illi populus, et conopeum quod ipsa sustulerat de cubili ipsius, obtulit in anathema oblivionis. +Judith Jdt 18 16 24 Erat autem populus jucundus secundum faciem sanctorum : et per tres menses gaudium hujus victoriæ celebratum est cum Judith. +Judith Jdt 18 16 25 Post dies autem illos, unusquisque rediit in domum suam : et Judith magna facta est in Bethulia, et præclarior erat universæ terræ Israël. +Judith Jdt 18 16 26 Erat enim virtuti castitas adjuncta, ita ut non cognosceret virum omnibus diebus vitæ suæ, ex quo defunctus est Manasses vir ejus. +Judith Jdt 18 16 27 Erat autem, diebus festis, procedens cum magna gloria. +Judith Jdt 18 16 28 Mansit autem in domo viri sui annos centum quinque, et dimisit abram suam liberam : et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethulia. +Judith Jdt 18 16 29 Luxitque illam omnis populus diebus septem. +Judith Jdt 18 16 30 In omni autem spatio vitæ ejus non fuit qui perturbaret Israël, et post mortem ejus annis multis. +Judith Jdt 18 16 31 Dies autem victoriæ hujus festivitatis ab Hebræis in numero sanctorum dierum accipitur, et colitur a Judæis ex illo tempore usque in præsentem diem. +Wisdom Wis 25 1 1 Diligite justitiam, qui judicatis terram. Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quærite illum : +Wisdom Wis 25 1 2 quoniam invenitur ab his qui non tentant illum, apparet autem eis qui fidem habent in illum. +Wisdom Wis 25 1 3 Perversæ enim cogitationes separant a Deo ; probata autem virtus corripit insipientes. +Wisdom Wis 25 1 4 Quoniam in malevolam animam non introibit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis. +Wisdom Wis 25 1 5 Spiritus enim sanctus disciplinæ effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quæ sunt sine intellectu, et corripietur a superveniente iniquitate. +Wisdom Wis 25 1 6 Benignus est enim spiritus sapientiæ, et non liberabit maledicum a labiis suis : quoniam renum illius testis est Deus, et cordis illius scrutator est verus, et linguæ ejus auditor. +Wisdom Wis 25 1 7 Quoniam spiritus Domini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia, scientiam habet vocis. +Wisdom Wis 25 1 8 Propter hoc qui loquitur iniqua non potest latere, nec præteriet illum corripiens judicium. +Wisdom Wis 25 1 9 In cogitationibus enim impii interrogatio erit ; sermonum autem illius auditio ad Deum veniet, ad correptionem iniquitatum illius. +Wisdom Wis 25 1 10 Quoniam auris zeli audit omnia, et tumultus murmurationum non abscondetur. +Wisdom Wis 25 1 11 Custodite ergo vos a murmuratione quæ nihil prodest, et a detractione parcite linguæ : quoniam sermo obscurus in vacuum non ibit, os autem quod mentitur occidit animam. +Wisdom Wis 25 1 12 Nolite zelare mortem in errore vitæ vestræ, neque acquiratis perditionem in operibus manuum vestrarum. +Wisdom Wis 25 1 13 Quoniam Deus mortem non fecit, nec lætatur in perditione vivorum. +Wisdom Wis 25 1 14 Creavit enim ut essent omnia, et sanabiles fecit nationes orbis terrarum : et non est in illis medicamentum exterminii, nec inferorum regnum in terra. +Wisdom Wis 25 1 15 Justitia enim perpetua est, et immortalis. +Wisdom Wis 25 1 16 Impii autem manibus et verbis accersierunt illam, et æstimantes illam amicam, defluxerunt ; et sponsiones posuerunt ad illam, quoniam digni sunt qui sint ex parte illius. +Wisdom Wis 25 2 1 Dixerunt enim cogitantes apud se non recte : Exiguum et cum tædio est tempus vitæ nostræ, et non est refrigerium in fine hominis, et non est qui agnitus sit reversus ab inferis. +Wisdom Wis 25 2 2 Quia ex nihilo nati sumus, et post hoc erimus tamquam non fuerimus. Quoniam fumus flatus est in naribus nostris, et sermo scintilla ad commovendum cor nostrum : +Wisdom Wis 25 2 3 qua extincta, cinis erit corpus nostrum, et spiritus diffundetur tamquam mollis aër ; et transibit vita nostra tamquam vestigium nubis, et sicut nebula dissolvetur quæ fugata est a radiis solis, et a calore illius aggravata. +Wisdom Wis 25 2 4 Et nomen nostrum oblivionem accipiet per tempus, et nemo memoriam habebit operum nostrorum. +Wisdom Wis 25 2 5 Umbræ enim transitus est tempus nostrum, et non est reversio finis nostri : quoniam consignata est, et nemo revertitur. +Wisdom Wis 25 2 6 Venite ergo, et fruamur bonis quæ sunt, et utamur creatura tamquam in juventute celeriter. +Wisdom Wis 25 2 7 Vino pretioso et unguentis nos impleamus, et non prætereat nos flos temporis. +Wisdom Wis 25 2 8 Coronemus nos rosis antequam marcescant ; nullum pratum sit quod non pertranseat luxuria nostra : +Wisdom Wis 25 2 9 nemo nostrum exsors sit luxuriæ nostræ. Ubique relinquamus signa lætitiæ, quoniam hæc est pars nostra, et hæc est sors. +Wisdom Wis 25 2 10 Opprimamus pauperem justum, et non parcamus viduæ, nec veterani revereamur canos multi temporis : +Wisdom Wis 25 2 11 sit autem fortitudo nostra lex justitiæ ; quod enim infirmum est, inutile invenitur. +Wisdom Wis 25 2 12 Circumveniamus ergo justum, quoniam inutilis est nobis, et contrarius est operibus nostris, et improperat nobis peccata legis, et diffamat in nos peccata disciplinæ nostræ. +Wisdom Wis 25 2 13 Promittit se scientiam Dei habere, et filium Dei se nominat. +Wisdom Wis 25 2 14 Factus est nobis in traductionem cogitationum nostrarum. +Wisdom Wis 25 2 15 Gravis est nobis etiam ad videndum, quoniam dissimilis est aliis vita illius, et immutatæ sunt viæ ejus. +Wisdom Wis 25 2 16 Tamquam nugaces æstimati sumus ab illo, et abstinet se a viis nostris tamquam ab immunditiis, et præfert novissima justorum, et gloriatur patrem se habere Deum. +Wisdom Wis 25 2 17 Videamus ergo si sermones illius veri sint, et tentemus quæ ventura sunt illi, et sciemus quæ erunt novissima illius. +Wisdom Wis 25 2 18 Si enim est verus filius Dei, suscipiet illum, et liberabit eum de manibus contrariorum. +Wisdom Wis 25 2 19 Contumelia et tormento interrogemus eum, ut sciamus reverentiam ejus, et probemus patientiam illius. +Wisdom Wis 25 2 20 Morte turpissima condemnemus eum ; erit enim ei respectus ex sermonibus illius. +Wisdom Wis 25 2 21 Hæc cogitaverunt, et erraverunt : excæcavit enim illos malitia eorum. +Wisdom Wis 25 2 22 Et nescierunt sacramenta Dei : neque mercedem speraverunt justitiæ, nec judicaverunt honorem animarum sanctarum. +Wisdom Wis 25 2 23 Quoniam Deus creavit hominem inexterminabilem, et ad imaginem similitudinis suæ fecit illum. +Wisdom Wis 25 2 24 Invidia autem diaboli mors introivit in orbem terrarum : +Wisdom Wis 25 2 25 imitantur autem illum qui sunt ex parte illius. +Wisdom Wis 25 3 1 Justorum autem animæ in manu Dei sunt, et non tanget illos tormentum mortis. +Wisdom Wis 25 3 2 Visi sunt oculis insipientium mori, et æstimata est afflictio exitus illorum, +Wisdom Wis 25 3 3 et quod a nobis est iter exterminium ; illi autem sunt in pace : +Wisdom Wis 25 3 4 etsi coram hominibus tormenta passi sunt, spes illorum immortalitate plena est. +Wisdom Wis 25 3 5 In paucis vexati sunt, in multis bene disponentur, quoniam Deus tentavit eos, et invenit illos dignos se. +Wisdom Wis 25 3 6 Tamquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausti hostiam accepit illos, et in tempore erit respectus illorum. +Wisdom Wis 25 3 7 Fulgebunt justi et tamquam scintillæ in arundineto discurrent. +Wisdom Wis 25 3 8 Judicabunt nationes, et dominabuntur populis, et regnabit Dominus illorum in perpetuum. +Wisdom Wis 25 3 9 Qui confidunt in illo intelligent veritatem, et fideles in dilectione acquiescent illi, quoniam donum et pax est electis ejus. +Wisdom Wis 25 3 10 Impii autem secundum quæ cogitaverunt correptionem habebunt : qui neglexerunt justum, et a Domino recesserunt. +Wisdom Wis 25 3 11 Sapientiam enim et disciplinam qui abjicit infelix est : et vacua est spes illorum, et labores sine fructu, et inutilia opera eorum. +Wisdom Wis 25 3 12 Mulieres eorum insensatæ sunt, et nequissimi filii eorum. +Wisdom Wis 25 3 13 Maledicta creatura eorum, quoniam felix est sterilis ; et incoinquinata, quæ nescivit thorum in delicto, habebit fructum in respectione animarum sanctarum ; +Wisdom Wis 25 3 14 et spado qui non operatus est per manus suas iniquitatem, nec cogitavit adversus Deum nequissima : dabitur enim illi fidei donum electum, et sors in templo Dei acceptissima. +Wisdom Wis 25 3 15 Bonorum enim laborum gloriosus est fructus, et quæ non concidat radix sapientiæ. +Wisdom Wis 25 3 16 Filii autem adulterorum in inconsummatione erunt, et ab iniquo thoro semen exterminabitur. +Wisdom Wis 25 3 17 Et si quidem longæ vitæ erunt, in nihilum computabuntur, et sine honore erit novissima senectus illorum : +Wisdom Wis 25 3 18 et si celerius defuncti fuerint, non habebunt spem, nec in die agnitionis allocutionem. +Wisdom Wis 25 3 19 Nationis enim iniquæ diræ sunt consummationes. +Wisdom Wis 25 4 1 O quam pulchra est casta generatio, cum claritate ! immortalis est enim memoria illius, quoniam et apud Deum nota est, et apud homines. +Wisdom Wis 25 4 2 Cum præsens est, imitantur illam, et desiderant eam cum se eduxerit ; et in perpetuum coronata triumphat, incoinquinatorum certaminum præmium vincens. +Wisdom Wis 25 4 3 Multigena autem impiorum multitudo non erit utilis, et spuria vitulamina non dabunt radices altas, nec stabile firmamentum collocabunt. +Wisdom Wis 25 4 4 Etsi in ramis in tempore germinaverint, infirmiter posita, a vento commovebuntur, et a nimietate ventorum eradicabuntur. +Wisdom Wis 25 4 5 Confringentur enim rami inconsummati ; et fructus illorum inutiles et acerbi ad manducandum, et ad nihilum apti. +Wisdom Wis 25 4 6 Ex iniquis enim somnis filii qui nascuntur, testes sunt nequitiæ adversus parentes in interrogatione sua. +Wisdom Wis 25 4 7 Justus autem si morte præoccupatus fuerit, in refrigerio erit ; +Wisdom Wis 25 4 8 senectus enim venerabilis est non diuturna, neque annorum numero computata : cani autem sunt sensus hominis, +Wisdom Wis 25 4 9 et ætas senectutis vita immaculata. +Wisdom Wis 25 4 10 Placens Deo factus est dilectus, et vivens inter peccatores translatus est. +Wisdom Wis 25 4 11 Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus, aut ne fictio deciperet animam illius. +Wisdom Wis 25 4 12 Fascinatio enim nugacitatis obscurat bona, et inconstantia concupiscentiæ transvertit sensum sine malitia. +Wisdom Wis 25 4 13 Consummatus in brevi, explevit tempora multa ; +Wisdom Wis 25 4 14 placita enim erat Deo anima illius : propter hoc properavit educere illum de medio iniquitatum. Populi autem videntes, et non intelligentes, nec ponentes in præcordiis talia, +Wisdom Wis 25 4 15 quoniam gratia Dei et misericordia est in sanctos ejus, et respectus in electos illius. +Wisdom Wis 25 4 16 Condemnat autem justus mortuus vivos impios, et juventus celerius consummata longam vitam injusti. +Wisdom Wis 25 4 17 Videbunt enim finem sapientis, et non intelligent quid cogitaverit de illo Deus, et quare munierit illum Dominus. +Wisdom Wis 25 4 18 Videbunt, et contemnent eum ; illos autem Dominus irridebit. +Wisdom Wis 25 4 19 Et erunt post hæc decidentes sine honore, et in contumelia inter mortuos in perpetuum : quoniam disrumpet illos inflatos sine voce, et commovebit illos a fundamentis, et usque ad supremum desolabuntur, et erunt gementes, et memoria illorum peribit. +Wisdom Wis 25 4 20 Venient in cogitatione peccatorum suorum timidi, et traducent illos ex adverso iniquitates ipsorum. +Wisdom Wis 25 5 1 Tunc stabunt justi in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt, et qui abstulerunt labores eorum. +Wisdom Wis 25 5 2 Videntes turbabuntur timore horribili, et mirabuntur in subitatione insperatæ salutis ; +Wisdom Wis 25 5 3 dicentes intra se, pœnitentiam agentes, et præ angustia spiritus gementes : Hi sunt quos habuimus aliquando in derisum, et in similitudinem improperii. +Wisdom Wis 25 5 4 Nos insensati, vitam illorum æstimabamus insaniam, et finem illorum sine honore ; +Wisdom Wis 25 5 5 ecce quomodo computati sunt inter filios Dei, et inter sanctos sors illorum est. +Wisdom Wis 25 5 6 Ergo erravimus a via veritatis, et justitiæ lumen non luxit nobis, et sol intelligentiæ non est ortus nobis. +Wisdom Wis 25 5 7 Lassati sumus in via iniquitatis et perditionis, et ambulavimus vias difficiles : viam autem Domini ignoravimus. +Wisdom Wis 25 5 8 Quid nobis profuit superbia ? aut divitiarum jactantia quid contulit nobis ? +Wisdom Wis 25 5 9 Transierunt omnia illa tamquam umbra, et tamquam nuntius percurrens, +Wisdom Wis 25 5 10 et tamquam navis quæ pertransit fluctuantem aquam, cujus cum præterierit non est vestigium invenire, neque semitam carinæ illius in fluctibus ; +Wisdom Wis 25 5 11 aut tamquam avis quæ transvolat in aëre, cujus nullum invenitur argumentum itineris, sed tantum sonitus alarum verberans levem ventum, et scindens per vim itineris aërem : commotis alis transvolavit, et post hoc nullum signum invenitur itineris illius ; +Wisdom Wis 25 5 12 aut tamquam sagitta emissa in locum destinatum, divisus aër continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius : +Wisdom Wis 25 5 13 sic et nos nati continuo desivimus esse ; et virtutis quidem nullum signum valuimus ostendere, in malignitate autem nostra consumpti sumus. +Wisdom Wis 25 5 14 Talia dixerunt in inferno hi qui peccaverunt : +Wisdom Wis 25 5 15 quoniam spes impii tamquam lanugo est quæ a vento tollitur, et tamquam spuma gracilis quæ a procella dispergitur, et tamquam fumus qui a vento diffusus est, et tamquam memoria hospitis unius diei prætereuntis. +Wisdom Wis 25 5 16 Justi autem in perpetuum vivent, et apud Dominum est merces eorum, et cogitatio illorum apud Altissimum. +Wisdom Wis 25 5 17 Ideo accipient regnum decoris, et diadema speciei de manu Domini : quoniam dextera sua teget eos, et brachio sancto suo defendet illos. +Wisdom Wis 25 5 18 Accipiet armaturam zelus illius, et armabit creaturam ad ultionem inimicorum. +Wisdom Wis 25 5 19 Induet pro thorace justitiam, et accipiet pro galea judicium certum ; +Wisdom Wis 25 5 20 sumet scutum inexpugnabile æquitatem. +Wisdom Wis 25 5 21 Acuet autem duram iram in lanceam, et pugnabit cum illo orbis terrarum contra insensatos. +Wisdom Wis 25 5 22 Ibunt directe emissiones fulgurum, et tamquam a bene curvato arcu nubium exterminabuntur, et ad certum locum insilient. +Wisdom Wis 25 5 23 Et a petrosa ira plenæ mittentur grandines ; excandescet in illos aqua maris, et flumina concurrent duriter. +Wisdom Wis 25 5 24 Contra illos stabit spiritus virtutis, et tamquam turbo venti dividet illos ; et ad eremum perducet omnem terram iniquitas illorum, et malignitas evertet sedes potentium. +Wisdom Wis 25 6 1 Melior est sapientia quam vires, et vir prudens quam fortis. +Wisdom Wis 25 6 2 Audite ergo, reges, et intelligite ; discite, judices finium terræ. +Wisdom Wis 25 6 3 Præbete aures, vos qui continetis multitudines, et placetis vobis in turbis nationum. +Wisdom Wis 25 6 4 Quoniam data est a Domino potestas vobis, et virtus ab Altissimo : qui interrogabit opera vestra, et cogitationes scrutabitur. +Wisdom Wis 25 6 5 Quoniam cum essetis ministri regni illius, non recte judicastis, nec custodistis legem justitiæ, neque secundum voluntatem Dei ambulastis. +Wisdom Wis 25 6 6 Horrende et cito apparebit vobis, quoniam judicium durissimum his qui præsunt fiet. +Wisdom Wis 25 6 7 Exiguo enim conceditur misericordia ; potentes autem potenter tormenta patientur. +Wisdom Wis 25 6 8 Non enim subtrahet personam cujusquam Deus, nec verebitur magnitudinem ejus cujusquam, quoniam pusillum et magnum ipse fecit, et æqualiter cura est illi de omnibus. +Wisdom Wis 25 6 9 Fortioribus autem fortior instat cruciatio. +Wisdom Wis 25 6 10 Ad vos ergo, reges, sunt hi sermones mei : ut discatis sapientiam, et non excidatis. +Wisdom Wis 25 6 11 Qui enim custodierint justa juste, justificabuntur ; et qui didicerint ista, invenient quid respondeant. +Wisdom Wis 25 6 12 Concupiscite ergo sermones meos ; diligite illos, et habebitis disciplinam. +Wisdom Wis 25 6 13 Clara est, et quæ numquam marcescit, sapientia : et facile videtur ab his qui diligunt eam, et invenitur ab his qui quærunt illam. +Wisdom Wis 25 6 14 Præoccupat qui se concupiscunt, ut illis se prior ostendat. +Wisdom Wis 25 6 15 Qui de luce vigilaverit ad illam non laborabit ; assidentem enim illam foribus suis inveniet. +Wisdom Wis 25 6 16 Cogitare ergo de illa sensus est consummatus, et qui vigilaverit propter illam cito securus erit. +Wisdom Wis 25 6 17 Quoniam dignos se ipsa circuit quærens, et in viis ostendit se hilariter, et in omni providentia occurrit illis. +Wisdom Wis 25 6 18 Initium enim illius verissima est disciplinæ concupiscentia. +Wisdom Wis 25 6 19 Cura ergo disciplinæ dilectio est, et dilectio custodia legum illius est ; custoditio autem legum consummatio incorruptionis est ; +Wisdom Wis 25 6 20 incorruptio autem facit esse proximum Deo. +Wisdom Wis 25 6 21 Concupiscentia itaque sapientiæ deducit ad regnum perpetuum. +Wisdom Wis 25 6 22 Si ergo delectamini sedibus et sceptris, o reges populi, diligite sapientiam, ut in perpetuum regnetis : +Wisdom Wis 25 6 23 diligite lumen sapientiæ, omnes qui præestis populis. +Wisdom Wis 25 6 24 Quid est autem sapientia, et quemadmodum facta sit, referam, et non abscondam a vobis sacramenta Dei : sed ab initio nativitatis investigabo, et ponam in lucem scientiam illius, et non præteribo veritatem. +Wisdom Wis 25 6 25 Neque cum invidia tabescente iter habebo, quoniam talis homo non erit particeps sapientiæ. +Wisdom Wis 25 6 26 Multitudo autem sapientium sanitas est orbis terrarum, et rex sapiens stabilimentum populi est. +Wisdom Wis 25 6 27 Ergo accipite disciplinam per sermones meos, et proderit vobis. +Wisdom Wis 25 7 1 Sum quidem et ego mortalis homo, similis omnibus, et ex genere terreni illius qui prior factus est : et in ventre matris figuratus sum caro ; +Wisdom Wis 25 7 2 decem mensium tempore coagulatus sum in sanguine : ex semine hominis, et delectamento somni conveniente. +Wisdom Wis 25 7 3 Et ego natus accepi communem aërem, et in similiter factam decidi terram, et primam vocem similem omnibus emisi plorans. +Wisdom Wis 25 7 4 In involumentis nutritus sum, et curis magnis : +Wisdom Wis 25 7 5 nemo enim ex regibus aliud habuit nativitatis initium. +Wisdom Wis 25 7 6 Unus ergo introitus est omnibus ad vitam, et similis exitus. +Wisdom Wis 25 7 7 Propter hoc optavi, et datus est mihi sensus ; et invocavi, et venit in me spiritus sapientiæ : +Wisdom Wis 25 7 8 et præposui illam regnis et sedibus, et divitias nihil esse duxi in comparatione illius. +Wisdom Wis 25 7 9 Nec comparavi illi lapidem pretiosum, quoniam omne aurum in comparatione illius arena est exigua, et tamquam lutum æstimabitur argentum in conspectu illius. +Wisdom Wis 25 7 10 Super salutem et speciem dilexi illam, et proposui pro luce habere illam, quoniam inextinguibile est lumen illius. +Wisdom Wis 25 7 11 Venerunt autem mihi omnia bona pariter cum illa, et innumerabilis honestas per manus illius ; +Wisdom Wis 25 7 12 et lætatus sum in omnibus, quoniam antecedebat me ista sapientia, et ignorabam quoniam horum omnium mater est. +Wisdom Wis 25 7 13 Quam sine fictione didici, et sine invidia communico, et honestatem illius non abscondo. +Wisdom Wis 25 7 14 Infinitus enim thesaurus est hominibus ; quo qui usi sunt, participes facti sunt amicitiæ Dei, propter disciplinæ dona commendati. +Wisdom Wis 25 7 15 Mihi autem dedit Deus dicere ex sententia, et præsumere digna horum quæ mihi dantur : quoniam ipse sapientiæ dux est, et sapientium emendator. +Wisdom Wis 25 7 16 In manu enim illius et nos et sermones nostri, et omnis sapientia, et operum scientia, et disciplina. +Wisdom Wis 25 7 17 Ipse enim dedit mihi horum quæ sunt scientiam veram, ut sciam dispositionem orbis terrarum, et virtutes elementorum, +Wisdom Wis 25 7 18 initium, et consummationem, et medietatem temporum, vicissitudinum permutationes, et commutationes temporum, +Wisdom Wis 25 7 19 anni cursus, et stellarum dispositiones, +Wisdom Wis 25 7 20 naturas animalium, et iras bestiarum, vim ventorum, et cogitationes hominum, differentias virgultorum, et virtutes radicum. +Wisdom Wis 25 7 21 Et quæcumque sunt absconsa et improvisa didici : omnium enim artifex docuit me sapientia. +Wisdom Wis 25 7 22 Est enim in illa spiritus intelligentiæ, sanctus, unicus, multiplex, subtilis, disertus, mobilis, incoinquinatus, certus, suavis, amans bonum, acutus, quem nihil vetat, benefaciens, +Wisdom Wis 25 7 23 humanus, benignus, stabilis, certus, securus, omnem habens virtutem, omnia prospiciens, et qui capiat omnes spiritus, intelligibilis, mundus, subtilis. +Wisdom Wis 25 7 24 Omnibus enim mobilibus mobilior est sapientia : attingit autem ubique propter suam munditiam. +Wisdom Wis 25 7 25 Vapor est enim virtutis Dei, et emanatio quædam est claritatis omnipotentis Dei sincera, et ideo nihil inquinatum in eam incurrit : +Wisdom Wis 25 7 26 candor est enim lucis æternæ, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illius. +Wisdom Wis 25 7 27 Et cum sit una, omnia potest ; et in se permanens omnia innovat : et per nationes in animas sanctas se transfert ; amicos Dei et prophetas constituit. +Wisdom Wis 25 7 28 Neminem enim diligit Deus, nisi eum qui cum sapientia inhabitat. +Wisdom Wis 25 7 29 Est enim hæc speciosior sole, et super omnem dispositionem stellarum : luci comparata, invenitur prior. +Wisdom Wis 25 7 30 Illi enim succedit nox ; sapientiam autem non vincit malitia. +Wisdom Wis 25 8 1 Attingit ergo a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter. +Wisdom Wis 25 8 2 Hanc amavi, et exquisivi a juventute mea, et quæsivi sponsam mihi eam assumere, et amator factus sum formæ illius. +Wisdom Wis 25 8 3 Generositatem illius glorificat, contubernium habens Dei ; sed et omnium Dominus dilexit illam. +Wisdom Wis 25 8 4 Doctrix enim est disciplinæ Dei, et electrix operum illius. +Wisdom Wis 25 8 5 Et si divitiæ appetuntur in vita, quid sapientia locupletius quæ operatur omnia ? +Wisdom Wis 25 8 6 Si autem sensus operatur, quis horum quæ sunt magis quam illa est artifex ? +Wisdom Wis 25 8 7 Et si justitiam quis diligit, labores hujus magnas habent virtutes : sobrietatem enim et prudentiam docet, et justitiam, et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus. +Wisdom Wis 25 8 8 Et si multitudinem scientiæ desiderat quis, scit præterita, et de futuris æstimat ; scit versutias sermonum, et dissolutiones argumentorum ; signa et monstra scit antequam fiant, et eventus temporum et sæculorum. +Wisdom Wis 25 8 9 Proposui ergo hanc adducere mihi ad convivendum, sciens quoniam mecum communicabit de bonis, et erit allocutio cogitationis et tædii mei. +Wisdom Wis 25 8 10 Habebo propter hanc claritatem ad turbas, et honorem apud seniores juvenis ; +Wisdom Wis 25 8 11 et acutus inveniar in judicio, et in conspectu potentium admirabilis ero, et facies principum mirabuntur me : +Wisdom Wis 25 8 12 tacentem me sustinebunt, et loquentem me respicient, et sermocinante me plura, manus ori suo imponent. +Wisdom Wis 25 8 13 Præterea habebo per hanc immortalitatem, et memoriam æternam his qui post me futuri sunt relinquam. +Wisdom Wis 25 8 14 Disponam populos, et nationes mihi erunt subditæ : +Wisdom Wis 25 8 15 timebunt me audientes reges horrendi. In multitudine videbor bonus, et in bello fortis. +Wisdom Wis 25 8 16 Intrans in domum meam, conquiescam cum illa : non enim habet amaritudinem conversatio illius, nec tædium convictus illius, sed lætitiam et gaudium. +Wisdom Wis 25 8 17 Hæc cogitans apud me et commemorans in corde meo, quoniam immortalitas est in cognatione sapientiæ, +Wisdom Wis 25 8 18 et in amicitia illius delectatio bona, et in operibus manuum illius honestas sine defectione, et in certamine loquelæ illius sapientia, et præclaritas in communicatione sermonum ipsius : circuibam quærens, ut mihi illam assumerem. +Wisdom Wis 25 8 19 Puer autem eram ingeniosus, et sortitus sum animam bonam. +Wisdom Wis 25 8 20 Et cum essem magis bonus, veni ad corpus incoinquinatum. +Wisdom Wis 25 8 21 Et ut scivi quoniam aliter non possem esse continens, nisi Deus det ; et hoc ipsum erat sapientiæ, scire cujus esset hoc donum : adii Dominum, et deprecatus sum illum, et dixi ex totis præcordiis meis : +Wisdom Wis 25 9 1 Deus patrum meorum, et Domine misericordiæ, qui fecisti omnia verbo tuo, +Wisdom Wis 25 9 2 et sapientia tua constituisti hominem, ut dominaretur creaturæ quæ a te facta est, +Wisdom Wis 25 9 3 ut disponat orbem terrarum in æquitate et justitia, et in directione cordis judicium judicet : +Wisdom Wis 25 9 4 da mihi sedium tuarum assistricem sapientiam, et noli me reprobare a pueris tuis : +Wisdom Wis 25 9 5 quoniam servus tuus sum ego, et filius ancillæ tuæ ; homo infirmus, et exigui temporis, et minor ad intellectum judicii et legum. +Wisdom Wis 25 9 6 Nam etsi quis erit consummatus inter filios hominum, si ab illo abfuerit sapientia tua, in nihilum computabitur. +Wisdom Wis 25 9 7 Tu elegisti me regem populo tuo, et judicem filiorum tuorum et filiarum : +Wisdom Wis 25 9 8 et dixisti me ædificare templum in monte sancto tuo, et in civitate habitationis tuæ altare : similitudinem tabernaculi sancti tui quod præparasti ab initio. +Wisdom Wis 25 9 9 Et tecum sapientia tua, quæ novit opera tua, quæ et affuit tunc cum orbem terrarum faceres, et sciebat quid esset placitum oculis tuis, et quid directum in præceptis tuis. +Wisdom Wis 25 9 10 Mitte illam de cælis sanctis tuis, et a sede magnitudinis tuæ, ut mecum sit et mecum laboret, ut sciam quid acceptum sit apud te : +Wisdom Wis 25 9 11 scit enim illa omnia, et intelligit, et deducet me in operibus meis sobrie, et custodiet me in sua potentia. +Wisdom Wis 25 9 12 Et erunt accepta opera mea, et disponam populum tuum juste, et ero dignus sedium patris mei. +Wisdom Wis 25 9 13 Quis enim hominum poterit scire consilium Dei ? aut quis poterit cogitare quid velit Deus ? +Wisdom Wis 25 9 14 Cogitationes enim mortalium timidæ, et incertæ providentiæ nostræ ; +Wisdom Wis 25 9 15 corpus enim quod corrumpitur aggravat animam, et terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem. +Wisdom Wis 25 9 16 Et difficile æstimamus quæ in terra sunt, et quæ in prospectu sunt invenimus cum labore : quæ autem in cælis sunt, quis investigabit ? +Wisdom Wis 25 9 17 Sensum autem tuum, quis sciet, nisi tu dederis sapientiam, et miseris spiritum sanctum tuum de altissimis, +Wisdom Wis 25 9 18 et sic correctæ sint semitæ eorum qui sunt in terris, et quæ tibi placent didicerint homines ? +Wisdom Wis 25 9 19 Nam per sapientiam sanati sunt quicumque placuerunt tibi, Domine, a principio. +Wisdom Wis 25 10 1 Hæc illum qui primus formatus est a Deo patre orbis terrarum, cum solus esset creatus, custodivit, +Wisdom Wis 25 10 2 et eduxit illum a delicto suo, et dedit illi virtutem continendi omnia. +Wisdom Wis 25 10 3 Ab hac ut recessit injustus in ira sua, per iram homicidii fraterni deperiit. +Wisdom Wis 25 10 4 Propter quem cum aqua deleret terram, sanavit iterum sapientia, per contemptibile lignum justum gubernans. +Wisdom Wis 25 10 5 Hæc et in consensu nequitiæ, cum se nationes contulissent, scivit justum, et conservavit sine querela Deo, et in filii misericordia fortem custodivit. +Wisdom Wis 25 10 6 Hæc justum a pereuntibus impiis liberavit fugientem, descendente igne in Pentapolim : +Wisdom Wis 25 10 7 quibus in testimonium nequitiæ fumigabunda constat deserta terra, et incerto tempore fructus habentes arbores : et incredibilis animæ memoria stans figmentum salis. +Wisdom Wis 25 10 8 Sapientiam enim prætereuntes, non tantum in hoc lapsi sunt ut ignorarent bona, sed et insipientiæ suæ reliquerunt hominibus memoriam, ut in his quæ peccaverunt nec latere potuissent. +Wisdom Wis 25 10 9 Sapientia autem hos qui se observant a doloribus liberavit. +Wisdom Wis 25 10 10 Hæc profugum iræ fratris justum deduxit per vias rectas, et ostendit illi regnum Dei, et dedit illi scientiam sanctorum ; honestavit illum in laboribus, et complevit labores illius. +Wisdom Wis 25 10 11 In fraude circumvenientium illum affuit illi, et honestum fecit illum. +Wisdom Wis 25 10 12 Custodivit illum ab inimicis, et a seductoribus tutavit illum : et certamen forte dedit illi ut vinceret, et sciret quoniam omnium potentior est sapientia. +Wisdom Wis 25 10 13 Hæc venditum justum non dereliquit, sed a peccatoribus liberavit eum ; descenditque cum illo in foveam, +Wisdom Wis 25 10 14 et in vinculis non dereliquit illum, donec afferret illi sceptrum regni, et potentiam adversus eos qui eum deprimebant : et mendaces ostendit qui maculaverunt illum, et dedit illi claritatem æternam. +Wisdom Wis 25 10 15 Hæc populum justum et semen sine querela liberavit a nationibus quæ illum deprimebant. +Wisdom Wis 25 10 16 Intravit in animam servi Dei, et stetit contra reges horrendos in portentis et signis. +Wisdom Wis 25 10 17 Et reddidit justis mercedem laborum suorum, et deduxit illos in via mirabili : et fuit illis in velamento diei, et in luce stellarum per noctem ; +Wisdom Wis 25 10 18 transtulit illos per mare Rubrum, et transvexit illos per aquam nimiam. +Wisdom Wis 25 10 19 Inimicos autem illorum demersit in mare, et ab altitudine inferorum eduxit illos. Ideo justi tulerunt spolia impiorum, +Wisdom Wis 25 10 20 et decantaverunt, Domine, nomen sanctum tuum, et victricem manum tuam laudaverunt pariter : +Wisdom Wis 25 10 21 quoniam sapientia aperuit os mutorum, et linguas infantium fecit disertas. +Wisdom Wis 25 11 1 Direxit opera eorum in manibus prophetæ sancti. +Wisdom Wis 25 11 2 Iter fecerunt per deserta quæ non habitabantur, et in locis desertis fixerunt casas. +Wisdom Wis 25 11 3 Steterunt contra hostes, et de inimicis se vindicaverunt. +Wisdom Wis 25 11 4 Sitierunt, et invocaverunt te, et data est illis aqua de petra altissima, et requies sitis de lapide duro. +Wisdom Wis 25 11 5 Per quæ enim pœnas passi sunt inimici illorum a defectione potus sui, et in eis cum abundarent filii Israël lætati sunt : +Wisdom Wis 25 11 6 per hæc, cum illis deessent, bene cum illis actum est. +Wisdom Wis 25 11 7 Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. +Wisdom Wis 25 11 8 Qui cum minuerentur in traductione infantium occisorum, dedisti illis abundantem aquam insperate, +Wisdom Wis 25 11 9 ostendens per sitim quæ tunc fuit, quemadmodum tuos exaltares, et adversarios illorum necares. +Wisdom Wis 25 11 10 Cum enim tentati sunt, et quidem cum misericordia disciplinam accipientes, scierunt quemadmodum cum ira judicati impii tormenta paterentur. +Wisdom Wis 25 11 11 Hos quidem tamquam pater monens probasti ; illos autem tamquam durus rex interrogans condemnasti. +Wisdom Wis 25 11 12 Absentes enim, et præsentes, similiter torquebantur. +Wisdom Wis 25 11 13 Duplex enim illos acceperat tædium et gemitus, cum memoria præteritorum. +Wisdom Wis 25 11 14 Cum enim audirent per sua tormenta bene secum agi, commemorati sunt Dominum, admirantes in finem exitus. +Wisdom Wis 25 11 15 Quem enim in expositione prava projectum deriserunt, in finem eventus mirati sunt, non similiter justis sitientes. +Wisdom Wis 25 11 16 Pro cogitationibus autem insensatis iniquitatis illorum, quod quidam errantes colebant mutos serpentes et bestias supervacuas, immisisti illis multitudinem mutorum animalium in vindictam ; +Wisdom Wis 25 11 17 ut scirent quia per quæ peccat quis, per hæc et torquetur. +Wisdom Wis 25 11 18 Non enim impossibilis erat omnipotens manus tua, quæ creavit orbem terrarum ex materia invisa, immittere illis multitudinem ursorum, aut audaces leones, +Wisdom Wis 25 11 19 aut novi generis ira plenas ignotas bestias, aut vaporem ignium spirantes, aut fumi odorem proferentes, aut horrendas ab oculis scintillas emittentes ; +Wisdom Wis 25 11 20 quarum non solum læsura poterat illos exterminare, sed et aspectus per timorem occidere. +Wisdom Wis 25 11 21 Sed et sine his uno spiritu poterant occidi, persecutionem passi ab ipsis factis suis, et dispersi per spiritum virtutis tuæ : sed omnia in mensura, et numero et pondere disposuisti. +Wisdom Wis 25 11 22 Multum enim valere, tibi soli supererat semper : et virtuti brachii tui quis resistet ? +Wisdom Wis 25 11 23 Quoniam tamquam momentum stateræ, sic est ante te orbis terrarum, et tamquam gutta roris antelucani quæ descendit in terram. +Wisdom Wis 25 11 24 Sed misereris omnium, quia omnia potes ; et dissimulas peccata hominum, propter pœnitentiam. +Wisdom Wis 25 11 25 Diligis enim omnia quæ sunt, et nihil odisti eorum quæ fecisti ; nec enim odiens aliquid constituisti aut fecisti. +Wisdom Wis 25 11 26 Quomodo autem posset aliquid permanere, nisi tu voluisses ? aut quod a te vocatum non esset conservaretur ? +Wisdom Wis 25 11 27 Parcis autem omnibus, quoniam tua sunt, Domine, qui amas animas. +Wisdom Wis 25 12 1 O quam bonus et suavis est, Domine, spiritus tuus in omnibus ! +Wisdom Wis 25 12 2 Ideoque eos qui exerrant partibus corripis, et de quibus peccant admones et alloqueris, ut relicta malitia credant in te, Domine. +Wisdom Wis 25 12 3 Illos enim antiquos inhabitatores terræ sanctæ tuæ, quos exhorruisti, +Wisdom Wis 25 12 4 quoniam odibilia opera tibi faciebant per medicamina et sacrificia injusta, +Wisdom Wis 25 12 5 et filiorum suorum necatores sine misericordia, et comestores viscerum hominum, et devoratores sanguinis a medio sacramento tuo, +Wisdom Wis 25 12 6 et auctores parentes animarum inauxiliatarum, perdere voluisti per manus parentum nostrorum : +Wisdom Wis 25 12 7 ut dignam perciperent peregrinationem puerorum Dei, quæ tibi omnium carior est terra. +Wisdom Wis 25 12 8 Sed et his tamquam hominibus pepercisti, et misisti antecessores exercitus tui vespas, ut illos paulatim exterminarent. +Wisdom Wis 25 12 9 Non quia impotens eras in bello subjicere impios justis, aut bestiis sævis, aut verbo duro simul exterminare : +Wisdom Wis 25 12 10 sed partibus judicans, dabas locum pœnitentiæ, non ignorans quoniam nequam est natio eorum, et naturalis malitia ipsorum, et quoniam non poterat mutari cogitatio illorum in perpetuum. +Wisdom Wis 25 12 11 Semen enim erat maledictum ab initio ; nec timens aliquem, veniam dabas peccatis illorum. +Wisdom Wis 25 12 12 Quis enim dicet tibi : Quid fecisti ? aut quis stabit contra judicium tuum ? aut quis in conspectu tuo veniet vindex iniquorum hominum ? aut quis tibi imputabit, si perierint nationes quas tu fecisti ? +Wisdom Wis 25 12 13 Non enim est alius deus quam tu, cui cura est de omnibus, ut ostendas quoniam non injuste judicas judicium. +Wisdom Wis 25 12 14 Neque rex, neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti. +Wisdom Wis 25 12 15 Cum ergo sis justus, juste omnia disponis ; ipsum quoque qui non debet puniri, condemnare, exterum æstimas a tua virtute. +Wisdom Wis 25 12 16 Virtus enim tua justitiæ initium est, et ob hoc quod Dominus es, omnibus te parcere facis. +Wisdom Wis 25 12 17 Virtutem enim ostendis tu, qui non crederis esse in virtute consummatus, et horum qui te nesciunt audaciam traducis. +Wisdom Wis 25 12 18 Tu autem dominator virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos : subest enim tibi, cum volueris posse. +Wisdom Wis 25 12 19 Docuisti autem populum tuum per talia opera, quoniam oportet justum esse et humanum ; et bonæ spei fecisti filios tuos, quoniam judicans das locum in peccatis pœnitentiæ. +Wisdom Wis 25 12 20 Si enim inimicos servorum tuorum, et debitos morti, cum tanta cruciasti attentione, dans tempus et locum per quæ possent mutari a malitia : +Wisdom Wis 25 12 21 cum quanta diligentia judicasti filios tuos, quorum parentibus juramenta et conventiones dedisti bonarum promissionum ! +Wisdom Wis 25 12 22 Cum ergo das nobis disciplinam, inimicos nostros multipliciter flagellas, ut bonitatem tuam cogitemus judicantes, et cum de nobis judicatur, speremus misericordiam tuam. +Wisdom Wis 25 12 23 Unde et illis qui in vita sua insensate et injuste vixerunt, per hæc quæ coluerunt dedisti summa tormenta. +Wisdom Wis 25 12 24 Etenim in erroris via diutius erraverunt, deos æstimantes hæc quæ in animalibus sunt supervacua, infantium insensatorum more viventes. +Wisdom Wis 25 12 25 Propter hoc tamquam pueris insensatis judicium in derisum dedisti. +Wisdom Wis 25 12 26 Qui autem ludibriis et increpationibus non sunt correcti, dignum Dei judicium experti sunt. +Wisdom Wis 25 12 27 In quibus enim patientes indignabantur per hæc quos putabant deos, in ipsis cum exterminarentur videntes, illum quem olim negabant se nosse, verum Deum agnoverunt ; propter quod et finis condemnationis eorum venit super illos. +Wisdom Wis 25 13 1 Vani autem sunt omnes homines in quibus non subest scientia Dei ; et de his quæ videntur bona, non potuerunt intelligere eum qui est, neque operibus attendentes agnoverunt quis esset artifex : +Wisdom Wis 25 13 2 sed aut ignem, aut spiritum, aut citatum aërem, aut gyrum stellarum, aut nimiam aquam, aut solem et lunam, rectores orbis terrarum deos putaverunt. +Wisdom Wis 25 13 3 Quorum si specie delectati, deos putaverunt, sciant quanto his dominator eorum speciosior est : speciei enim generator hæc omnia constituit. +Wisdom Wis 25 13 4 Aut si virtutem et opera eorum mirati sunt, intelligant ab illis quoniam qui hæc fecit fortior est illis : +Wisdom Wis 25 13 5 a magnitudine enim speciei et creaturæ cognoscibiliter poterit creator horum videri. +Wisdom Wis 25 13 6 Sed tamen adhuc in his minor est querela ; et hi enim fortasse errant, Deum quærentes, et volentes invenire. +Wisdom Wis 25 13 7 Etenim cum in operibus illius conversentur inquirunt, et persuasum habent quoniam bona sunt quæ videntur. +Wisdom Wis 25 13 8 Iterum autem nec his debet ignosci. +Wisdom Wis 25 13 9 Si enim tantum potuerunt scire ut possent æstimare sæculum, quomodo hujus Dominum non facilius invenerunt ? +Wisdom Wis 25 13 10 Infelices autem sunt, et inter mortuos spes illorum est, qui appellaverunt deos opera manuum hominum : aurum et argentum, artis inventionem, et similitudines animalium, aut lapidem inutilem, opus manus antiquæ. +Wisdom Wis 25 13 11 Aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secuerit, et hujus docte eradat omnem corticem, et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversationem vitæ ; +Wisdom Wis 25 13 12 reliquiis autem ejus operis ad præparationem escæ abutatur, +Wisdom Wis 25 13 13 et reliquum horum quod ad nullos usus facit, lignum curvum et vorticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam, et per scientiam suæ artis figuret illud, et assimilet illud imagini hominis, +Wisdom Wis 25 13 14 aut alicui ex animalibus illud comparet : perliniens rubrica, et rubicundum faciens fuco colorem illius, et omnem maculam quæ in illo est perliniens ; +Wisdom Wis 25 13 15 et faciat ei dignam habitationem, et in pariete ponens illud, et confirmans ferro +Wisdom Wis 25 13 16 ne forte cadat, prospiciens illi : sciens quoniam non potest adjuvare se : imago enim est, et opus est illi adjutorium. +Wisdom Wis 25 13 17 Et de substantia sua, et de filiis suis, et de nuptiis votum faciens inquirit : non erubescit loqui cum illo qui sine anima est. +Wisdom Wis 25 13 18 Et pro sanitate quidem infirmum deprecatur, et pro vita rogat mortuum, et in adjutorium inutilem invocat. +Wisdom Wis 25 13 19 Et pro itinere petit ab eo qui ambulare non potest ; et de acquirendo, et de operando, et de omnium rerum eventu, petit ab eo qui in omnibus est inutilis. +Wisdom Wis 25 14 1 Iterum alius navigare cogitans, et per feros fluctus iter facere incipiens, ligno portante se, fragilius lignum invocat. +Wisdom Wis 25 14 2 Illud enim cupiditas acquirendi excogitavit, et artifex sapientia fabricavit sua. +Wisdom Wis 25 14 3 Tua autem, Pater, providentia gubernat : quoniam dedisti et in mari viam, et inter fluctus semitam firmissimam, +Wisdom Wis 25 14 4 ostendens quoniam potens es ex omnibus salvare, etiam si sine arte aliquis adeat mare. +Wisdom Wis 25 14 5 Sed ut non essent vacua sapientiæ tuæ opera, propter hoc etiam et exiguo ligno credunt homines animas suas, et transeuntes mare per ratem liberati sunt. +Wisdom Wis 25 14 6 Sed et ab initio cum perirent superbi gigantes, spes orbis terrarum ad ratem confugiens, remisit sæculo semen nativitatis quæ manu tua erat gubernata. +Wisdom Wis 25 14 7 Benedictum est enim lignum per quod fit justitia ; +Wisdom Wis 25 14 8 per manus autem quod fit idolum, maledictum est et ipsum, et qui fecit illud : quia ille quidem operatus est, illud autem cum esset fragile, deus cognominatus est. +Wisdom Wis 25 14 9 Similiter autem odio sunt Deo impius et impietas ejus ; +Wisdom Wis 25 14 10 etenim quod factum est, cum illo qui fecit tormenta patietur. +Wisdom Wis 25 14 11 Propter hoc et in idolis nationum non erit respectus, quoniam creaturæ Dei in odium factæ sunt, et in tentationem animabus hominum, et in muscipulam pedibus insipientium. +Wisdom Wis 25 14 12 Initium enim fornicationis est exquisitio idolorum, et adinventio illorum corruptio vitæ est : +Wisdom Wis 25 14 13 neque enim erant ab initio, neque erunt in perpetuum. +Wisdom Wis 25 14 14 Supervacuitas enim hominum hæc advenit in orbem terrarum, et ideo brevis illorum finis est inventus. +Wisdom Wis 25 14 15 Acerbo enim luctu dolens pater, cito sibi rapti filii fecit imaginem ; et illum qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tamquam deum colere cœpit, et constituit inter servos suos sacra et sacrificia. +Wisdom Wis 25 14 16 Deinde interveniente tempore, convalescente iniqua consuetudine, hic error tamquam lex custoditus est, et tyrannorum imperio colebantur figmenta. +Wisdom Wis 25 14 17 Et hos quos in palam homines honorare non poterant propter hoc quod longe essent, e longinquo figura eorum allata, evidentem imaginem regis quem honorare volebant fecerunt, ut illum qui aberat, tamquam præsentem colerent sua sollicitudine. +Wisdom Wis 25 14 18 Provexit autem ad horum culturam et hos qui ignorabant artificis eximia diligentia. +Wisdom Wis 25 14 19 Ille enim, volens placere illi qui se assumpsit, elaboravit arte sua ut similitudinem in melius figuraret. +Wisdom Wis 25 14 20 Multitudo autem hominum, abducta per speciem operis, eum qui ante tempus tamquam homo honoratus fuerat, nunc deum æstimaverunt. +Wisdom Wis 25 14 21 Et hæc fuit vitæ humanæ deceptio, quoniam aut affectui aut regibus deservientes homines, incommunicabile nomen lapidibus et lignis imposuerunt. +Wisdom Wis 25 14 22 Et non suffecerat errasse eos circa Dei scientiam, sed et in magno viventes inscientiæ bello, tot et tam magna mala pacem appellant. +Wisdom Wis 25 14 23 Aut enim filios suos sacrificantes, aut obscura sacrificia facientes, aut insaniæ plenas vigilias habentes, +Wisdom Wis 25 14 24 neque vitam, neque nuptias mundas jam custodiunt : sed alius alium per invidiam occidit, aut adulterans contristat, +Wisdom Wis 25 14 25 et omnia commista sunt : sanguis, homicidium, furtum et fictio, corruptio et infidelitas, turbatio et perjurium, tumultus bonorum, +Wisdom Wis 25 14 26 Dei immemoratio, animarum inquinatio, nativitatis immutatio, nuptiarum inconstantia, inordinatio mœchiæ et impudicitiæ. +Wisdom Wis 25 14 27 Infandorum enim idolorum cultura omnis mali causa est, et initium et finis. +Wisdom Wis 25 14 28 Aut enim dum lætantur insaniunt, aut certe vaticinantur falsa, aut vivunt injuste, aut pejerant cito. +Wisdom Wis 25 14 29 Dum enim confidunt in idolis quæ sine anima sunt, male jurantes noceri se non sperant. +Wisdom Wis 25 14 30 Utraque ergo illis evenient digne, quoniam male senserunt de Deo, attendentes idolis, et juraverunt injuste, in dolo contemnentes justitiam. +Wisdom Wis 25 14 31 Non enim juratorum virtus, sed peccantium pœna, perambulat semper injustorum prævaricationem. +Wisdom Wis 25 15 1 Tu autem, Deus noster, suavis et verus es, patiens, et in misericordia disponens omnia. +Wisdom Wis 25 15 2 Etenim si peccaverimus, tui sumus, scientes magnitudinem tuam ; et si non peccaverimus, scimus quoniam apud te sumus computati. +Wisdom Wis 25 15 3 Nosse enim te, consummata justitia est ; et scire justitiam et virtutem tuam, radix est immortalitatis. +Wisdom Wis 25 15 4 Non enim in errorem induxit nos hominum malæ artis excogitatio, nec umbra picturæ labor sine fructu, effigies sculpta per varios colores : +Wisdom Wis 25 15 5 cujus aspectus insensato dat concupiscentiam, et diligit mortuæ imaginis effigiem sine anima. +Wisdom Wis 25 15 6 Malorum amatores digni sunt qui spem habeant in talibus, et qui faciunt illos, et qui diligunt, et qui colunt. +Wisdom Wis 25 15 7 Sed et figulus mollem terram premens, laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas ; et de eodem luto fingit quæ munda sunt in usum vasa, et similiter quæ his sunt contraria : horum autem vasorum quis sit usus, judex est figulus. +Wisdom Wis 25 15 8 Et cum labore vano deum fingit de eodem luto ille qui paulo ante de terra factus fuerat, et post pusillum reducit se unde acceptus est, repetitus animæ debitum quam habebat. +Wisdom Wis 25 15 9 Sed cura est illi non quia laboraturus est, nec quoniam brevis illi vita est : sed concertatur aurificibus et argentariis ; sed et ærarios imitatur, et gloriam præfert, quoniam res supervacuas fingit. +Wisdom Wis 25 15 10 Cinis est enim cor ejus, et terra supervacua spes illius, et luto vilior vita ejus : +Wisdom Wis 25 15 11 quoniam ignoravit qui se finxit, et qui inspiravit illi animam quæ operatur, et qui insufflavit ei spiritum vitalem. +Wisdom Wis 25 15 12 Sed et æstimaverunt ludum esse vitam nostram, et conversationem vitæ compositam ad lucrum, et oportere undecumque etiam ex malo acquirere. +Wisdom Wis 25 15 13 Hic enim scit se super omnes delinquere, qui ex terræ materia fragilia vasa et sculptilia fingit. +Wisdom Wis 25 15 14 Omnes enim insipientes, et infelices supra modum animæ superbi, sunt inimici populi tui, et imperantes illi : +Wisdom Wis 25 15 15 quoniam omnia idola nationum deos æstimaverunt, quibus neque oculorum usus est ad videndum, neque nares ad percipiendum spiritum, neque aures ad audiendum, neque digiti manuum ad tractandum, sed et pedes eorum pigri ad ambulandum. +Wisdom Wis 25 15 16 Homo enim fecit illos ; et qui spiritum mutuatus est, is finxit illos. Nemo enim sibi similem homo poterit deum fingere. +Wisdom Wis 25 15 17 Cum enim sit mortalis, mortuum fingit manibus iniquis. Melior enim est ipse his quos colit, quia ipse quidem vixit, cum esset mortalis, illi autem numquam. +Wisdom Wis 25 15 18 Sed et animalia miserrima colunt ; insensata enim comparata his, illis sunt deteriora. +Wisdom Wis 25 15 19 Sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere : effugerunt autem Dei laudem et benedictionem ejus. +Wisdom Wis 25 16 1 Propter hæc et per his similia passi sunt digne tormenta, et per multitudinem bestiarum exterminati sunt. +Wisdom Wis 25 16 2 Pro quibus tormentis bene disposuisti populum tuum, quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui novum saporem, escam parans eis ortygometram : +Wisdom Wis 25 16 3 ut illi quidem, concupiscentes escam propter ea quæ illis ostensa et missa sunt, etiam a necessaria concupiscentia averterentur. Hi autem in brevi inopes facti, novam gustaverunt escam. +Wisdom Wis 25 16 4 Oportebat enim illis sine excusatione quidem supervenire interitum exercentibus tyrannidem ; his autem tantum ostendere quemadmodum inimici eorum exterminabantur. +Wisdom Wis 25 16 5 Etenim cum illis supervenit sæva bestiarum ira, morsibus perversorum colubrorum exterminabantur. +Wisdom Wis 25 16 6 Sed non in perpetuum ira tua permansit, sed ad correptionem in brevi turbati sunt, signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tuæ. +Wisdom Wis 25 16 7 Qui enim conversus est, non per hoc quod videbat sanabatur, sed per te, omnium salvatorem. +Wisdom Wis 25 16 8 In hoc autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui liberas ab omni malo. +Wisdom Wis 25 16 9 Illos enim locustarum et muscarum occiderunt morsus, et non est inventa sanitas animæ illorum, quia digni erant ab hujuscemodi exterminari. +Wisdom Wis 25 16 10 Filios autem tuos nec draconum venenatorum vicerunt dentes : misericordia enim tua adveniens sanabat illos. +Wisdom Wis 25 16 11 In memoria enim sermonum tuorum examinabantur, et velociter salvabantur : ne in altam incidentes oblivionem non possent tuo uti adjutorio. +Wisdom Wis 25 16 12 Etenim neque herba, neque malagma sanavit eos : sed tuus, Domine, sermo, qui sanat omnia. +Wisdom Wis 25 16 13 Tu es enim, Domine, qui vitæ et mortis habes potestatem, et deducis ad portas mortis, et reducis. +Wisdom Wis 25 16 14 Homo autem occidit quidem per malitiam ; et cum exierit spiritus, non revertetur, nec revocabit animam quæ recepta est. +Wisdom Wis 25 16 15 Sed tuam manum effugere impossibile est. +Wisdom Wis 25 16 16 Negantes enim te nosse impii, per fortitudinem brachii tui flagellati sunt : novis aquis, et grandinibus, et pluviis persecutionem passi, et per ignem consumpti. +Wisdom Wis 25 16 17 Quod enim mirabile erat, in aqua, quæ omnia extinguit, plus ignis valebat : vindex est enim orbis justorum. +Wisdom Wis 25 16 18 Quodam enim tempore mansuetabatur ignis, ne comburerentur quæ ad impios missa erant animalia, sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei judicio patiuntur persecutionem. +Wisdom Wis 25 16 19 Et quodam tempore in aqua supra virtutem ignis exardescebat undique, ut iniquæ terræ nationem exterminaret. +Wisdom Wis 25 16 20 Pro quibus angelorum esca nutrivisti populum tuum, et paratum panem de cælo præstitisti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, et omnis saporis suavitatem. +Wisdom Wis 25 16 21 Substantia enim tua dulcedinem tuam, quam in filios habes, ostendebat ; et deserviens uniuscujusque voluntati, ad quod quisque volebat convertebatur. +Wisdom Wis 25 16 22 Nix autem et glacies sustinebant vim ignis, et non tabescebant : ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans ; +Wisdom Wis 25 16 23 hic autem iterum ut nutrirentur justi, etiam suæ virtutis oblitus est. +Wisdom Wis 25 16 24 Creatura enim tibi factori deserviens, exardescit in tormentum adversus injustos, et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt. +Wisdom Wis 25 16 25 Propter hoc et tunc in omnia transfigurata, omnium nutrici gratiæ tuæ deserviebat, ad voluntatem eorum qui a te desiderabant : +Wisdom Wis 25 16 26 ut scirent filii tui quos dilexisti, Domine, quoniam non nativitatis fructus pascunt homines, sed sermo tuus hos qui in te crediderint conservat. +Wisdom Wis 25 16 27 Quod enim ab igne non poterat exterminari, statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat : +Wisdom Wis 25 16 28 ut notum omnibus esset quoniam oportet prævenire solem ad benedictionem tuam, et ad ortum lucis te adorare. +Wisdom Wis 25 16 29 Ingrati enim spes tamquam hibernalis glacies tabescet, et disperiet tamquam aqua supervacua. +Wisdom Wis 25 17 1 Magna sunt enim judicia tua, Domine, et inenarrabilia verba tua : propter hoc indisciplinatæ animæ erraverunt. +Wisdom Wis 25 17 2 Dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctæ, vinculis tenebrarum et longæ noctis compediti, inclusi sub tectis, fugitivi perpetuæ providentiæ jacuerunt. +Wisdom Wis 25 17 3 Et dum putant se latere in obscuris peccatis, tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt, paventes horrende, et cum admiratione nimia perturbati. +Wisdom Wis 25 17 4 Neque enim quæ continebat illos spelunca sine timore custodiebat, quoniam sonitus descendens perturbabat illos, et personæ tristes illis apparentes pavorem illis præstabant. +Wisdom Wis 25 17 5 Et ignis quidem nulla vis poterat illis lumen præbere, nec siderum limpidæ flammæ illuminare poterant illam noctem horrendam. +Wisdom Wis 25 17 6 Apparebat autem illis subitaneus ignis, timore plenus ; et timore perculsi illius quæ non videbatur faciei, æstimabant deteriora esse quæ videbantur. +Wisdom Wis 25 17 7 Et magicæ artis appositi erant derisus, et sapientiæ gloriæ correptio cum contumelia. +Wisdom Wis 25 17 8 Illi enim qui promittebant timores et perturbationes expellere se ab anima languente, hi cum derisu pleni timore languebant. +Wisdom Wis 25 17 9 Nam etsi nihil illos ex monstris perturbabat, transitu animalium et serpentium sibilatione commoti, tremebundi peribant, et aërem quem nulla ratione quis effugere posset, negantes se videre. +Wisdom Wis 25 17 10 Cum sit enim timida nequitia, dat testimonium condemnationis : semper enim præsumit sæva, perturbata conscientia : +Wisdom Wis 25 17 11 nihil enim est timor nisi proditio cogitationis auxiliorum. +Wisdom Wis 25 17 12 Et dum ab intus minor est exspectatio, majorem computat inscientiam ejus causæ, de qua tormentum præstat. +Wisdom Wis 25 17 13 Illi autem qui impotentem vere noctem, et ab infimis et ab altissimis inferis supervenientem, eumdem somnum dormientes, +Wisdom Wis 25 17 14 aliquando monstrorum exagitabantur timore, aliquando animæ deficiebant traductione : subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat. +Wisdom Wis 25 17 15 Deinde si quisquam ex illis decidisset, custodiebatur in carcere sine ferro reclusus. +Wisdom Wis 25 17 16 Si enim rusticus quis erat, aut pastor, aut agri laborum operarius præoccupatus esset, ineffugibilem sustinebat necessitatem ; +Wisdom Wis 25 17 17 una enim catena tenebrarum omnes erant colligati. Sive spiritus sibilans, aut inter spissos arborum ramos avium sonus suavis, aut vis aquæ decurrentis nimium, +Wisdom Wis 25 17 18 aut sonus validus præcipitatarum petrarum, aut ludentium animalium cursus invisus, aut mugientium valida bestiarum vox, aut resonans de altissimis montibus echo : deficientes faciebant illos præ timore. +Wisdom Wis 25 17 19 Omnis enim orbis terrarum limpido illuminabatur lumine, et non impeditis operibus continebatur. +Wisdom Wis 25 17 20 Solis autem illis superposita erat gravis nox, imago tenebrarum quæ superventura illis erat : ipsi ergo sibi erant graviores tenebris. +Wisdom Wis 25 18 1 Sanctis autem tuis maxima erat lux, et horum quidem vocem audiebant, sed figuram non videbant. Et quia non et ipsi eadem passi erant, magnificabant te ; +Wisdom Wis 25 18 2 et qui ante læsi erant, quia non lædebantur, gratias agebant, et ut esset differentia, donum petebant. +Wisdom Wis 25 18 3 Propter quod ignis ardentem columnam ducem habuerunt ignotæ viæ, et solem sine læsura boni hospitii præstitisti. +Wisdom Wis 25 18 4 Digni quidem illi carere luce, et pati carcerem tenebrarum, qui inclusos custodiebant filios tuos, per quos incipiebat incorruptum legis lumen sæculo dari. +Wisdom Wis 25 18 5 Cum cogitarent justorum occidere infantes, et uno exposito filio et liberato, in traductionem illorum, multitudinem filiorum abstulisti, et pariter illos perdidisti in aqua valida. +Wisdom Wis 25 18 6 Illa enim nox ante cognita est a patribus nostris, ut vere scientes quibus juramentis crediderunt, animæquiores essent. +Wisdom Wis 25 18 7 Suscepta est autem a populo tuo sanitas quidem justorum, injustorum autem exterminatio. +Wisdom Wis 25 18 8 Sicut enim læsisti adversarios, sic et nos provocans magnificasti. +Wisdom Wis 25 18 9 Absconse enim sacrificabant justi pueri bonorum, et justitiæ legem in concordia disposuerunt ; similiter et bona et mala recepturos justos, patrum jam decantantes laudes. +Wisdom Wis 25 18 10 Resonabat autem inconveniens inimicorum vox, et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium. +Wisdom Wis 25 18 11 Simili autem pœna servus cum domino afflictus est, et popularis homo regi similia passus. +Wisdom Wis 25 18 12 Similiter ergo omnes, uno nomine mortis, mortuos habebant innumerabiles : nec enim ad sepeliendum vivi sufficiebant, quoniam uno momento quæ erat præclarior natio illorum exterminata est. +Wisdom Wis 25 18 13 De omnibus enim non credentes, propter veneficia ; tunc vero primum cum fuit exterminium primogenitorum, spoponderunt populum Dei esse. +Wisdom Wis 25 18 14 Cum enim quietum silentium contineret omnia, et nox in suo cursu medium iter haberet, +Wisdom Wis 25 18 15 omnipotens sermo tuus de cælo, a regalibus sedibus, durus debellator in mediam exterminii terram prosilivit, +Wisdom Wis 25 18 16 gladius acutus insimulatum imperium tuum portans : et stans, replevit omnia morte, et usque ad cælum attingebat stans in terra. +Wisdom Wis 25 18 17 Tunc continuo visus somniorum malorum turbaverunt illos, et timores supervenerunt insperati. +Wisdom Wis 25 18 18 Et alius alibi projectus semivivus, propter quam moriebatur causam demonstrabat mortis. +Wisdom Wis 25 18 19 Visiones enim quæ illos turbaverunt hæc præmonebant, ne inscii quare mala patiebantur perirent. +Wisdom Wis 25 18 20 Tetigit autem tunc et justos tentatio mortis, et commotio in eremo facta est multitudinis : sed non diu permansit ira tua. +Wisdom Wis 25 18 21 Prosperans enim homo sine querela deprecari pro populis, proferens servitutis suæ scutum, orationem et per incensum deprecationem allegans, restitit iræ, et finem imposuit necessitati, ostendens quoniam tuus est famulus. +Wisdom Wis 25 18 22 Vicit autem turbas non in virtute corporis, nec armaturæ potentia : sed verbo illum qui se vexabat subjecit, juramenta parentum et testamentum commemorans. +Wisdom Wis 25 18 23 Cum enim jam acervatim cecidissent super alterutrum mortui, interstitit, et amputavit impetum, et divisit illam quæ ad vivos ducebat viam. +Wisdom Wis 25 18 24 In veste enim poderis quam habebat, totus erat orbis terrarum ; et parentum magnalia in quatuor ordinibus lapidum erant sculpta, et magnificentia tua in diademate capitis illius sculpta erat. +Wisdom Wis 25 18 25 His autem cessit qui exterminabat, et hæc extimuit : erat enim sola tentatio iræ sufficiens. +Wisdom Wis 25 19 1 Impiis autem usque in novissimum sine misericordia ira supervenit. Præsciebat enim et futura illorum : +Wisdom Wis 25 19 2 quoniam cum ipsi permisissent ut se educerent, et cum magna sollicitudine præmisissent illos, consequebantur illos, pœnitentia acti. +Wisdom Wis 25 19 3 Adhuc enim inter manus habentes luctum, et deplorantes ad monumenta mortuorum, aliam sibi assumpserunt cogitationem inscientiæ, et quos rogantes projecerant, hos tamquam fugitivos persequebantur. +Wisdom Wis 25 19 4 Ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas ; et horum quæ acciderant commemorationem amittebant, ut quæ deerant tormentis repleret punitio : +Wisdom Wis 25 19 5 et populus quidem tuus mirabiliter transiret, illi autem novam mortem invenirent. +Wisdom Wis 25 19 6 Omnis enim creatura ad suum genus ab initio refigurabatur, deserviens tuis præceptis, ut pueri tui custodirentur illæsi. +Wisdom Wis 25 19 7 Nam nubes castra eorum obumbrabat, et ex aqua quæ ante erat, terra arida apparuit, et in mari Rubro via sine impedimento, et campus germinans de profundo nimio : +Wisdom Wis 25 19 8 per quem omnis natio transivit quæ tegebatur tua manu, videntes tua mirabilia et monstra. +Wisdom Wis 25 19 9 Tamquam enim equi depaverunt escam, et tamquam agni exsultaverunt, magnificantes te, Domine, qui liberasti illos. +Wisdom Wis 25 19 10 Memores enim erant adhuc eorum quæ in incolatu illorum facta fuerant : quemadmodum pro natione animalium eduxit terra muscas, et pro piscibus eructavit fluvius multitudinem ranarum. +Wisdom Wis 25 19 11 Novissime autem viderunt novam creaturam avium, cum, adducti concupiscentia, postulaverunt escas epulationis. +Wisdom Wis 25 19 12 In allocutione enim desiderii ascendit illis de mari ortygometra : et vexationes peccatoribus supervenerunt, non sine illis quæ ante facta erant argumentis per vim fulminum : juste enim patiebantur secundum suas nequitias. +Wisdom Wis 25 19 13 Etenim detestabiliorem inhospitalitatem instituerunt : alii quidem ignotos non recipiebant advenas ; alii autem bonos hospites in servitutem redigebant. +Wisdom Wis 25 19 14 Et non solum hæc, sed et alius quidam respectus illorum erat, quoniam inviti recipiebant extraneos. +Wisdom Wis 25 19 15 Qui autem cum lætitia receperunt hos qui eisdem usi erant justitiis, sævissimis afflixerunt doloribus. +Wisdom Wis 25 19 16 Percussi sunt autem cæcitate : sicut illi in foribus justi, cum subitaneis cooperti essent tenebris, unusquisque transitum ostii sui quærebat. +Wisdom Wis 25 19 17 In se enim elementa dum convertuntur, sicut in organo qualitatis sonus immutatur, et omnia suum sonum custodiunt : unde æstimari ex ipso visu certo potest. +Wisdom Wis 25 19 18 Agrestia enim in aquatica convertebantur, et quæcumque erant natantia, in terram transibant. +Wisdom Wis 25 19 19 Ignis in aqua valebat supra suam virtutem, et aqua extinguentis naturæ obliviscebatur. +Wisdom Wis 25 19 20 Flammæ e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium, nec dissolvebant illam, quæ facile dissolvebatur sicut glacies, bonam escam. In omnibus enim magnificasti populum tuum, Domine, et honorasti, et non despexisti, in omni tempore et in omni loco assistens eis. +Sirach Sir 26 1 1 Omnis sapientia a Domino Deo est : et cum illo fuit semper, et est ante ævum. +Sirach Sir 26 1 2 Arenam maris, et pluviæ guttas, et dies sæculi, quis dinumeravit ? altitudinem cæli, et latitudinem terræ, et profundum abyssi, quis dimensus est ? +Sirach Sir 26 1 3 sapientiam Dei præcedentem omnia, quis investigavit ? +Sirach Sir 26 1 4 Prior omnium creata est sapientia, et intellectus prudentiæ ab ævo. +Sirach Sir 26 1 5 Fons sapientiæ verbum Dei in excelsis, et ingressus illius mandata æterna. +Sirach Sir 26 1 6 Radix sapientiæ cui revelata est ? et astutias illius quis agnovit ? +Sirach Sir 26 1 7 disciplina sapientiæ cui revelata est et manifestata ? et multiplicationem ingressus illius quis intellexit ? +Sirach Sir 26 1 8 Unus est altissimus, Creator omnipotens, et rex potens et metuendus nimis, sedens super thronum illius, et dominans Deus. +Sirach Sir 26 1 9 Ipse creavit illam in Spiritu Sancto, et vidit, et dinumeravit, et mensus est : +Sirach Sir 26 1 10 et effudit illam super omnia opera sua, et super omnem carnem, secundum datum suum, et præbuit illam diligentibus se. +Sirach Sir 26 1 11 Timor Domini gloria, et gloriatio, et lætitia, et corona exsultationis. +Sirach Sir 26 1 12 Timor Domini delectabit cor, et dabit lætitiam, et gaudium, et longitudinem dierum. +Sirach Sir 26 1 13 Timenti Dominum bene erit in extremis, et in die defunctionis suæ benedicetur. +Sirach Sir 26 1 14 Dilectio Dei honorabilis sapientia : +Sirach Sir 26 1 15 quibus autem apparuerit in visu diligunt eam in visione, et in agnitione magnalium suorum. +Sirach Sir 26 1 16 Initium sapientiæ timor Domini : et cum fidelibus in vulva concreatus est : cum electis feminis graditur, et cum justis et fidelibus agnoscitur. +Sirach Sir 26 1 17 Timor Domini scientiæ religiositas : +Sirach Sir 26 1 18 religiositas custodiet et justificabit cor ; jucunditatem atque gaudium dabit. +Sirach Sir 26 1 19 Timenti Dominum bene erit, et in diebus consummationis illius benedicetur. +Sirach Sir 26 1 20 Plenitudo sapientiæ est timere Deum, et plenitudo a fructibus illius. +Sirach Sir 26 1 21 Omnem domum illius implebit a generationibus, et receptacula a thesauris illius. +Sirach Sir 26 1 22 Corona sapientiæ timor Domini, replens pacem et salutis fructum : +Sirach Sir 26 1 23 et vidit, et dinumeravit eam : utraque autem sunt dona Dei. +Sirach Sir 26 1 24 Scientiam et intellectum prudentiæ sapientia compartietur, et gloriam tenentium se exaltat. +Sirach Sir 26 1 25 Radix sapientiæ est timere Dominum, et rami illius longævi. +Sirach Sir 26 1 26 In thesauris sapientiæ intellectus et scientiæ religiositas : execratio autem peccatoribus sapientia. +Sirach Sir 26 1 27 Timor Domini expellit peccatum : +Sirach Sir 26 1 28 nam qui sine timore est non poterit justificari : iracundia enim animositatis illius subversio illius est. +Sirach Sir 26 1 29 Usque in tempus sustinebit patiens, et postea redditio jucunditatis. +Sirach Sir 26 1 30 Bonus sensus usque in tempus abscondet verba illius, et labia multorum enarrabunt sensum illius. +Sirach Sir 26 1 31 In thesauris sapientiæ significatio disciplinæ : +Sirach Sir 26 1 32 execratio autem peccatori cultura Dei. +Sirach Sir 26 1 33 Fili, concupiscens sapientiam, conserva justitiam, et Deus præbebit illam tibi. +Sirach Sir 26 1 34 Sapientia enim et disciplina timor Domini : et quod beneplacitum est illi, +Sirach Sir 26 1 35 fides et mansuetudo, et adimplebit thesauros illius. +Sirach Sir 26 1 36 Ne sis incredibilis timori Domini, et ne accesseris ad illum duplici corde. +Sirach Sir 26 1 37 Ne fueris hypocrita in conspectu hominum, et non scandalizeris in labiis tuis. +Sirach Sir 26 1 38 Attende in illis, ne forte cadas, et adducas animæ tuæ inhonorationem : +Sirach Sir 26 1 39 et revelet Deus absconsa tua, et in medio synagogæ elidat te : +Sirach Sir 26 1 40 quoniam accessisti maligne ad Dominum, et cor tuum plenum est dolo et fallacia. +Sirach Sir 26 2 1 Fili, accedens ad servitutem Dei sta in justitia et timore, et præpara animam tuam ad tentationem. +Sirach Sir 26 2 2 Deprime cor tuum, et sustine : inclina aurem tuam, et suscipe verba intellectus : et ne festines in tempore obductionis. +Sirach Sir 26 2 3 Sustine sustentationes Dei : conjungere Deo, et sustine, ut crescat in novissimo vita tua. +Sirach Sir 26 2 4 Omne quod tibi applicitum fuerit accipe : et in dolore sustine, et in humilitate tua patientiam habe : +Sirach Sir 26 2 5 quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines vero receptibiles in camino humiliationis. +Sirach Sir 26 2 6 Crede Deo, et recuperabit te : et dirige viam tuam, et spera in illum : serva timorem illius, et in illo veterasce. +Sirach Sir 26 2 7 Metuentes Dominum, sustinete misericordiam ejus : et non deflectatis ab illo, ne cadatis. +Sirach Sir 26 2 8 Qui timetis Dominum, credite illi, et non evacuabitur merces vestra. +Sirach Sir 26 2 9 Qui timetis Dominum, sperate in illum, et in oblectationem veniet vobis misericordia. +Sirach Sir 26 2 10 Qui timetis Dominum, diligite illum, et illuminabuntur corda vestra. +Sirach Sir 26 2 11 Respicite, filii, nationes hominum : et scitote quia nullus speravit in Domino et confusus est. +Sirach Sir 26 2 12 Quis enim permansit in mandatis ejus, et derelictus est ? aut quis invocavit eum, et despexit illum ? +Sirach Sir 26 2 13 Quoniam pius et misericors est Deus, et remittet in die tribulationis peccata, et protector est omnibus exquirentibus se in veritate. +Sirach Sir 26 2 14 Væ duplici corde, et labiis scelestis, et manibus malefacientibus, et peccatori terram ingredienti duabus viis ! +Sirach Sir 26 2 15 Væ dissolutis corde, qui non credunt Deo, et ideo non protegentur ab eo ! +Sirach Sir 26 2 16 Væ his qui perdiderunt sustinentiam, et qui dereliquerunt vias rectas, et diverterunt in vias pravas ! +Sirach Sir 26 2 17 Et quid facient cum inspicere cœperit Dominus ? +Sirach Sir 26 2 18 Qui timent Dominum non erunt incredibiles verbo illius : et qui diligunt illum conservabunt viam illius. +Sirach Sir 26 2 19 Qui timent Dominum inquirent quæ beneplacita sunt ei, et qui diligunt eum replebuntur lege ipsius. +Sirach Sir 26 2 20 Qui timent Dominum præparabunt corda sua, et in conspectu illius sanctificabunt animas suas. +Sirach Sir 26 2 21 Qui timent Dominum custodiunt mandata illius, et patientiam habebunt usque ad inspectionem illius, +Sirach Sir 26 2 22 dicentes : Si pœnitentiam non egerimus, incidemus in manus Domini, et non in manus hominum. +Sirach Sir 26 2 23 Secundum enim magnitudinem ipsius, sic et misericordia illius cum ipso est. +Sirach Sir 26 3 1 Filii sapientiæ ecclesia justorum, et natio illorum obedientia et dilectio. +Sirach Sir 26 3 2 Judicium patris audite, filii, et sic facite, ut salvi sitis. +Sirach Sir 26 3 3 Deus enim honoravit patrem in filiis : et judicium matris exquirens, firmavit in filios. +Sirach Sir 26 3 4 Qui diligit Deum exorabit pro peccatis, et continebit se ab illis, et in oratione dierum exaudietur. +Sirach Sir 26 3 5 Et sicut qui thesaurizat, ita et qui honorificat matrem suam. +Sirach Sir 26 3 6 Qui honorat patrem suum jucundabitur in filiis, et in die orationis suæ exaudietur. +Sirach Sir 26 3 7 Qui honorat patrem suum vita vivet longiore, et qui obedit patri refrigerabit matrem. +Sirach Sir 26 3 8 Qui timet Dominum honorat parentes, et quasi dominis serviet his qui se genuerunt. +Sirach Sir 26 3 9 In opere, et sermone, et omni patientia, honora patrem tuum, +Sirach Sir 26 3 10 ut superveniat tibi benedictio ab eo, et benedictio illius in novissimo maneat. +Sirach Sir 26 3 11 Benedictio patris firmat domos filiorum : maledictio autem matris eradicat fundamenta. +Sirach Sir 26 3 12 Ne glorieris in contumelia patris tui : non enim est tibi gloria ejus confusio. +Sirach Sir 26 3 13 Gloria enim hominis ex honore patris sui, et dedecus filii pater sine honore. +Sirach Sir 26 3 14 Fili, suscipe senectam patris tui, et non contristes eum in vita illius : +Sirach Sir 26 3 15 et si defecerit sensu, veniam da, et ne spernas eum in virtute tua : eleemosyna enim patris non erit in oblivione. +Sirach Sir 26 3 16 Nam pro peccato matris restituetur tibi bonum : +Sirach Sir 26 3 17 et in justitia ædificabitur tibi, et in die tribulationis commemorabitur tui, et sicut in sereno glacies, solventur peccata tua. +Sirach Sir 26 3 18 Quam malæ famæ est qui derelinquit patrem, et est maledictus a Deo qui exasperat matrem ! +Sirach Sir 26 3 19 Fili, in mansuetudine opera tua perfice, et super hominum gloriam diligeris. +Sirach Sir 26 3 20 Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam : +Sirach Sir 26 3 21 quoniam magna potentia Dei solius, et ab humilibus honoratur. +Sirach Sir 26 3 22 Altiora te ne quæsieris, et fortiora te ne scrutatus fueris : sed quæ præcepit tibi Deus, illa cogita semper, et in pluribus operibus ejus ne fueris curiosus. +Sirach Sir 26 3 23 Non est enim tibi necessarium ea, quæ abscondita sunt, videre oculis tuis. +Sirach Sir 26 3 24 In supervacuis rebus noli scrutari multipliciter, et in pluribus operibus ejus non eris curiosus. +Sirach Sir 26 3 25 Plurima enim super sensum hominum ostensa sunt tibi : +Sirach Sir 26 3 26 multos quoque supplantavit suspicio illorum, et in vanitate detinuit sensus illorum. +Sirach Sir 26 3 27 Cor durum habebit male in novissimo, et qui amat periculum in illo peribit. +Sirach Sir 26 3 28 Cor ingrediens duas vias non habebit successus, et pravus corde in illis scandalizabitur. +Sirach Sir 26 3 29 Cor nequam gravabitur in doloribus, et peccator adjiciet ad peccandum. +Sirach Sir 26 3 30 Synagogæ superborum non erit sanitas, frutex enim peccati radicabitur in illis, et non intelligetur. +Sirach Sir 26 3 31 Cor sapientis intelligitur in sapientia, et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam. +Sirach Sir 26 3 32 Sapiens cor et intelligibile abstinebit se a peccatis, et in operibus justitiæ successus habebit. +Sirach Sir 26 3 33 Ignem ardentem exstinguit aqua, et eleemosyna resistit peccatis : +Sirach Sir 26 3 34 et Deus prospector est ejus qui reddit gratiam : meminit ejus in posterum, et in tempore casus sui inveniet firmamentum. +Sirach Sir 26 4 1 Fili, eleemosynam pauperis ne defraudes, et oculos tuos ne transvertas a paupere. +Sirach Sir 26 4 2 Animam esurientem ne despexeris, et non exasperes pauperem in inopia sua. +Sirach Sir 26 4 3 Cor inopis ne afflixeris, et non protrahas datum angustianti. +Sirach Sir 26 4 4 Rogationem contribulati ne abjicias, et non avertas faciem tuam ab egeno. +Sirach Sir 26 4 5 Ab inope ne avertas oculos tuos propter iram : et non relinquas quærentibus tibi retro maledicere. +Sirach Sir 26 4 6 Maledicentis enim tibi in amaritudine animæ, exaudietur deprecatio illius : exaudiet autem eum qui fecit illum. +Sirach Sir 26 4 7 Congregationi pauperum affabilem te facito : et presbytero humilia animam tuam, et magnato humilia caput tuum. +Sirach Sir 26 4 8 Declina pauperi sine tristitia aurem tuam, et redde debitum tuum, et responde illi pacifica in mansuetudine. +Sirach Sir 26 4 9 Libera eum qui injuriam patitur de manu superbi, et non acide feras in anima tua. +Sirach Sir 26 4 10 In judicando esto pupillis misericors ut pater, et pro viro matri illorum : +Sirach Sir 26 4 11 et eris tu velut filius Altissimi obediens, et miserebitur tui magis quam mater. +Sirach Sir 26 4 12 Sapientia filiis suis vitam inspirat : et suscipit inquirentes se, et præibit in via justitiæ. +Sirach Sir 26 4 13 Et qui illam diligit, diligit vitam, et qui vigilaverint ad illam complectentur placorem ejus. +Sirach Sir 26 4 14 Qui tenuerint illam, vitam hæreditabunt : et quo introibit benedicet Deus. +Sirach Sir 26 4 15 Qui serviunt ei obsequentes erunt sancto : et eos qui diligunt illam, diligit Deus. +Sirach Sir 26 4 16 Qui audit illam judicabit gentes : et qui intuetur illam permanebit confidens. +Sirach Sir 26 4 17 Si crediderit ei, hæreditabit illam, et erunt in confirmatione creaturæ illius : +Sirach Sir 26 4 18 quoniam in tentatione ambulat cum eo, et in primis eligit eum. +Sirach Sir 26 4 19 Timorem, et metum, et probationem inducet super illum : et cruciabit illum in tribulatione doctrinæ suæ, donec tentet eum in cogitationibus suis, et credat animæ illius. +Sirach Sir 26 4 20 Et firmabit illum, et iter adducet directum ad illum, et lætificabit illum : +Sirach Sir 26 4 21 et denudabit absconsa sua illi, et thesaurizabit super illum scientiam et intellectum justitiæ. +Sirach Sir 26 4 22 Si autem oberraverit, derelinquet eum, et tradet eum in manus inimici sui. +Sirach Sir 26 4 23 Fili, conserva tempus, et devita a malo. +Sirach Sir 26 4 24 Pro anima tua ne confundaris dicere verum : +Sirach Sir 26 4 25 est enim confusio adducens peccatum, et est confusio adducens gloriam et gratiam. +Sirach Sir 26 4 26 Ne accipias faciem adversus faciem tuam, nec adversus animam tuam mendacium. +Sirach Sir 26 4 27 Ne reverearis proximum tuum in casu suo, +Sirach Sir 26 4 28 nec retineas verbum in tempore salutis. Non abscondas sapientiam tuam in decore suo : +Sirach Sir 26 4 29 in lingua enim sapientia dignoscitur : et sensus, et scientia, et doctrina in verbo sensati, et firmamentum in operibus justitiæ. +Sirach Sir 26 4 30 Non contradicas verbo veritatis ullo modo, et de mendacio ineruditionis tuæ confundere. +Sirach Sir 26 4 31 Non confundaris confiteri peccata tua, et ne subjicias te omni homini pro peccato. +Sirach Sir 26 4 32 Noli resistere contra faciem potentis, nec coneris contra ictum fluvii. +Sirach Sir 26 4 33 Pro justitia agonizare pro anima tua, et usque ad mortem certa pro justitia : et Deus expugnabit pro te inimicos tuos. +Sirach Sir 26 4 34 Noli citatus esse in lingua tua, et inutilis, et remissus in operibus tuis. +Sirach Sir 26 4 35 Noli esse sicut leo in domo tua, evertens domesticos tuos, et opprimens subjectos tibi. +Sirach Sir 26 4 36 Non sit porrecta manus tua ad accipiendum, et ad dandum collecta. +Sirach Sir 26 5 1 Noli attendere ad possessiones iniquas, et ne dixeris : Est mihi sufficiens vita : nihil enim proderit in tempore vindictæ et obductionis. +Sirach Sir 26 5 2 Ne sequaris in fortitudine tua concupiscentiam cordis tui, +Sirach Sir 26 5 3 et ne dixeris : Quomodo potui ? aut, Quis me subjiciet propter facta mea ? Deus enim vindicans vindicabit. +Sirach Sir 26 5 4 Ne dixeris : Peccavi : et quid mihi accidit triste ? Altissimus enim est patiens redditor. +Sirach Sir 26 5 5 De propitiatio peccato noli esse sine metu, neque adjicias peccatum super peccatum. +Sirach Sir 26 5 6 Et ne dicas : Miseratio Domini magna est, multitudinis peccatorum meorum miserebitur : +Sirach Sir 26 5 7 misericordia enim et ira ab illo cito proximant, et in peccatores respicit ira illius. +Sirach Sir 26 5 8 Non tardes converti ad Dominum, et ne differas de die in diem : +Sirach Sir 26 5 9 subito enim veniet ira illius, et in tempore vindictæ disperdet te. +Sirach Sir 26 5 10 Noli anxius esse in divitiis injustis : non enim proderunt tibi in die obductionis et vindictæ. +Sirach Sir 26 5 11 Non ventiles te in omnem ventum, et non eas in omnem viam : sic enim omnis peccator probatur in duplici lingua. +Sirach Sir 26 5 12 Esto firmus in via Domini, et in veritate sensus tui et scientia : et prosequatur te verbum pacis et justitiæ. +Sirach Sir 26 5 13 Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas, et cum sapientia proferas responsum verum. +Sirach Sir 26 5 14 Si est tibi intellectus, responde proximo : sin autem, sit manus tua super os tuum, ne capiaris in verbo indisciplinato, et confundaris. +Sirach Sir 26 5 15 Honor et gloria in sermone sensati : lingua vero imprudentis subversio est ipsius. +Sirach Sir 26 5 16 Non appelleris susurro, et lingua tua ne capiaris et confundaris : +Sirach Sir 26 5 17 super furem enim est confusio et pœnitentia, et denotatio pessima super bilinguem : susurratori autem odium, et inimicitia, et contumelia. +Sirach Sir 26 5 18 Justifica pusillum et magnum similiter. +Sirach Sir 26 6 1 Noli fieri pro amico inimicus proximo : improperium enim et contumeliam malus hæreditabit : et omnis peccator invidus et bilinguis. +Sirach Sir 26 6 2 Non te extollas in cogitatione animæ tuæ velut taurus, ne forte elidatur virtus tua per stultitiam : +Sirach Sir 26 6 3 et folia tua comedat, et fructus tuos perdat, et relinquaris velut lignum aridum in eremo. +Sirach Sir 26 6 4 Anima enim nequam disperdet qui se habet, et in gaudium inimicis dat illum, et deducet in sortem impiorum. +Sirach Sir 26 6 5 Verbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos, et lingua eucharis in bono homine abundat. +Sirach Sir 26 6 6 Multi pacifici sint tibi : et consiliarius sit tibi unus de mille. +Sirach Sir 26 6 7 Si possides amicum, in tentatione posside eum, et ne facile credas ei. +Sirach Sir 26 6 8 Est enim amicus secundum tempus suum, et non permanebit in die tribulationis. +Sirach Sir 26 6 9 Et est amicus qui convertitur ad inimicitiam, et est amicus qui odium et rixam et convitia denudabit. +Sirach Sir 26 6 10 Est autem amicus socius mensæ, et non permanebit in die necessitatis. +Sirach Sir 26 6 11 Amicus si permanserit fixus, erit tibi quasi coæqualis, et in domesticis tuis fiducialiter aget. +Sirach Sir 26 6 12 Si humiliaverit se contra te, et a facie tua absconderit se, unanimem habebis amicitiam bonam. +Sirach Sir 26 6 13 Ab inimicis tuis separare, et ab amicis tuis attende. +Sirach Sir 26 6 14 Amicus fidelis protectio fortis : qui autem invenit illum, invenit thesaurum. +Sirach Sir 26 6 15 Amico fideli nulla est comparatio, et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. +Sirach Sir 26 6 16 Amicus fidelis medicamentum vitæ et immortalitatis : et qui metuunt Dominum, invenient illum. +Sirach Sir 26 6 17 Qui timet Deum æque habebit amicitiam bonam, quoniam secundum illum erit amicus illius. +Sirach Sir 26 6 18 Fili, a juventute tua excipe doctrinam, et usque ad canos invenies sapientiam. +Sirach Sir 26 6 19 Quasi is qui arat et seminat accede ad eam, et sustine bonos fructus illius. +Sirach Sir 26 6 20 In opere enim ipsius exiguum laborabis, et cito edes de generationibus illius. +Sirach Sir 26 6 21 Quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus ! et non permanebit in illa excors. +Sirach Sir 26 6 22 Quasi lapidis virtus probatio erit in illis : et non demorabuntur projicere illam. +Sirach Sir 26 6 23 Sapientia enim doctrinæ secundum nomen est ejus, et non est multis manifestata : quibus autem cognita est, permanet usque ad conspectum Dei. +Sirach Sir 26 6 24 Audi, fili, et accipe consilium intellectus, et ne abjicias consilium meum. +Sirach Sir 26 6 25 Injice pedem tuum in compedes illius, et in torques illius collum tuum. +Sirach Sir 26 6 26 Subjice humerum tuum, et porta illam, et ne acedieris vinculis ejus. +Sirach Sir 26 6 27 In omni animo tuo accede ad illam, et in omni virtute tua conserva vias ejus. +Sirach Sir 26 6 28 Investiga illam, et manifestabitur tibi : et continens factus, ne derelinquas eam : +Sirach Sir 26 6 29 in novissimis enim invenies requiem in ea, et convertetur tibi in oblectationem. +Sirach Sir 26 6 30 Et erunt tibi compedes ejus in protectionem fortitudinis et bases virtutis, et torques illius in stolam gloriæ : +Sirach Sir 26 6 31 decor enim vitæ est in illa, et vincula illius alligatura salutaris. +Sirach Sir 26 6 32 Stolam gloriæ indues eam, et coronam gratulationis superpones tibi. +Sirach Sir 26 6 33 Fili, si attenderis mihi, disces : et si accommodaveris animum tuum, sapiens eris. +Sirach Sir 26 6 34 Si inclinaveris aurem tuam, excipies doctrinam : et si dilexeris audire, sapiens eris. +Sirach Sir 26 6 35 In multitudine presbyterorum prudentium sta, et sapientiæ illorum ex corde conjungere, ut omnem narrationem Dei possis audire, et proverbia laudis non effugiant a te. +Sirach Sir 26 6 36 Et si videris sensatum, evigila ad eum, et gradus ostiorum illius exterat pes tuus. +Sirach Sir 26 6 37 Cogitatum tuum habe in præceptis Dei, et in mandatis illius maxime assiduus esto : et ipse dabit tibi cor, et concupiscentia sapientiæ dabitur tibi. +Sirach Sir 26 7 1 Noli facere mala, et non te apprehendent : +Sirach Sir 26 7 2 discede ab iniquo, et deficient mala abs te. +Sirach Sir 26 7 3 Fili, non semines mala in sulcis injustitiæ, et non metes ea in septuplum. +Sirach Sir 26 7 4 Noli quærere a Domino ducatum, neque a rege cathedram honoris. +Sirach Sir 26 7 5 Non te justifices ante Deum, quoniam agnitor cordis ipse est : et penes regem noli velle videri sapiens. +Sirach Sir 26 7 6 Noli quærere fieri judex, nisi valeas virtute irrumpere iniquitates : ne forte extimescas faciem potentis, et ponas scandalum in æquitate tua. +Sirach Sir 26 7 7 Non pecces in multitudinem civitatis, nec te immittas in populum : +Sirach Sir 26 7 8 neque alliges duplicia peccata, nec enim in uno eris immunis. +Sirach Sir 26 7 9 Noli esse pusillanimis in animo tuo : +Sirach Sir 26 7 10 exorare et facere eleemosynam ne despicias. +Sirach Sir 26 7 11 Ne dicas : In multitudine munerum meorum respiciet Deus, et offerente me Deo altissimo, munera mea suscipiet. +Sirach Sir 26 7 12 Non irrideas hominem in amaritudine animæ : est enim qui humiliat et exaltat circumspector Deus. +Sirach Sir 26 7 13 Noli amare mendacium adversus fratrem tuum, neque in amicum similiter facias. +Sirach Sir 26 7 14 Noli velle mentiri omne mendacium : assiduitas enim illius non est bona. +Sirach Sir 26 7 15 Noli verbosus esse in multitudine presbyterorum, et non iteres verbum in oratione tua. +Sirach Sir 26 7 16 Non oderis laboriosa opera, et rusticationem creatam ab Altissimo. +Sirach Sir 26 7 17 Non te reputes in multitudine indisciplinatorum. +Sirach Sir 26 7 18 Memento iræ, quoniam non tardabit. +Sirach Sir 26 7 19 Humilia valde spiritum tuum, quoniam vindicta carnis impii ignis et vermis. +Sirach Sir 26 7 20 Noli prævaricari in amicum pecuniam differentem, neque fratrem carissimum auro spreveris. +Sirach Sir 26 7 21 Noli discedere a muliere sensata et bona, quam sortitus es in timore Domini : gratia enim verecundiæ illius super aurum. +Sirach Sir 26 7 22 Non lædas servum in veritate operantem, neque mercenarium dantem animam suam. +Sirach Sir 26 7 23 Servus sensatus sit tibi dilectus quasi anima tua : non defraudes illum libertate, neque inopem derelinquas illum. +Sirach Sir 26 7 24 Pecora tibi sunt, attende illis : et si sunt utilia, perseverent apud te. +Sirach Sir 26 7 25 Filii tibi sunt ? erudi illos, et curva illos a pueritia illorum. +Sirach Sir 26 7 26 Filiæ tibi sunt ? serva corpus illarum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas. +Sirach Sir 26 7 27 Trade filiam, et grande opus feceris : et homini sensato da illam. +Sirach Sir 26 7 28 Mulier si est tibi secundum animam tuam, non projicias illam : et odibili non credas te. In toto corde tuo +Sirach Sir 26 7 29 honora patrem tuum, et gemitus matris tuæ ne obliviscaris : +Sirach Sir 26 7 30 memento quoniam nisi per illos natus non fuisses : et retribue illis, quomodo et illi tibi. +Sirach Sir 26 7 31 In tota anima tua time Dominum, et sacerdotes illius sanctifica. +Sirach Sir 26 7 32 In omni virtute tua dilige eum qui te fecit, et ministros ejus ne derelinquas. +Sirach Sir 26 7 33 Honora Deum ex tota anima tua, et honorifica sacerdotes, et propurga te cum brachiis. +Sirach Sir 26 7 34 Da illis partem, sicut mandatum est tibi, primitiarum et purgationis, et de negligentia tua purga te cum paucis. +Sirach Sir 26 7 35 Datum brachiorum tuorum, et sacrificium sanctificationis offeres Domino, et initia sanctorum. +Sirach Sir 26 7 36 Et pauperi porrige manum tuam, ut perficiatur propitiatio et benedictio tua. +Sirach Sir 26 7 37 Gratia dati in conspectu omnis viventis, et mortuo non prohibeas gratiam. +Sirach Sir 26 7 38 Non desis plorantibus in consolatione, et cum lugentibus ambula. +Sirach Sir 26 7 39 Non te pigeat visitare infirmum : ex his enim in dilectione firmaberis. +Sirach Sir 26 7 40 In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in æternum non peccabis. +Sirach Sir 26 8 1 Non litiges cum homine potente, ne forte incidas in manus illius. +Sirach Sir 26 8 2 Non contendas cum viro locuplete, ne forte contra te constituat litem tibi : +Sirach Sir 26 8 3 multos enim perdidit aurum et argentum, et usque ad cor regum extendit et convertit. +Sirach Sir 26 8 4 Non litiges cum homine linguato, et non strues in ignem illius ligna. +Sirach Sir 26 8 5 Non communices homini indocto, ne male de progenie tua loquatur. +Sirach Sir 26 8 6 Ne despicias hominem avertentem se a peccato, neque improperes ei : memento quoniam omnes in correptione sumus. +Sirach Sir 26 8 7 Ne spernas hominem in sua senectute, etenim ex nobis senescunt. +Sirach Sir 26 8 8 Noli de mortuo inimico tuo gaudere : sciens quoniam omnes morimur, et in gaudium nolumus venire. +Sirach Sir 26 8 9 Ne despicias narrationem presbyterorum sapientium, et in proverbiis eorum conversare : +Sirach Sir 26 8 10 ab ipsis enim disces sapientiam et doctrinam intellectus, et servire magnatis sine querela. +Sirach Sir 26 8 11 Non te prætereat narratio seniorum, ipsi enim didicerunt a patribus suis : +Sirach Sir 26 8 12 quoniam ab ipsis disces intellectum, et in tempore necessitatis dare responsum. +Sirach Sir 26 8 13 Non incendas carbones peccatorum arguens eos, et ne incendaris flamma ignis peccatorum illorum. +Sirach Sir 26 8 14 Ne contra faciem stes contumeliosi, ne sedeat quasi insidiator ori tuo. +Sirach Sir 26 8 15 Noli fœnerari homini fortiori te : quod si fœneraveris, quasi perditum habe. +Sirach Sir 26 8 16 Non spondeas super virtutem tuam : quod si spoponderis, quasi restituens cogita. +Sirach Sir 26 8 17 Non judices contra judicem, quoniam secundum quod justum est judicat. +Sirach Sir 26 8 18 Cum audace non eas in via, ne forte gravet mala sua in te : ipse enim secundum voluntatem suam vadit, et simul cum stultitia illius peries. +Sirach Sir 26 8 19 Cum iracundo non facias rixam, et cum audace non eas in desertum : quoniam quasi nihil est ante illum sanguis, et ubi non est adjutorium, elidet te. +Sirach Sir 26 8 20 Cum fatuis consilium non habeas : non enim poterunt diligere nisi quæ eis placent. +Sirach Sir 26 8 21 Coram extraneo ne facias consilium : nescis enim quid pariet. +Sirach Sir 26 8 22 Non omni homini cor tuum manifestes, ne forte inferat tibi gratiam falsam, et convicietur tibi. +Sirach Sir 26 9 1 Non zeles mulierem sinus tui, ne ostendat super te malitiam doctrinæ nequam. +Sirach Sir 26 9 2 Non des mulieri potestatem animæ tuæ, ne ingrediatur in virtutem tuam, et confundaris. +Sirach Sir 26 9 3 Ne respicias mulierem multivolam, ne forte incidas in laqueos illius. +Sirach Sir 26 9 4 Cum saltatrice ne assiduus sis, nec audias illam, ne forte pereas in efficacia illius. +Sirach Sir 26 9 5 Virginem ne conspicias, ne forte scandalizeris in decore illius. +Sirach Sir 26 9 6 Ne des fornicariis animam tuam in ullo, ne perdas te et hæreditatem tuam. +Sirach Sir 26 9 7 Noli circumspicere in vicis civitatis, nec oberraveris in plateis illius. +Sirach Sir 26 9 8 Averte faciem tuam a muliere compta, et ne circumspicias speciem alienam. +Sirach Sir 26 9 9 Propter speciem mulieris multi perierunt : et ex hoc concupiscentia quasi ignis exardescit. +Sirach Sir 26 9 10 Omnis mulier quæ est fornicaria, quasi stercus in via conculcabitur. +Sirach Sir 26 9 11 Speciem mulieris alienæ multi admirati, reprobi facti sunt : colloquium enim illius quasi ignis exardescit. +Sirach Sir 26 9 12 Cum aliena muliere ne sedeas omnino, nec accumbas cum ea super cubitum : +Sirach Sir 26 9 13 et non alterceris cum illa in vino, ne forte declinet cor tuum in illam, et sanguine tuo labaris in perditionem. +Sirach Sir 26 9 14 Ne derelinquas amicum antiquum : novus enim non erit similis illi. +Sirach Sir 26 9 15 Vinum novum amicus novus : veterascet, et cum suavitate bibes illud. +Sirach Sir 26 9 16 Non zeles gloriam et opes peccatoris : non enim scis quæ futura sit illius subversio. +Sirach Sir 26 9 17 Non placeat tibi injuria injustorum, sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius. +Sirach Sir 26 9 18 Longe abesto ab homine potestatem habente occidendi, et non suspicaberis timorem mortis. +Sirach Sir 26 9 19 Et si accesseris ad illum, noli aliquid committere, ne forte auferat vitam tuam. +Sirach Sir 26 9 20 Communionem mortis scito, quoniam in medio laqueorum ingredieris, et super dolentium arma ambulabis. +Sirach Sir 26 9 21 Secundum virtutem tuam cave te a proximo tuo, et cum sapientibus et prudentibus tracta. +Sirach Sir 26 9 22 Viri justi sint tibi convivæ, et in timore Dei sit tibi gloriatio : +Sirach Sir 26 9 23 et in sensu sit tibi cogitatus Dei, et omnis enarratio tua in præceptis Altissimi. +Sirach Sir 26 9 24 In manu artificum opera laudabuntur, et princeps populi in sapientia sermonis sui, in sensu vero seniorum verbum. +Sirach Sir 26 9 25 Terribilis est in civitate sua homo linguosus : et temerarius in verbo suo odibilis erit. +Sirach Sir 26 10 1 Judex sapiens judicabit populum suum, et principatus sensati stabilis erit. +Sirach Sir 26 10 2 Secundum judicem populi, sic et ministri ejus : et qualis rector est civitatis, tales et inhabitantes in ea. +Sirach Sir 26 10 3 Rex insipiens perdet populum suum : et civitates inhabitabuntur per sensum potentium. +Sirach Sir 26 10 4 In manu Dei potestas terræ : et utilem rectorem suscitabit in tempus super illam. +Sirach Sir 26 10 5 In manu Dei prosperitas hominis, et super faciem scribæ imponet honorem suum. +Sirach Sir 26 10 6 Omnis injuriæ proximi ne memineris, et nihil agas in operibus injuriæ. +Sirach Sir 26 10 7 Odibilis coram Deo est et hominibus superbia, et execrabilis omnis iniquitas gentium. +Sirach Sir 26 10 8 Regnum a gente in gentem transfertur propter injustitias, et injurias, et contumelias, et diversos dolos. +Sirach Sir 26 10 9 Avaro autem nihil est scelestius. Quid superbit terra et cinis ? +Sirach Sir 26 10 10 Nihil est iniquius quam amare pecuniam : hic enim et animam suam venalem habet, quoniam in vita sua projecit intima sua. +Sirach Sir 26 10 11 Omnis potentatus brevis vita ; languor prolixior gravat medicum. +Sirach Sir 26 10 12 Brevem languorem præcidit medicus : sic et rex hodie est, et cras morietur. +Sirach Sir 26 10 13 Cum enim morietur homo, hæreditabit serpentes, et bestias, et vermes. +Sirach Sir 26 10 14 Initium superbiæ hominis apostatare a Deo : +Sirach Sir 26 10 15 quoniam ab eo qui fecit illum recessit cor ejus, quoniam initium omnis peccati est superbia. Qui tenuerit illam adimplebitur maledictis, et subvertet eum in finem. +Sirach Sir 26 10 16 Propterea exhonoravit Dominus conventus malorum, et destruxit eos usque in finem. +Sirach Sir 26 10 17 Sedes ducum superborum destruxit Deus, et sedere fecit mites pro eis. +Sirach Sir 26 10 18 Radices gentium superbarum arefecit Deus, et plantavit humiles ex ipsis gentibus. +Sirach Sir 26 10 19 Terras gentium evertit Dominus, et perdidit eas usque ad fundamentum. +Sirach Sir 26 10 20 Arefecit ex ipsis, et disperdidit eos, et cessare fecit memoriam eorum a terra. +Sirach Sir 26 10 21 Memoria superborum perdidit Deus, et reliquit memoriam humilium sensu. +Sirach Sir 26 10 22 Non est creata hominibus superbia, neque iracundia nationi mulierum. +Sirach Sir 26 10 23 Semen hominum honorabitur hoc, quod timet Deum : semen autem hoc exhonorabitur, quod præterit mandata Domini. +Sirach Sir 26 10 24 In medio fratrum rector illorum in honore : et qui timent Dominum erunt in oculis illius. +Sirach Sir 26 10 25 Gloria divitum, honoratorum, et pauperum, timor Dei est. +Sirach Sir 26 10 26 Noli despicere hominem justum pauperem, et noli magnificare virum peccatorem divitem. +Sirach Sir 26 10 27 Magnus, et judex, et potens est in honore : et non est major illo qui timet Deum. +Sirach Sir 26 10 28 Servo sensato liberi servient : et vir prudens et disciplinatus non murmurabit correptus, et inscius non honorabitur. +Sirach Sir 26 10 29 Noli extollere te in faciendo opere tuo, et noli cunctari in tempore angustiæ. +Sirach Sir 26 10 30 Melior est qui operatur et abundat in omnibus, quam qui gloriatur et eget pane. +Sirach Sir 26 10 31 Fili, in mansuetudine serva animam tuam, et da illi honorem secundum meritum suum. +Sirach Sir 26 10 32 Peccantem in animam suam quis justificabit ? et quis honorificabit exhonorantem animam suam ? +Sirach Sir 26 10 33 Pauper gloriatur per disciplinam et timorem suum : et est homo qui honorificatur propter substantiam suam. +Sirach Sir 26 10 34 Qui autem gloriatur in paupertate, quanto magis in substantia ! et qui gloriatur in substantia, paupertatem vereatur. +Sirach Sir 26 11 1 Sapientia humiliati exaltabit caput illius, et in medio magnatorum consedere illum faciet. +Sirach Sir 26 11 2 Non laudes virum in specie sua, neque spernas hominem in visu suo. +Sirach Sir 26 11 3 Brevis in volatilibus est apis, et initium dulcoris habet fructus illius. +Sirach Sir 26 11 4 In vestitu ne glorieris umquam, nec in die honoris tui extollaris : quoniam mirabilia opera Altissimi solius, et gloriosa, et absconsa, et invisa opera illius. +Sirach Sir 26 11 5 Multi tyranni sederunt in throno : et insuspicabilis portavit diadema. +Sirach Sir 26 11 6 Multi potentes oppressi sunt valide, et gloriosi traditi sunt in manus alterorum. +Sirach Sir 26 11 7 Priusquam interroges, ne vituperes quemquam : et cum interrogaveris, corripe juste. +Sirach Sir 26 11 8 Priusquam audias, ne respondeas verbum : et in medio sermonum ne adjicias loqui. +Sirach Sir 26 11 9 De ea re quæ te non molestat, ne certeris : et in judicio peccantium ne consistas. +Sirach Sir 26 11 10 Fili, ne in multis sint actus tui : et si dives fueris, non eris immunis a delicto. Si enim secutus fueris, non apprehendes : et non effugies, si præcucurreris. +Sirach Sir 26 11 11 Est homo laborans et festinans, et dolens : impius, et tanto magis non abundabit. +Sirach Sir 26 11 12 Est homo marcidus egens recuperatione, plus deficiens virtute, et abundans paupertate : +Sirach Sir 26 11 13 et oculus Dei respexit illum in bono, et erexit eum ab humilitate ipsius, et exaltavit caput ejus : et mirati sunt in illo multi, et honoraverunt Deum. +Sirach Sir 26 11 14 Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas, a Deo sunt : +Sirach Sir 26 11 15 sapientia, et disciplina, et scientia legis, apud Deum : dilectio, et viæ bonorum, apud ipsum. +Sirach Sir 26 11 16 Error et tenebræ peccatoribus concreata sunt : qui autem exsultant in malis consenescunt in malo. +Sirach Sir 26 11 17 Datio Dei permanet justis, et profectus illius successus habebit in æternum. +Sirach Sir 26 11 18 Est qui locupletatur parce agendo, et hæc est pars mercedis illius. +Sirach Sir 26 11 19 In eo quod dicit : Inveni requiem mihi, et nunc manducabo de bonis meis solus : +Sirach Sir 26 11 20 et nescit quod tempus præteriet, et mors appropinquet, et relinquat omnia aliis, et morietur. +Sirach Sir 26 11 21 Sta in testamento tuo, et in illo colloquere, et in opere mandatorum tuorum veterasce. +Sirach Sir 26 11 22 Ne manseris in operibus peccatorum : confide autem in Deo, et mane in loco tuo. +Sirach Sir 26 11 23 Facile est enim in oculis Dei subito honestare pauperem. +Sirach Sir 26 11 24 Benedictio Dei in mercedem justi festinat, et in hora veloci processus illius fructificat. +Sirach Sir 26 11 25 Ne dicas : Quid est mihi opus ? et quæ erunt mihi ex hoc bona ? +Sirach Sir 26 11 26 Ne dicas : Sufficiens mihi sum : et quid ex hoc pessimabor ? +Sirach Sir 26 11 27 In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum : +Sirach Sir 26 11 28 quoniam facile est coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas. +Sirach Sir 26 11 29 Malitia horæ oblivionem facit luxuriæ magnæ, et in fine hominis denudatio operum illius. +Sirach Sir 26 11 30 Ante mortem ne laudes hominem quemquam : quoniam in filiis suis agnoscitur vir. +Sirach Sir 26 11 31 Non omnem hominem inducas in domum tuam : multæ enim sunt insidiæ dolosi. +Sirach Sir 26 11 32 Sicut enim eructant præcordia fœtentium, et sicut perdix inducitur in caveam, et ut caprea in laqueum : sic et cor superborum, et sicut prospector videns casum proximi sui. +Sirach Sir 26 11 33 Bona enim in mala convertens insidiatur, et in electis imponet maculam. +Sirach Sir 26 11 34 A scintilla una augetur ignis, et ab uno doloso augetur sanguis : homo vero peccator sanguini insidiatur. +Sirach Sir 26 11 35 Attende tibi a pestifero, fabricat enim mala, ne inducat super te subsannationem in perpetuum. +Sirach Sir 26 11 36 Admitte ad te alienigenam : et subvertet te in turbine, et abalienabit te a tuis propriis. +Sirach Sir 26 12 1 Si benefeceris, scito cui feceris, et erit gratia in bonis tuis multa. +Sirach Sir 26 12 2 Benefac justo, et invenies retributionem magnam : et si non ab ipso, certe a Domino. +Sirach Sir 26 12 3 Non est enim ei bene qui assiduus est in malis, et eleemosynas non danti : quoniam et Altissimus odio habet peccatores, et misertus est pœnitentibus. +Sirach Sir 26 12 4 Da misericordi, et ne suscipias peccatorem : et impiis et peccatoribus reddet vindictam, custodiens eos in diem vindictæ. +Sirach Sir 26 12 5 Da bono, et non receperis peccatorem. +Sirach Sir 26 12 6 Benefac humili, et non dederis impio : prohibe panes illi dari, ne in ipsis potentior te sit : +Sirach Sir 26 12 7 nam duplicia mala invenies in omnibus bonis quæcumque feceris illi, quoniam et Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam. +Sirach Sir 26 12 8 Non agnoscetur in bonis amicus, et non abscondetur in malis inimicus. +Sirach Sir 26 12 9 In bonis viri, inimici illius in tristitia : et in malitia illius, amicus agnitus est. +Sirach Sir 26 12 10 Non credas inimico tuo in æternum : sicut enim æramentum æruginat nequitia illius : +Sirach Sir 26 12 11 et si humiliatus vadat curvus, adjice animum tuum, et custodi te ab illo. +Sirach Sir 26 12 12 Non statuas illum penes te, nec sedeat ad dexteram tuam, ne forte conversus in locum tuum, inquirat cathedram tuam, et in novissimo agnosces verba mea, et in sermonibus meis stimuleris. +Sirach Sir 26 12 13 Quis miserebitur incantatori a serpente percusso, et omnibus qui appropiant bestiis ? et sic qui comitatur cum viro iniquo, et obvolutus est in peccatis ejus. +Sirach Sir 26 12 14 Una hora tecum permanebit : si autem declinaveris, non supportabit. +Sirach Sir 26 12 15 In labiis suis indulcat inimicus, et in corde suo insidiatur ut subvertat te in foveam. +Sirach Sir 26 12 16 In oculis suis lacrimatur inimicus, et si invenerit tempus, non satiabitur sanguine. +Sirach Sir 26 12 17 Et si incurrerint tibi mala, invenies eum illic priorem. +Sirach Sir 26 12 18 In oculis suis lacrimatur inimicus, et quasi adjuvans suffodiet plantas tuas. +Sirach Sir 26 12 19 Caput suum movebit, et plaudet manu, et multa susurrans commutabit vultum suum. +Sirach Sir 26 13 1 Qui tetigerit picem inquinabitur ab ea : et qui communicaverit superbo induet superbiam. +Sirach Sir 26 13 2 Pondus super se tollat qui honestiori se communicat, et ditiori te ne socius fueris. +Sirach Sir 26 13 3 Quid communicabit cacabus ad ollam ? quando enim se colliserint, confringetur. +Sirach Sir 26 13 4 Dives injuste egit, et fremet : pauper autem læsus tacebit. +Sirach Sir 26 13 5 Si largitus fueris, assumet te : et si non habueris, derelinquet te. +Sirach Sir 26 13 6 Si habes, convivet tecum, et evacuabit te : et ipse non dolebit super te. +Sirach Sir 26 13 7 Si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit, narrans tibi bona, et dicet : Quid opus est tibi ? +Sirach Sir 26 13 8 Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis et ter : et in novissimo deridebit te, et postea videns derelinquet te, et caput suum movebit ad te. +Sirach Sir 26 13 9 Humiliare Deo, et exspecta manus ejus. +Sirach Sir 26 13 10 Attende ne seductus in stultitiam humilieris. +Sirach Sir 26 13 11 Noli esse humilis in sapientia tua, ne humiliatus in stultitiam seducaris. +Sirach Sir 26 13 12 Advocatus a potentiore, discede : ex hoc enim magis te advocabit. +Sirach Sir 26 13 13 Ne improbus sis, ne impingaris : et ne longe sis ab eo, ne eas in oblivionem. +Sirach Sir 26 13 14 Ne retineas ex æquo loqui cum illo, nec credas multis verbis illius : ex multa enim loquela tentabit te, et subridens interrogabit te de absconditis tuis. +Sirach Sir 26 13 15 Immitis animus illius conservabit verba tua : et non parcet de malitia, et de vinculis. +Sirach Sir 26 13 16 Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tua ambulas : +Sirach Sir 26 13 17 audiens vero illa, quasi in somnis vide, et vigilabis. +Sirach Sir 26 13 18 Omni vita tua dilige Deum, et invoca illum in salute tua. +Sirach Sir 26 13 19 Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo proximum sibi. +Sirach Sir 26 13 20 Omnis caro ad similem sibi conjungetur, et omnis homo simili sui sociabitur. +Sirach Sir 26 13 21 Si communicabit lupus agno aliquando, sic peccator justo. +Sirach Sir 26 13 22 Quæ communicatio sancto homini ad canem ? aut quæ pars diviti ad pauperem ? +Sirach Sir 26 13 23 Venatio leonis onager in eremo : sic et pascua divitum sunt pauperes. +Sirach Sir 26 13 24 Et sicut abominatio est superbo humilitas, sic et execratio divitis pauper. +Sirach Sir 26 13 25 Dives commotus confirmatur ab amicis suis : humilis autem cum ceciderit, expelletur et a notis. +Sirach Sir 26 13 26 Diviti decepto multi recuperatores : locutus est superbia, et justificaverunt illum. +Sirach Sir 26 13 27 Humilis deceptus est, insuper et arguitur : locutus est sensate, et non est datus ei locus. +Sirach Sir 26 13 28 Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et verbum illius usque ad nubes perducent. +Sirach Sir 26 13 29 Pauper locutus est, et dicunt : Quis est hic ? et si offenderit, subvertent illum. +Sirach Sir 26 13 30 Bona est substantia cui non est peccatum in conscientia : et nequissima paupertas in ore impii. +Sirach Sir 26 13 31 Cor hominis immutat faciem illius, sive in bona, sive in mala. +Sirach Sir 26 13 32 Vestigium cordis boni et faciem bonam difficile invenies, et cum labore. +Sirach Sir 26 14 1 Beatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo, et non est stimulatus in tristitia delicti. +Sirach Sir 26 14 2 Felix qui non habuit animi sui tristitiam, et non excidit a spe sua. +Sirach Sir 26 14 3 Viro cupido et tenaci sine ratione est substantia : et homini livido ad quid aurum ? +Sirach Sir 26 14 4 Qui acervat ex animo suo injuste, aliis congregat, et in bonis illius alius luxuriabitur. +Sirach Sir 26 14 5 Qui sibi nequam est, cui alii bonus erit ? et non jucundabitur in bonis suis. +Sirach Sir 26 14 6 Qui sibi invidet, nihil est illo nequius : et hæc redditio est malitiæ illius. +Sirach Sir 26 14 7 Et si bene fecerit, ignoranter et non volens facit : et in novissimo manifestat malitiam suam. +Sirach Sir 26 14 8 Nequam est oculus lividi : et avertens faciem suam, et despiciens animam suam. +Sirach Sir 26 14 9 Insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis : non satiabitur donec consumat arefaciens animam suam. +Sirach Sir 26 14 10 Oculus malus ad mala, et non saturabitur pane, sed indigens et in tristitia erit super mensam suam. +Sirach Sir 26 14 11 Fili, si habes, benefac tecum, et Deo dignas oblationes offer. +Sirach Sir 26 14 12 Memor esto quoniam mors non tardat, et testamentum inferorum, quia demonstratum est tibi : testamentum enim hujus mundi morte morietur. +Sirach Sir 26 14 13 Ante mortem benefac amico tuo, et secundum vires tuas exporrigens da pauperi. +Sirach Sir 26 14 14 Non defrauderis a die bono, et particula boni doni non te prætereat. +Sirach Sir 26 14 15 Nonne aliis relinques dolores et labores tuos in divisione sortis ? +Sirach Sir 26 14 16 Da et accipe, et justifica animam tuam. +Sirach Sir 26 14 17 Ante obitum tuum operare justitiam, quoniam non est apud inferos invenire cibum. +Sirach Sir 26 14 18 Omnis caro sicut fœnum veterascet, et sicut folium fructificans in arbore viridi. +Sirach Sir 26 14 19 Alia generantur, et alia dejiciuntur : sic generatio carnis et sanguinis, alia finitur, et alia nascitur. +Sirach Sir 26 14 20 Omne opus corruptibile in fine deficiet, et qui illud operatur ibit cum illo. +Sirach Sir 26 14 21 Et omne opus electum justificabitur, et qui operatur illud honorabitur in illo. +Sirach Sir 26 14 22 Beatus vir qui in sapientia morabitur, et qui in justitia sua meditabitur, et in sensu cogitabit circumspectionem Dei : +Sirach Sir 26 14 23 qui excogitat vias illius in corde suo, et in absconditis suis intelligens, vadens post illam quasi investigator, et in viis illius consistens : +Sirach Sir 26 14 24 qui respicit per fenestras illius, et in januis illius audiens : +Sirach Sir 26 14 25 qui requiescit juxta domum illius, et in parietibus illius figens palum, statuet casulam suam ad manus illius, et requiescent in casula illius bona per ævum. +Sirach Sir 26 14 26 Statuet filios suos sub tegmine illius, et sub ramis ejus morabitur. +Sirach Sir 26 14 27 Protegetur sub tegmine illius a fervore, et in gloria ejus requiescet. +Sirach Sir 26 15 1 Qui timet Deum faciet bona, et qui continens est justitiæ apprehendet illam : +Sirach Sir 26 15 2 et obviabit illi quasi mater honorificata, et quasi mulier a virginitate suscipiet illum. +Sirach Sir 26 15 3 Cibabit illum pane vitæ et intellectus, et aqua sapientiæ salutaris potabit illum : et firmabitur in illo, et non flectetur : +Sirach Sir 26 15 4 et continebit illum, et non confundetur : et exaltabit illum apud proximos suos, +Sirach Sir 26 15 5 et in medio ecclesiæ aperiet os ejus, et adimplebit illum spiritu sapientiæ et intellectus, et stola gloriæ vestiet illum. +Sirach Sir 26 15 6 Jucunditatem et exsultationem thesaurizabit super illum, et nomine æterno hæreditabit illum. +Sirach Sir 26 15 7 Homines stulti non apprehendent illam, et homines sensati obviabunt illi. Homines stulti non videbunt eam : longe enim abest a superbia et dolo. +Sirach Sir 26 15 8 Viri mendaces non erunt illius memores : et viri veraces invenientur in illa, et successum habebunt usque ad inspectionem Dei. +Sirach Sir 26 15 9 Non est speciosa laus in ore peccatoris, +Sirach Sir 26 15 10 quoniam a Deo profecta est sapientia. Sapientiæ enim Dei astabit laus, et in ore fideli abundabit, et Dominator dabit eam illi. +Sirach Sir 26 15 11 Non dixeris : Per Deum abest : quæ enim odit ne feceris. +Sirach Sir 26 15 12 Non dicas : Ille me implanavit : non enim necessarii sunt ei homines impii. +Sirach Sir 26 15 13 Omne execramentum erroris odit Dominus, et non erit amabile timentibus eum. +Sirach Sir 26 15 14 Deus ab initio constituit hominem, et reliquit illum in manu consilii sui : +Sirach Sir 26 15 15 adjecit mandata et præcepta sua. +Sirach Sir 26 15 16 Si volueris mandata servare, conservabunt te, et in perpetuum fidem placitam facere. +Sirach Sir 26 15 17 Apposuit tibi aquam et ignem, ad quod volueris porrige manum tuam. +Sirach Sir 26 15 18 Ante hominem vita et mors, bonum et malum : quod placuerit ei dabitur illi : +Sirach Sir 26 15 19 quoniam multa sapientia Dei, et fortis in potentia, videns omnes sine intermissione. +Sirach Sir 26 15 20 Oculi Domini ad timentes eum, et ipse agnoscit omnem operam hominis. +Sirach Sir 26 15 21 Nemini mandavit impie agere, et nemini dedit spatium peccandi : +Sirach Sir 26 15 22 non enim concupiscit multitudinem filiorum infidelium et inutilium. +Sirach Sir 26 16 1 Ne jucunderis in filiis impiis, si multiplicentur : nec oblecteris super ipsos, si non est timor Dei in illis. +Sirach Sir 26 16 2 Non credas vitæ illorum, et ne respexeris in labores eorum. +Sirach Sir 26 16 3 Melior est enim unus timens Deum, quam mille filii impii : +Sirach Sir 26 16 4 et utile est mori sine filiis, quam relinquere filios impios. +Sirach Sir 26 16 5 Ab uno sensato inhabitabitur patria : tribus impiorum deseretur. +Sirach Sir 26 16 6 Multa talia vidit oculis meus, et fortiora horum audivit auris mea. +Sirach Sir 26 16 7 In synagoga peccantium exardebit ignis, et in gente incredibili exardescet ira. +Sirach Sir 26 16 8 Non exoraverunt pro peccatis suis antiqui gigantes, qui destructi sunt confidentes suæ virtuti. +Sirach Sir 26 16 9 Et non pepercit peregrinationi Lot, et execratus est eos præ superbia verbi illorum. +Sirach Sir 26 16 10 Non misertus est illis, gentem totam perdens, et extollentem se in peccatis suis. +Sirach Sir 26 16 11 Et sicut sexcenta millia peditum, qui congregati sunt in duritia cordis sui : et si unus fuisset cervicatus, mirum si fuisset immunis. +Sirach Sir 26 16 12 Misericordia enim et ira est cum illo : potens exoratio, et effundens iram. +Sirach Sir 26 16 13 Secundum misericordiam suam, sic correptio illius homines secundum opera sua judicat. +Sirach Sir 26 16 14 Non effugiet in rapina peccator, et non retardabit sufferentia misericordiam facientis. +Sirach Sir 26 16 15 Omnis misericordia faciet locum unicuique, secundum meritum operum suorum, et secundum intellectum peregrinationis ipsius. +Sirach Sir 26 16 16 Non dicas : A Deo abscondar : et ex summo, quis mei memorabitur ? +Sirach Sir 26 16 17 in populo magno non agnoscar : quæ est enim anima mea in tam immensa creatura ? +Sirach Sir 26 16 18 Ecce cælum et cæli cælorum, abyssus, et universa terra, et quæ in eis sunt, in conspectu illius commovebuntur. +Sirach Sir 26 16 19 Montes simul, et colles, et fundamenta terræ, cum conspexerit illa Deus, tremore concutientur. +Sirach Sir 26 16 20 Et in omnibus his insensatum est cor, et omne cor intelligitur ab illo. +Sirach Sir 26 16 21 Et vias illius quis intelligit, et procellam quam nec oculus videbit hominis ? +Sirach Sir 26 16 22 Nam plurima illius opera sunt in absconsis : sed opera justitiæ ejus quis enuntiabit, aut quis sustinebit ? longe enim est testamentum a quibusdam, et interrogatio omnium in consummatione est. +Sirach Sir 26 16 23 Qui minoratur corde cogitat inania, et vir imprudens et errans cogitat stulta. +Sirach Sir 26 16 24 Audi me, fili, et disce disciplinam sensus, et in verbis meis attende in corde tuo : +Sirach Sir 26 16 25 et dicam in æquitate disciplinam, et scrutabor enarrare sapientiam : et in verbis meis attende in corde tuo, et dico in æquitate spiritus virtutes quas posuit Deus in opera sua ab initio, et in veritate enuntio scientiam ejus. +Sirach Sir 26 16 26 In judicio Dei opera ejus ab initio, et ab institutione ipsorum distinxit partes illorum, et initia eorum in gentibus suis. +Sirach Sir 26 16 27 Ornavit in æternum opera illorum : nec esurierunt, nec laboraverunt, et non destiterunt ab operibus suis. +Sirach Sir 26 16 28 Unusquisque proximum sibi non angustiabit in æternum : +Sirach Sir 26 16 29 non sis incredibilis verbo illius. +Sirach Sir 26 16 30 Post hæc Deus in terram respexit, et implevit illam bonis suis : +Sirach Sir 26 16 31 anima omnis vitalis denuntiavit ante faciem ipsius, et in ipsam iterum reversio illorum. +Sirach Sir 26 17 1 Deus creavit de terra hominem, et secundum imaginem suam fecit illum : +Sirach Sir 26 17 2 et iterum convertit illum in ipsam, et secundum se vestivit illum virtute. +Sirach Sir 26 17 3 Numerum dierum et tempus dedit illi, et dedit illi potestatem eorum quæ sunt super terram. +Sirach Sir 26 17 4 Posuit timorem illius super omnem carnem, et dominatus est bestiarum et volatilium. +Sirach Sir 26 17 5 Creavit ex ipso adjutorium simile sibi : consilium, et linguam, et oculos, et aures, et cor dedit illis excogitandi, et disciplina intellectus replevit illos. +Sirach Sir 26 17 6 Creavit illis scientiam spiritus, sensu implevit cor illorum, et mala et bona ostendit illis. +Sirach Sir 26 17 7 Posuit oculum suum super corda illorum, ostendere illis magnalia operum suorum : +Sirach Sir 26 17 8 ut nomen sanctificationis collaudent, et gloriari in mirabilibus illius ; ut magnalia enarrent operum ejus. +Sirach Sir 26 17 9 Addidit illis disciplinam, et legem vitæ hæreditavit illos. +Sirach Sir 26 17 10 Testamentum æternum constituit cum illis, et justitiam et judicia sua ostendit illis. +Sirach Sir 26 17 11 Et magnalia honoris ejus vidit oculus illorum, et honorem vocis audierunt aures illorum. Et dixit illis : Attendite ab omni iniquo. +Sirach Sir 26 17 12 Et mandavit illis unicuique de proximo suo. +Sirach Sir 26 17 13 Viæ illorum coram ipso sunt semper : non sunt absconsæ ab oculis ipsius. +Sirach Sir 26 17 14 In unamquamque gentem præposuit rectorem : +Sirach Sir 26 17 15 et pars Dei Israël facta est manifesta. +Sirach Sir 26 17 16 Et omnia opera illorum velut sol in conspectu Dei : et oculi ejus sine intermissione inspicientes in viis eorum. +Sirach Sir 26 17 17 Non sunt absconsa testamenta per iniquitatem illorum, et omnes iniquitates eorum in conspectu Dei. +Sirach Sir 26 17 18 Eleemosyna viri quasi signaculum cum ipso, et gratiam hominis quasi pupillam conservabit. +Sirach Sir 26 17 19 Et postea resurget, et retribuet illis retributionem, unicuique in caput ipsorum, et convertet in interiores partes terræ. +Sirach Sir 26 17 20 Pœnitentibus autem dedit viam justitiæ, et confirmavit deficientes sustinere, et destinavit illis sortem veritatis. +Sirach Sir 26 17 21 Convertere ad Dominum, et relinque peccata tua : +Sirach Sir 26 17 22 precare ante faciem Domini, et minue offendicula. +Sirach Sir 26 17 23 Revertere ad Dominum, et avertere ab injustitia tua, et nimis odito execrationem : +Sirach Sir 26 17 24 et cognosce justitias et judicia Dei, et sta in sorte propositionis, et orationis altissimi Dei. +Sirach Sir 26 17 25 In partes vade sæculi sancti, cum vivis et dantibus confessionem Deo. +Sirach Sir 26 17 26 Non demoreris in errore impiorum : ante mortem confitere : a mortuo, quasi nihil, perit confessio. +Sirach Sir 26 17 27 Confiteberis vivens, vivus et sanus confiteberis : et laudabis Deum, et gloriaberis in miserationibus illius. +Sirach Sir 26 17 28 Quam magna misericordia Domini, et propitiatio illius convertentibus ad se ! +Sirach Sir 26 17 29 Nec enim omnia possunt esse in hominibus, quoniam non est immortalis filius hominis, et in vanitate malitiæ placuerunt. +Sirach Sir 26 17 30 Quid lucidius sole ? et hic deficiet ; aut quid nequius quam quod excogitavit caro et sanguis ? et hoc arguetur. +Sirach Sir 26 17 31 Virtutem altitudinis cæli ipse conspicit : et omnes homines terra et cinis. +Sirach Sir 26 18 1 Qui vivet in æternum creavit omnia simul. Deus solus justificabitur, et manet invictus rex in æternum. +Sirach Sir 26 18 2 Quis sufficit enarrare opera illius ? +Sirach Sir 26 18 3 quis enim investigabit magnalia ejus ? +Sirach Sir 26 18 4 virtutem autem magnitudinis ejus quis enuntiabit ? aut quis adjiciet enarrare misericordiam ejus ? +Sirach Sir 26 18 5 Non est minuere neque adjicere, nec est invenire magnalia Dei. +Sirach Sir 26 18 6 Cum consummaverit homo, tunc incipiet : et cum quieverit, aporiabitur. +Sirach Sir 26 18 7 Quid est homo ? et quæ est gratia illius ? et quid bonum aut quid nequam illius ? +Sirach Sir 26 18 8 Numerus dierum hominum, ut multum centum anni, quasi gutta aquæ maris deputati sunt : et sicut calculus arenæ, sic exigui anni in die ævi. +Sirach Sir 26 18 9 Propter hoc patiens est Deus in illis, et effundit super eos misericordiam suam. +Sirach Sir 26 18 10 Vidit præsumptionem cordis eorum, quoniam mala est : et cognovit subversionem illorum, quoniam nequam est. +Sirach Sir 26 18 11 Ideo adimplevit propitiationem suam in illis, et ostendit eis viam æquitatis. +Sirach Sir 26 18 12 Miseratio hominis circa proximum suum : misericordia autem Dei super omnem carnem. +Sirach Sir 26 18 13 Qui misericordiam habet, docet et erudit quasi pastor gregem suum. +Sirach Sir 26 18 14 Miseretur excipientis doctrinam miserationis, et qui festinat in judiciis ejus. +Sirach Sir 26 18 15 Fili, in bonis non des querelam, et in omni dato non des tristitiam verbi mali. +Sirach Sir 26 18 16 Nonne ardorem refrigerabit ros ? sic et verbum melius quam datum. +Sirach Sir 26 18 17 Nonne ecce verbum super datum bonum ? sed utraque cum homine justificato. +Sirach Sir 26 18 18 Stultus acriter improperabit : et datus indisciplinati tabescere facit oculos. +Sirach Sir 26 18 19 Ante judicium para justitiam tibi, et antequam loquaris, disce. +Sirach Sir 26 18 20 Ante languorem adhibe medicinam : et ante judicium interroga teipsum, et in conspectu Dei invenies propitiationem. +Sirach Sir 26 18 21 Ante languorem humilia te, et in tempore infirmitatis ostende conversationem tuam. +Sirach Sir 26 18 22 Non impediaris orare semper, et ne verearis usque ad mortem justificari, quoniam merces Dei manet in æternum. +Sirach Sir 26 18 23 Ante orationem præpara animam tuam, et noli esse quasi homo qui tentat Deum. +Sirach Sir 26 18 24 Memento iræ in die consummationis, et tempus retributionis in conversatione faciei. +Sirach Sir 26 18 25 Memento paupertatis in tempore abundantiæ, et necessitatum paupertatis in die divitiarum. +Sirach Sir 26 18 26 A mane usque ad vesperam immutabitur tempus, et hæc omnia citata in oculis Dei. +Sirach Sir 26 18 27 Homo sapiens in omnibus metuet, et in diebus delictorum attendet ab inertia. +Sirach Sir 26 18 28 Omnis astutus agnoscit sapientiam, et invenienti eam dabit confessionem. +Sirach Sir 26 18 29 Sensati in verbis et ipsi sapienter egerunt, et intellexerunt veritatem et justitiam, et impluerunt proverbia et judicia. +Sirach Sir 26 18 30 Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere. +Sirach Sir 26 18 31 Si præstes animæ tuæ concupiscentias ejus, faciat te in gaudium inimicis tuis. +Sirach Sir 26 18 32 Ne oblecteris in turbis nec in modicis : assidua enim est commissio illorum. +Sirach Sir 26 18 33 Ne fueris mediocris in contentione ex fœnore, et est tibi nihil in sacculo : eris enim invidus vitæ tuæ. +Sirach Sir 26 19 1 Operarius ebriosus non locupletabitur : et qui spernit modica paulatim decidet. +Sirach Sir 26 19 2 Vinum et mulieres apostatare faciunt sapientes, et arguent sensatos. +Sirach Sir 26 19 3 Et qui se jungit fornicariis erit nequam : putredo et vermes hæreditabunt illum : et extolletur in exemplum majus, et tolletur de numero anima ejus. +Sirach Sir 26 19 4 Qui credit cito levis corde est, et minorabitur : et qui delinquit in animam suam, insuper habebitur. +Sirach Sir 26 19 5 Qui gaudet iniquitate, denotabitur : et qui odit correptionem, minuetur vita : et qui odit loquacitatem, extinguit malitiam. +Sirach Sir 26 19 6 Qui peccat in animam suam, pœnitebit : et qui jucundatur in malitia, denotabitur. +Sirach Sir 26 19 7 Ne iteres verbum nequam et durum, et non minoraberis. +Sirach Sir 26 19 8 Amico et inimico noli narrare sensum tuum : et si est tibi delictum, noli denudare : +Sirach Sir 26 19 9 audiet enim te, et custodiet te, et quasi defendens peccatum, odiet te, et sic aderit tibi semper. +Sirach Sir 26 19 10 Audisti verbum adversus proximum tuum ? commoriatur in te, fidens quoniam non te dirumpet. +Sirach Sir 26 19 11 A facie verbi parturit fatuus, tamquam gemitus partus infantis. +Sirach Sir 26 19 12 Sagitta infixa femori carnis, sic verbum in corde stulti. +Sirach Sir 26 19 13 Corripe amicum, ne forte non intellexerit, et dicat : Non feci : aut, si fecerit, ne iterum addat facere. +Sirach Sir 26 19 14 Corripe proximum, ne forte non dixerit : et si dixerit, ne forte iteret. +Sirach Sir 26 19 15 Corripe amicum, sæpe enim fit commissio : +Sirach Sir 26 19 16 et non omni verbo credas. Est qui labitur lingua, sed non ex animo : +Sirach Sir 26 19 17 quis est enim qui non deliquerit in lingua sua ? Corripe proximum antequam commineris, +Sirach Sir 26 19 18 et da locum timori Altissimi : quia omnis sapientia timor Dei, et in illa timere Deum, et in omni sapientia dispositio legis. +Sirach Sir 26 19 19 Et non est sapientia nequitiæ disciplina, et non est cogitatus peccatorum prudentia. +Sirach Sir 26 19 20 Est nequitia, et in ipsa execratio, et est insipiens qui minuitur sapientia. +Sirach Sir 26 19 21 Melior est homo qui minuitur sapientia, et deficiens sensu, in timore, quam qui abundat sensu, et transgreditur legem Altissimi. +Sirach Sir 26 19 22 Est solertia certa, et ipsa iniqua : +Sirach Sir 26 19 23 et est qui emittit verbum certum enarrans veritatem. Est qui nequiter humiliat se, et interiora ejus plena sunt dolo : +Sirach Sir 26 19 24 et est qui se nimium submittit a multa humilitate : et est qui inclinat faciem suam, et fingit se non videre quod ignoratum est : +Sirach Sir 26 19 25 et si ab imbecillitate virium vetetur peccare, si invenerit tempus malefaciendi, malefaciet. +Sirach Sir 26 19 26 Ex visu cognoscitur vir, et ab occursu faciei cognoscitur sensatus. +Sirach Sir 26 19 27 Amictus corporis, et risus dentium, et ingressus hominis, enuntiant de illo. +Sirach Sir 26 19 28 Est correptio mendax in ira contumeliosi, et est judicium quod non probatur esse bonum : et est tacens, et ipse est prudens. +Sirach Sir 26 20 1 Quam bonum est arguere, quam irasci, et confitentem in oratione non prohibere ! +Sirach Sir 26 20 2 Concupiscentia spadonis devirginabit juvenculam : +Sirach Sir 26 20 3 sic qui facit per vim judicium iniquum. +Sirach Sir 26 20 4 Quam bonum est correptum manifestare pœnitentiam ! sic enim effugies voluntarium peccatum. +Sirach Sir 26 20 5 Est tacens qui invenitur sapiens : et est odibilis qui procax est ad loquendum. +Sirach Sir 26 20 6 Est tacens non habens sensum loquelæ : et est tacens sciens tempus aptum. +Sirach Sir 26 20 7 Homo sapiens tacebit usque ad tempus : lascivus autem et imprudens non servabunt tempus. +Sirach Sir 26 20 8 Qui multis utitur verbis lædet animam suam : et qui potestatem sibi sumit injuste, odietur. +Sirach Sir 26 20 9 Est processio in malis viro indisciplinato, et est inventio in detrimentum. +Sirach Sir 26 20 10 Est datum quod non est utile, et est datum cujus retributio duplex. +Sirach Sir 26 20 11 Est propter gloriam minoratio, et est qui ab humilitate levabit caput. +Sirach Sir 26 20 12 Est qui multa redimat modico pretio, et restituens ea in septuplum. +Sirach Sir 26 20 13 Sapiens in verbis seipsum amabilem facit : gratiæ autem fatuorum effundentur. +Sirach Sir 26 20 14 Datus insipientis non erit utilis tibi : oculi enim illius septemplices sunt. +Sirach Sir 26 20 15 Exigua dabit, et multa improperabit : et apertio oris illius inflammatio est. +Sirach Sir 26 20 16 Hodie fœneratur quis, et cras expetit : odibilis est homo hujusmodi. +Sirach Sir 26 20 17 Fatuo non erit amicus, et non erit gratia bonis illius : +Sirach Sir 26 20 18 qui enim edunt panem illius, falsæ linguæ sunt. Quoties et quanti irridebunt eum ! +Sirach Sir 26 20 19 neque enim quod habendum erat directo sensu distribuit ; similiter et quod non erat habendum. +Sirach Sir 26 20 20 Lapsus falsæ linguæ quasi qui in pavimento cadens : sic casus malorum festinanter veniet. +Sirach Sir 26 20 21 Homo acharis quasi fabula vana, in ore indisciplinatorum assidua erit. +Sirach Sir 26 20 22 Ex ore fatui reprobabitur parabola : non enim dicit illam in tempore suo. +Sirach Sir 26 20 23 Est qui vetatur peccare præ inopia, et in requie sua stimulabitur. +Sirach Sir 26 20 24 Est qui perdet animam suam præ confusione, et ab imprudenti persona perdet eam : personæ autem acceptione perdet se. +Sirach Sir 26 20 25 Est qui præ confusione promittit amico, et lucratus est eum inimicum gratis. +Sirach Sir 26 20 26 Opprobrium nequam in homine mendacium : et in ore indisciplinatorum assidue erit. +Sirach Sir 26 20 27 Potior fur quam assiduitas viri mendacis : perditionem autem ambo hæreditabunt. +Sirach Sir 26 20 28 Mores hominum mendacium sine honore, et confusio illorum cum ipsis sine intermissione. +Sirach Sir 26 20 29 Sapiens in verbis producet seipsum, et homo prudens placebit magnatis. +Sirach Sir 26 20 30 Qui operatur terram suam inaltabit acervum frugum, et qui operatur justitiam, ipse exaltabitur : qui vero placet magnatis effugiet iniquitatem. +Sirach Sir 26 20 31 Xenia et dona excæcant oculos judicum, et quasi mutus, in ore avertit correptiones eorum. +Sirach Sir 26 20 32 Sapientia absconsa, et thesaurus invisus, quæ utilitas in utrisque ? +Sirach Sir 26 20 33 Melior est qui celat insipientiam suam, quam homo qui abscondit sapientiam suam. +Sirach Sir 26 21 1 Fili, peccasti, non adjicias iterum : sed et de pristinis deprecare, ut tibi dimittantur. +Sirach Sir 26 21 2 Quasi a facie colubri fuge peccata : et si accesseris ad illa, suscipient te. +Sirach Sir 26 21 3 Dentes leonis dentes ejus, interficientes animas hominum. +Sirach Sir 26 21 4 Quasi rhomphæa bis acuta omnis iniquitas : plagæ illius non est sanitas. +Sirach Sir 26 21 5 Objurgatio et injuriæ annullabunt substantiam, et domus quæ nimis locuples est annullabitur superbia : sic substantia superbi eradicabitur. +Sirach Sir 26 21 6 Deprecatio pauperis ex ore usque ad aures ejus perveniet, et judicium festinato adveniet illi. +Sirach Sir 26 21 7 Qui odit correptionem vestigium est peccatoris, et qui timet Deum convertetur ad cor suum. +Sirach Sir 26 21 8 Notus a longe potens lingua audaci, et sensatus scit labi se ab ipso. +Sirach Sir 26 21 9 Qui ædificat domum suam impendiis alienis, quasi qui colligit lapides suos in hieme. +Sirach Sir 26 21 10 Stupa collecta synagoga peccantium, et consummatio illorum flamma ignis. +Sirach Sir 26 21 11 Via peccatorum complanata lapidibus : et in fine illorum inferi, et tenebræ, et pœnæ. +Sirach Sir 26 21 12 Qui custodit justitiam, continebit sensum ejus. +Sirach Sir 26 21 13 Consummatio timoris Dei, sapientia et sensus. +Sirach Sir 26 21 14 Non erudietur qui non est sapiens in bono. +Sirach Sir 26 21 15 Est autem sapientia quæ abundat in malo, et non est sensus ubi est amaritudo. +Sirach Sir 26 21 16 Scientia sapientis tamquam inundatio abundabit, et consilium illius sicut fons vitæ permanet. +Sirach Sir 26 21 17 Cor fatui quasi vas confractum, et omnem sapientiam non tenebit. +Sirach Sir 26 21 18 Verbum sapiens quodcumque audierit scius, laudabit, et ad se adjiciet : audivit luxuriosus, et displicebit illi, et projiciet illud post dorsum suum. +Sirach Sir 26 21 19 Narratio fatui quasi sarcina in via : nam in labiis sensati invenietur gratia. +Sirach Sir 26 21 20 Os prudentis quæritur in ecclesia, et verba illius cogitabunt in cordibus suis. +Sirach Sir 26 21 21 Tamquam domus exterminata, sic fatuo sapientia : et scientia insensati inenarrabilia verba. +Sirach Sir 26 21 22 Compedes in pedibus, stulto doctrina : et quasi vincula manuum super manum dextram. +Sirach Sir 26 21 23 Fatuus in risu exaltat vocem suam : vir autem sapiens vix tacite ridebit. +Sirach Sir 26 21 24 Ornamentum aureum prudenti doctrina, et quasi brachiale in brachio dextro. +Sirach Sir 26 21 25 Pes fatui facilis in domum proximi : et homo peritus confundetur a persona potentis. +Sirach Sir 26 21 26 Stultus a fenestra respiciet in domum : vir autem eruditus foris stabit. +Sirach Sir 26 21 27 Stultitia hominis auscultare per ostium : et prudens gravabitur contumelia. +Sirach Sir 26 21 28 Labia imprudentium stulta narrabunt ; verba autem prudentium statera ponderabuntur. +Sirach Sir 26 21 29 In ore fatuorum cor illorum, et in corde sapientium os illorum. +Sirach Sir 26 21 30 Dum maledicit impius diabolum, maledicit ipse animam suam. +Sirach Sir 26 21 31 Susurro coinquinabit animam suam, et in omnibus odietur, et qui cum eo manserit odiosus erit : tacitus et sensatus honorabitur. +Sirach Sir 26 22 1 In lapide luteo lapidatus est piger : et omnes loquentur super aspernationem illius. +Sirach Sir 26 22 2 De stercore boum lapidatus est piger : et omnis qui tetigerit eum excutiet manus. +Sirach Sir 26 22 3 Confusio patris est de filio indisciplinato : filia autem in deminoratione fiet. +Sirach Sir 26 22 4 Filia prudens hæreditas viro suo : nam quæ confundit, in contumeliam fit genitoris. +Sirach Sir 26 22 5 Patrem et virum confundit audax, et ab impiis non minorabitur : ab utrisque autem inhonorabitur. +Sirach Sir 26 22 6 Musica in luctu importuna narratio : flagella et doctrina in omni tempore sapientia. +Sirach Sir 26 22 7 Qui docet fatuum, quasi qui conglutinat testam. +Sirach Sir 26 22 8 Qui narrat verbum non audienti, quasi qui excitat dormientem de gravi somno. +Sirach Sir 26 22 9 Cum dormiente loquitur qui enarrat stulto sapientiam : et in fine narrationis dicit : Quis est hic ? +Sirach Sir 26 22 10 Supra mortuum plora, defecit enim lux ejus : et supra fatuum plora, defecit enim sensus. +Sirach Sir 26 22 11 Modicum plora super mortuum, quoniam requievit : +Sirach Sir 26 22 12 nequissimi enim nequissima vita super mortem fatui. +Sirach Sir 26 22 13 Luctus mortui septem dies : fatui autem et impii omnes dies vitæ illorum. +Sirach Sir 26 22 14 Cum stulto ne multum loquaris, et cum insensato ne abieris. +Sirach Sir 26 22 15 Serva te ab illo, ut non molestiam habeas, et non coinquinaberis peccato illius. +Sirach Sir 26 22 16 Deflecte ab illo, et invenies requiem, et non acediaberis in stultitia illius. +Sirach Sir 26 22 17 Super plumbum quid gravabitur ? et quod illi aliud nomen quam fatuus ? +Sirach Sir 26 22 18 Arenam, et salem, et massam ferri facilius est ferre quam hominem imprudentem, et fatuum, et impium. +Sirach Sir 26 22 19 Loramentum ligneum colligatum in fundamento ædificii non dissolvetur, sic et cor confirmatum in cogitatione consilii. +Sirach Sir 26 22 20 Cogitatus sensati in omni tempore metu non depravabitur. +Sirach Sir 26 22 21 Sicut pali in excelsis, et cæmenta sine impensa posita, contra faciem venti non permanebunt : +Sirach Sir 26 22 22 sic et cor timidum in cogitatione stulti contra impetum timoris non resistet. +Sirach Sir 26 22 23 Sicut cor trepidum in cogitatione fatui omni tempore non metuet, sic et qui in præceptis Dei permanet semper. +Sirach Sir 26 22 24 Pungens oculum deducit lacrimas, et qui pungit cor profert sensum. +Sirach Sir 26 22 25 Mittens lapidem in volatilia, dejiciet illa : sic et qui conviciatur amico, dissolvit amicitiam. +Sirach Sir 26 22 26 Ad amicum etsi produxeris gladium, non desperes : est enim regressus. Ad amicum +Sirach Sir 26 22 27 si aperueris os triste, non timeas : est enim concordatio : excepto convitio, et improperio, et superbia, et mysterii revelatione, et plaga dolosa : in his omnibus effugiet amicus. +Sirach Sir 26 22 28 Fidem posside cum amico in paupertate illius, ut et in bonis illius læteris. +Sirach Sir 26 22 29 In tempore tribulationis illius permane illi fidelis, ut et in hæreditate illius cohæres sis. +Sirach Sir 26 22 30 Ante ignem camini vapor et fumus ignis inaltatur : sic et ante sanguinem maledicta, et contumeliæ, et minæ. +Sirach Sir 26 22 31 Amicum salutare non confundar, a facie illius non me abscondam : et si mala mihi evenerint per illum, sustinebo. +Sirach Sir 26 22 32 Omnis qui audiet cavebit se ab eo. +Sirach Sir 26 22 33 Quis dabit ori meo custodiam, et super labia mea signaculum certum, ut non cadam ab ipsis, et lingua mea perdat me ? +Sirach Sir 26 23 1 Domine, pater et dominator vitæ meæ, ne derelinquas me in consilio eorum, nec sinas me cadere in illis. +Sirach Sir 26 23 2 Quis superponet in cogitatu meo flagella, et in corde meo doctrinam sapientiæ, ut ignorationibus eorum non parcant mihi, et non appareant delicta eorum, +Sirach Sir 26 23 3 et ne adincrescant ignorantiæ meæ, et multiplicentur delicta mea, et peccata mea abundent, et incidam in conspectu adversariorum meorum, et gaudeat super me inimicus meus ? +Sirach Sir 26 23 4 Domine, pater et Deus vitæ meæ, ne derelinquas me in cogitatu illorum. +Sirach Sir 26 23 5 Extollentiam oculorum meorum ne dederis mihi, et omne desiderium averte a me. +Sirach Sir 26 23 6 Aufer a me ventris concupiscentias, et concubitus concupiscentiæ ne apprehendant me, et animæ irreverenti et infrunitæ ne tradas me. +Sirach Sir 26 23 7 Doctrinam oris audite, filii : et qui custodierit illam non periet labiis, nec scandalizabitur in operibus nequissimis. +Sirach Sir 26 23 8 In vanitate sua apprehenditur peccator : et superbus et maledicus scandalizabitur in illis. +Sirach Sir 26 23 9 Jurationi non assuescat os tuum : multi enim casus in illa. +Sirach Sir 26 23 10 Nominatio vero Dei non sit assidua in ore tuo, et nominibus sanctorum non admiscearis, quoniam non erit immunis ab eis. +Sirach Sir 26 23 11 Sicut enim servus interrogatus assidue a livore non minuitur, sic omnis jurans et nominans in toto a peccato non purgabitur. +Sirach Sir 26 23 12 Vir multum jurans implebitur iniquitate, et non discedet a domo illius plaga. +Sirach Sir 26 23 13 Et si frustraverit, delictum illius super ipsum erit : et si dissimulaverit, delinquit dupliciter : +Sirach Sir 26 23 14 et si in vacuum juraverit, non justificabitur : replebitur enim retributione domus illius. +Sirach Sir 26 23 15 Est et alia loquela contraria morti : non inveniatur in hæreditate Jacob. +Sirach Sir 26 23 16 Etenim a misericordibus omnia hæc auferentur, et in delictis non volutabuntur. +Sirach Sir 26 23 17 Indisciplinatæ loquelæ non assuescat os tuum : est enim in illa verbum peccati. +Sirach Sir 26 23 18 Memento patris et matris tuæ : in medio enim magnatorum consistis : +Sirach Sir 26 23 19 ne forte obliviscatur te Deus in conspectu illorum, et assiduitate tua infatuatus, improperium patiaris, et maluisses non nasci, et diem nativitatis tuæ maledicas. +Sirach Sir 26 23 20 Homo assuetus in verbis improperii in omnibus diebus suis non erudietur. +Sirach Sir 26 23 21 Duo genera abundant in peccatis, et tertium adducit iram et perditionem. +Sirach Sir 26 23 22 Anima calida quasi ignis ardens, non extinguetur donec aliquid glutiat : +Sirach Sir 26 23 23 et homo nequam in ore carnis suæ non desinet donec incendat ignem. +Sirach Sir 26 23 24 Homini fornicario omnis panis dulcis : non fatigabitur transgrediens usque ad finem. +Sirach Sir 26 23 25 Omnis homo qui transgreditur lectum suum, contemnens in animam suam, et dicens : Quis me videt ? +Sirach Sir 26 23 26 Tenebræ circumdant me, et parietes cooperiunt me, et nemo circumspicit me : quem vereor ? delictorum meorum non memorabitur Altissimus. +Sirach Sir 26 23 27 Et non intelligit quoniam omnia videt oculus illius, quoniam expellit a se timorem Dei hujusmodi hominis timor, et oculi hominum timentes illum : +Sirach Sir 26 23 28 et non cognovit quoniam oculi Domini multo plus lucidiores sunt super solem, circumspicientes omnes vias hominum, et profundum abyssi, et hominum corda, intuentes in absconditas partes. +Sirach Sir 26 23 29 Domino enim Deo antequam crearentur omnia sunt agnita : sic et post perfectum respicit omnia. +Sirach Sir 26 23 30 Hic in plateis civitatis vindicabitur, et quasi pullus equinus fugabitur, et ubi non speravit apprehendetur. +Sirach Sir 26 23 31 Et erit dedecus omnibus, eo quod non intellexerit timorem Domini. +Sirach Sir 26 23 32 Sic et mulier omnis relinquens virum suum, et statuens hæreditatem ex alieno matrimonio : +Sirach Sir 26 23 33 primo enim in lege Altissimi incredibilis fuit : secundo in virum suum deliquit : tertio in adulterio fornicata est, et ex alio viro filios statuit sibi. +Sirach Sir 26 23 34 Hæc in ecclesiam adducetur, et in filios ejus respicietur : +Sirach Sir 26 23 35 non tradent filii ejus radices, et rami ejus non dabunt fructum : +Sirach Sir 26 23 36 derelinquet in maledictum memoriam ejus, et dedecus illius non delebitur. +Sirach Sir 26 23 37 Et agnoscent qui derelicti sunt, quoniam nihil melius est quam timor Dei, et nihil dulcius quam respicere in mandatis Domini. +Sirach Sir 26 23 38 Gloria magna est sequi Dominum : longitudo enim dierum assumetur ab eo. +Sirach Sir 26 24 1 Sapientia laudabit animam suam, et in Deo honorabitur, et in medio populi sui gloriabitur, +Sirach Sir 26 24 2 et in ecclesiis Altissimi aperiet os suum, et in conspectu virtutis illius gloriabitur, +Sirach Sir 26 24 3 et in medio populi sui exaltabitur, et in plenitudine sancta admirabitur, +Sirach Sir 26 24 4 et in multitudine electorum habebit laudem, et inter benedictos benedicetur, dicens : +Sirach Sir 26 24 5 Ego ex ore Altissimi prodivi, primogenita ante omnem creaturam. +Sirach Sir 26 24 6 Ego feci in cælis ut oriretur lumen indeficiens, et sicut nebula texi omnem terram. +Sirach Sir 26 24 7 Ego in altissimis habitavi, et thronus meus in columna nubis. +Sirach Sir 26 24 8 Gyrum cæli circuivi sola, et profundum abyssi penetravi : in fluctibus maris ambulavi. +Sirach Sir 26 24 9 Et in omni terra steti : et in omni populo, +Sirach Sir 26 24 10 et in omni gente primatum habui : +Sirach Sir 26 24 11 et omnium excellentium et humilium corda virtute calcavi. Et in his omnibus requiem quæsivi, et in hæreditate Domini morabor. +Sirach Sir 26 24 12 Tunc præcepit, et dixit mihi Creator omnium : et qui creavit me, requievit in tabernaculo meo. +Sirach Sir 26 24 13 Et dixit mihi : In Jacob inhabita, et in Israël hæreditare, et in electis meis mitte radices. +Sirach Sir 26 24 14 Ab initio et ante sæcula creata sum, et usque ad futurum sæculum non desinam : et in habitatione sancta coram ipso ministravi. +Sirach Sir 26 24 15 Et sic in Sion firmata sum, et in civitate sanctificata similiter requievi, et in Jerusalem potestas mea. +Sirach Sir 26 24 16 Et radicavi in populo honorificato, et in parte Dei mei hæreditas illius, et in plenitudine sanctorum detentio mea. +Sirach Sir 26 24 17 Quasi cedrus exaltata sum in Libano, et quasi cypressus in monte Sion : +Sirach Sir 26 24 18 quasi palma exaltata sum in Cades, et quasi plantatio rosæ in Jericho : +Sirach Sir 26 24 19 quasi oliva speciosa in campis, et quasi platanus exaltata sum juxta aquam in plateis. +Sirach Sir 26 24 20 Sicut cinnamomum et balsamum aromatizans odorem dedi ; quasi myrrha electa dedi suavitatem odoris : +Sirach Sir 26 24 21 et quasi storax, et galbanus, et ungula, et gutta, et quasi Libanus non incisus vaporavi habitationem meam, et quasi balsamum non mistum odor meus. +Sirach Sir 26 24 22 Ego quasi terebinthus extendi ramos meos, et rami mei honoris et gratiæ. +Sirach Sir 26 24 23 Ego quasi vitis fructificavi suavitatem odoris : et flores mei fructus honoris et honestatis. +Sirach Sir 26 24 24 Ego mater pulchræ dilectionis, et timoris, et agnitionis, et sanctæ spei. +Sirach Sir 26 24 25 In me gratia omnis viæ et veritatis : in me omnis spes vitæ et virtutis. +Sirach Sir 26 24 26 Transite ad me, omnes qui concupiscitis me, et a generationibus meis implemini : +Sirach Sir 26 24 27 spiritus enim meus super mel dulcis, et hæreditas mea super mel et favum. +Sirach Sir 26 24 28 Memoria mea in generationes sæculorum. +Sirach Sir 26 24 29 Qui edunt me, adhuc esurient, et qui bibunt me, adhuc sitient. +Sirach Sir 26 24 30 Qui audit me non confundetur, et qui operantur in me non peccabunt : +Sirach Sir 26 24 31 qui elucidant me, vitam æternam habebunt. +Sirach Sir 26 24 32 Hæc omnia liber vitæ, et testamentum Altissimi, et agnitio veritatis. +Sirach Sir 26 24 33 Legem mandavit Moyses in præceptis justitiarum, et hæreditatem domui Jacob, et Israël promissiones. +Sirach Sir 26 24 34 Posuit David, puero suo, excitare regem ex ipso fortissimum, et in throno honoris sedentem in sempiternum. +Sirach Sir 26 24 35 Qui implet quasi Phison sapientiam, et sicut Tigris in diebus novorum : +Sirach Sir 26 24 36 qui adimplet quasi Euphrates sensum, qui multiplicat quasi Jordanis in tempore messis : +Sirach Sir 26 24 37 qui mittit disciplinam sicut lucem, et assistens quasi Gehon in die vindemiæ. +Sirach Sir 26 24 38 Qui perficit primus scire ipsam, et infirmior non investigabit eam. +Sirach Sir 26 24 39 A mari enim abundavit cogitatio ejus, et consilium illius ab abysso magna. +Sirach Sir 26 24 40 Ego sapientia effudi flumina : +Sirach Sir 26 24 41 ego quasi trames aquæ immensæ de fluvio : ego quasi fluvii dioryx, et sicut aquæductus exivi de paradiso. +Sirach Sir 26 24 42 Dixi : Rigabo hortum meum plantationum, et inebriabo prati mei fructum. +Sirach Sir 26 24 43 Et ecce factus est mihi trames abundans, et fluvius meus appropinquavit ad mare : +Sirach Sir 26 24 44 quoniam doctrinam quasi antelucanum illumino omnibus, et enarrabo illam usque ad longinquum. +Sirach Sir 26 24 45 Penetrabo omnes inferiores partes terræ, et inspiciam omnes dormientes, et illuminabo omnes sperantes in Domino. +Sirach Sir 26 24 46 Adhuc doctrinam quasi prophetiam effundam, et relinquam illam quærentibus sapientiam, et non desinam in progenies illorum usque in ævum sanctum. +Sirach Sir 26 24 47 Videte quoniam non soli mihi laboravi, sed omnibus exquirentibus veritatem. +Sirach Sir 26 25 1 In tribus placitum est spiritui meo, quæ sunt probata coram Deo et hominibus : +Sirach Sir 26 25 2 concordia fratrum, et amor proximorum, et vir et mulier bene sibi consentientes. +Sirach Sir 26 25 3 Tres species odivit anima mea, et aggravor valde animæ illorum : +Sirach Sir 26 25 4 pauperem superbum, divitem mendacem, senem fatuum et insensatum. +Sirach Sir 26 25 5 Quæ in juventute tua non congregasti, quomodo in senectute tua invenies ? +Sirach Sir 26 25 6 Quam speciosum canitiei judicium, et presbyteris cognoscere consilium ! +Sirach Sir 26 25 7 Quam speciosa veteranis sapientia, et gloriosus intellectus et consilium ! +Sirach Sir 26 25 8 Corona senum multa peritia, et gloria illorum timor Dei. +Sirach Sir 26 25 9 Novem insuspicabilia cordis magnificavi : et decimum dicam in lingua hominibus : +Sirach Sir 26 25 10 homo qui jucundatur in filiis, vivens et videns subversionem inimicorum suorum. +Sirach Sir 26 25 11 Beatus qui habitat cum muliere sensata, et qui lingua sua non est lapsus, et qui non servivit indignis se. +Sirach Sir 26 25 12 Beatus qui invenit amicum verum, et qui enarrat justitiam auri audienti. +Sirach Sir 26 25 13 Quam magnus qui invenit sapientiam et scientiam ! sed non est super timentem Dominum. +Sirach Sir 26 25 14 Timor Dei super omnia se superposuit. +Sirach Sir 26 25 15 Beatus homo cui donatum est habere timorem Dei : qui tenet illum, cui assimilabitur ? +Sirach Sir 26 25 16 Timor Dei initium dilectionis ejus : fidei autem initium agglutinandum est ei. +Sirach Sir 26 25 17 Omnis plaga tristitia cordis est, et omnis malitia nequitia mulieris. +Sirach Sir 26 25 18 Et omnem plagam, et non plagam videbit cordis : +Sirach Sir 26 25 19 et omnem nequitiam, et non nequitiam mulieris : +Sirach Sir 26 25 20 et omnem obductum, et non obductum odientium : +Sirach Sir 26 25 21 et omnem vindictam, et non vindictam inimicorum. +Sirach Sir 26 25 22 Non est caput nequius super caput colubri, +Sirach Sir 26 25 23 et non est ira super iram mulieris. Commorari leoni et draconi placebit, quam habitare cum muliere nequam. +Sirach Sir 26 25 24 Nequitia mulieris immutat faciem ejus : et obcæcat vultum suum tamquam ursus, et quasi saccum ostendit. In medio proximorum ejus +Sirach Sir 26 25 25 ingemuit vir ejus, et audiens suspiravit modicum. +Sirach Sir 26 25 26 Brevis omnis malitia super malitiam mulieris : sors peccatorum cadat super illam. +Sirach Sir 26 25 27 Sicut ascensus arenosus in pedibus veterani, sic mulier linguata homini quieto. +Sirach Sir 26 25 28 Ne respicias in mulieris speciem, et non concupiscas mulierem in specie. +Sirach Sir 26 25 29 Mulieris ira, et irreverentia, et confusio magna. +Sirach Sir 26 25 30 Mulier si primatum habeat, contraria est viro suo. +Sirach Sir 26 25 31 Cor humile, et facies tristis, et plaga cordis, mulier nequam. +Sirach Sir 26 25 32 Manus debiles et genua dissoluta, mulier quæ non beatificat virum suum. +Sirach Sir 26 25 33 A muliere initium factum est peccati, et per illam omnes morimur. +Sirach Sir 26 25 34 Non des aquæ tuæ exitum, nec modicum : nec mulieri nequam veniam prodeundi. +Sirach Sir 26 25 35 Si non ambulaverit ad manum tuam, confundet te in conspectu inimicorum. +Sirach Sir 26 25 36 A carnibus tuis abscinde illam, ne semper te abutatur. +Sirach Sir 26 26 1 Mulieris bonæ beatus vir : numerus enim annorum illius duplex. +Sirach Sir 26 26 2 Mulier fortis oblectat virum suum, et annos vitæ illius in pace implebit. +Sirach Sir 26 26 3 Pars bona mulier bona, in parte timentium Deum dabitur viro pro factis bonis : +Sirach Sir 26 26 4 divitis autem et pauperis cor bonum, in omni tempore vultus illorum hilaris. +Sirach Sir 26 26 5 A tribus timuit cor meum, et in quarto facies mea metuit : +Sirach Sir 26 26 6 delaturam civitatis, et collectionem populi : +Sirach Sir 26 26 7 calumniam mendacem super mortem omnia gravia : +Sirach Sir 26 26 8 dolor cordis et luctus, mulier zelotypa. +Sirach Sir 26 26 9 In muliere zelotypa flagellum linguæ, omnibus communicans. +Sirach Sir 26 26 10 Sicut boum jugum quod movetur, ita et mulier nequam : qui tenet illam quasi qui apprehendit scorpionem. +Sirach Sir 26 26 11 Mulier ebriosa ira magna, et contumelia : et turpitudo illius non tegetur. +Sirach Sir 26 26 12 Fornicatio mulieris in extollentia oculorum, et in palpebris illius agnoscetur. +Sirach Sir 26 26 13 In filia non avertente se, firma custodiam, ne inventa occasione utatur se. +Sirach Sir 26 26 14 Ab omni irreverentia oculorum ejus cave, et ne mireris si te neglexerit. +Sirach Sir 26 26 15 Sicut viator sitiens ad fontem os aperiet, et ab omni aqua proxima bibet, et contra omnem palum sedebit, et contra omnem sagittam aperiet pharetram donec deficiat. +Sirach Sir 26 26 16 Gratia mulieris sedulæ delectabit virum suum, et ossa illius impinguabit. +Sirach Sir 26 26 17 Disciplina illius datum Dei est. +Sirach Sir 26 26 18 Mulier sensata et tacita, non est immutatio eruditæ animæ. +Sirach Sir 26 26 19 Gratia super gratiam mulier sancta et pudorata. +Sirach Sir 26 26 20 Omnis autem ponderatio non est digna continentis animæ. +Sirach Sir 26 26 21 Sicut sol oriens mundo in altissimis Dei, sic mulieris bonæ species in ornamentum domus ejus. +Sirach Sir 26 26 22 Lucerna splendens super candelabrum sanctum, et species faciei super ætatem stabilem. +Sirach Sir 26 26 23 Columnæ aureæ super bases argenteas, et pedes firmi super plantas stabilis mulieris. +Sirach Sir 26 26 24 Fundamenta æterna supra petram solidam, et mandata Dei in corde mulieris sanctæ. +Sirach Sir 26 26 25 In duobus contristatum est cor meum, et in tertio iracundia mihi advenit : +Sirach Sir 26 26 26 vir bellator deficiens per inopiam ; et vir sensatus contemptus ; +Sirach Sir 26 26 27 et qui transgreditur a justitia ad peccatum : Deus paravit eum ad rhomphæam. +Sirach Sir 26 26 28 Duæ species difficiles et periculosæ mihi apparuerunt : difficile exuitur negotians a negligentia, et non justificabitur caupo a peccatis labiorum. +Sirach Sir 26 27 1 Propter inopiam multi deliquerunt : et qui quærit locupletari avertit oculum suum. +Sirach Sir 26 27 2 Sicut in medio compaginis lapidum palus figitur, sic et inter medium venditionis et emptionis angustiabitur peccatum : +Sirach Sir 26 27 3 conteretur cum delinquente delictum. +Sirach Sir 26 27 4 Si non in timore Domini tenueris te instanter, cito subvertetur domus tua. +Sirach Sir 26 27 5 Sicut in percussura cribri remanebit pulvis, sic aporia hominis in cogitatu illius. +Sirach Sir 26 27 6 Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis. +Sirach Sir 26 27 7 Sicut rusticatio de ligno ostendit fructum illius, sic verbum ex cogitatu cordis hominis. +Sirach Sir 26 27 8 Ante sermonem non laudes virum : hæc enim tentatio est hominum. +Sirach Sir 26 27 9 Si sequaris justitiam, apprehendes illam, et indues quasi poderem honoris : et inhabitabis cum ea, et proteget te in sempiternum, et in die agnitionis invenies firmamentum. +Sirach Sir 26 27 10 Volatilia ad sibi similia conveniunt : et veritas ad eos qui operantur illam revertetur. +Sirach Sir 26 27 11 Leo venationi insidiatur semper : sic peccata operantibus iniquitates. +Sirach Sir 26 27 12 Homo sanctus in sapientia manet sicut sol : nam stultus sicut luna mutatur. +Sirach Sir 26 27 13 In medio insensatorum serva verbum tempori : in medio autem cogitantium assiduus esto. +Sirach Sir 26 27 14 Narratio peccantium odiosa, et risus illorum in deliciis peccati. +Sirach Sir 26 27 15 Loquela multum jurans horripilationem capiti statuet, et irreverentia ipsius obturatio aurium. +Sirach Sir 26 27 16 Effusio sanguinis in rixa superborum, et maledictio illorum auditus gravis. +Sirach Sir 26 27 17 Qui denudat arcana amici fidem perdit, et non inveniet amicum ad animum suum. +Sirach Sir 26 27 18 Dilige proximum, et conjungere fide cum illo. +Sirach Sir 26 27 19 Quod si denudaveris absconsa illius, non persequeris post eum. +Sirach Sir 26 27 20 Sicut enim homo qui perdit amicum suum, sic et qui perdit amicitiam proximi sui. +Sirach Sir 26 27 21 Et sicut qui dimittit avem de manu sua, sic dereliquisti proximum tuum, et non eum capies. +Sirach Sir 26 27 22 Non illum sequaris, quoniam longe abest : effugit enim quasi caprea de laqueo, quoniam vulnerata est anima ejus : +Sirach Sir 26 27 23 ultra eum non poteris colligare. Et maledicti est concordatio : +Sirach Sir 26 27 24 denudare autem amici mysteria, desperatio est animæ infelicis. +Sirach Sir 26 27 25 Annuens oculo fabricat iniqua, et nemo eum abjiciet. +Sirach Sir 26 27 26 In conspectu oculorum tuorum condulcabit os suum, et super sermones tuos admirabitur : novissime autem pervertet os suum, et in verbis tuis dabit scandalum. +Sirach Sir 26 27 27 Multa odivi, et non coæquavi ei, et Dominus odiet illum. +Sirach Sir 26 27 28 Qui in altum mittit lapidem, super caput ejus cadet : et plaga dolosa dolosi dividet vulnera. +Sirach Sir 26 27 29 Et qui foveam fodit incidet in eam : et qui statuit lapidem proximo offendet in eo : et qui laqueum alii ponit, peribit in illo. +Sirach Sir 26 27 30 Facienti nequissimum consilium, super ipsum devolvetur, et non agnoscet unde adveniat illi. +Sirach Sir 26 27 31 Illusio et improperium superborum, et vindicta sicut leo insidiabitur illi. +Sirach Sir 26 27 32 Laqueo peribunt qui oblectantur casu justorum, dolor autem consumet illos antequam moriantur. +Sirach Sir 26 27 33 Ira et furor utraque execrabilia sunt, et vir peccator continens erit illorum. +Sirach Sir 26 28 1 Qui vindicari vult, a Domino inveniet vindictam, et peccata illius servans servabit. +Sirach Sir 26 28 2 Relinque proximo tuo nocenti te, et tunc deprecanti tibi peccata solventur. +Sirach Sir 26 28 3 Homo homini reservat iram, et a Deo quærit medelam : +Sirach Sir 26 28 4 in hominem similem sibi non habet misericordiam, et de peccatis suis deprecatur. +Sirach Sir 26 28 5 Ipse cum caro sit reservat iram, et propitiationem petit a Deo : quis exorabit pro delictis illius ? +Sirach Sir 26 28 6 Memento novissimorum, et desine inimicari : +Sirach Sir 26 28 7 tabitudo enim et mors imminent in mandatis ejus. +Sirach Sir 26 28 8 Memorare timorem Dei, et non irascaris proximo. +Sirach Sir 26 28 9 Memorare testamentum Altissimi, et despice ignorantiam proximi. +Sirach Sir 26 28 10 Abstine te a lite, et minues peccata. +Sirach Sir 26 28 11 Homo enim iracundus incendit litem, et vir peccator turbabit amicos, et in medio pacem habentium immittet inimicitiam. +Sirach Sir 26 28 12 Secundum enim ligna silvæ sic ignis exardescit : et secundum virtutem hominis sic iracundia illius erit, et secundum substantiam suam exaltabit iram suam. +Sirach Sir 26 28 13 Certamen festinatum incendit ignem, et lis festinans effundit sanguinem : et lingua testificans adducit mortem. +Sirach Sir 26 28 14 Si sufflaveris in scintillam, quasi ignis exardebit : et si exspueris super illam, extinguetur : utraque ex ore proficiscuntur. +Sirach Sir 26 28 15 Susurro et bilinguis maledictus, multos enim turbabit pacem habentes. +Sirach Sir 26 28 16 Lingua tertia multos commovit, et dispersit illos de gente in gentem. +Sirach Sir 26 28 17 Civitates muratas divitum destruxit, et domus magnatorum effodit. +Sirach Sir 26 28 18 Virtutes populorum concidit, et gentes fortes dissolvit. +Sirach Sir 26 28 19 Lingua tertia mulieres viratas ejecit, et privavit illas laboribus suis. +Sirach Sir 26 28 20 Qui respicit illam non habebit requiem, nec habebit amicum in quo requiescat. +Sirach Sir 26 28 21 Flagelli plaga livorem facit : plaga autem linguæ comminuet ossa. +Sirach Sir 26 28 22 Multi ceciderunt in ore gladii : sed non sic quasi qui interierunt per linguam suam. +Sirach Sir 26 28 23 Beatus qui tectus est a lingua nequam, qui in iracundiam illius non transivit, et qui non attraxit jugum illius, et in vinculis ejus non est ligatus : +Sirach Sir 26 28 24 jugum enim illius jugum ferreum est, et vinculum illius vinculum æreum est ; +Sirach Sir 26 28 25 mors illius mors nequissima : et utilis potius infernus quam illa. +Sirach Sir 26 28 26 Perseverantia illius non permanebit, sed obtinebit vias injustorum, et in flamma sua non comburet justos. +Sirach Sir 26 28 27 Qui relinquunt Deum incident in illam, et exardebit in illis, et non extinguetur, et immittetur in illos quasi leo, et quasi pardus lædet illos. +Sirach Sir 26 28 28 Sepi aures tuas spinis : linguam nequam noli audire : et ori tuo facito ostia et seras. +Sirach Sir 26 28 29 Aurum tuum et argentum tuum confla, et verbis tuis facito stateram, et frenos ori tuo rectos : +Sirach Sir 26 28 30 et attende ne forte labaris in lingua, et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi, et sit casus tuus insanabilis in mortem. +Sirach Sir 26 29 1 Qui facit misericordiam fœneratur proximo suo : et qui prævalet manu mandata servat. +Sirach Sir 26 29 2 Fœnerare proximo tuo in tempore necessitatis illius : et iterum redde proximo in tempore suo. +Sirach Sir 26 29 3 Confirma verbum, et fideliter age cum illo : et in omni tempore invenies quod tibi necessarium est. +Sirach Sir 26 29 4 Multi quasi inventionem æstimaverunt fœnus, et præstiterunt molestiam his qui se adjuverunt. +Sirach Sir 26 29 5 Donec accipiant, osculantur manus dantis, et in promissionibus humiliant vocem suam : +Sirach Sir 26 29 6 et in tempore redditionis postulabit tempus, et loquetur verba tædii et murmurationum, et tempus causabitur. +Sirach Sir 26 29 7 Si autem potuerit reddere, adversabitur : solidi vix reddet dimidium, et computabit illud quasi inventionem : +Sirach Sir 26 29 8 sin autem, fraudabit illum pecunia sua, et possidebit illum inimicum gratis : +Sirach Sir 26 29 9 et convitia et maledicta reddet illi, et pro honore et beneficio reddet illi contumeliam. +Sirach Sir 26 29 10 Multi non causa nequitiæ non fœnerati sunt, sed fraudari gratis timuerunt. +Sirach Sir 26 29 11 Verumtamen super humilem animo fortior esto, et pro eleemosyna non trahas illum. +Sirach Sir 26 29 12 Propter mandatum assume pauperem, et propter inopiam ejus ne dimittas eum vacuum. +Sirach Sir 26 29 13 Perde pecuniam propter fratrem et amicum tuum, et non abscondas illam sub lapide in perditionem. +Sirach Sir 26 29 14 Pone thesaurum tuum in præceptis Altissimi, et proderit tibi magis quam aurum. +Sirach Sir 26 29 15 Conclude eleemosynam in corde pauperis, et hæc pro te exorabit ab omni malo. +Sirach Sir 26 29 16 Super scutum potentis +Sirach Sir 26 29 17 et super lanceam +Sirach Sir 26 29 18 adversus inimicum tuum pugnabit. +Sirach Sir 26 29 19 Vir bonus fidem facit pro proximo suo : et qui perdiderit confusionem derelinquet sibi. +Sirach Sir 26 29 20 Gratiam fidejussoris ne obliviscaris : dedit enim pro te animam suam. +Sirach Sir 26 29 21 Repromissorem fugit peccator et immundus. +Sirach Sir 26 29 22 Bona repromissoris sibi ascribit peccator : et ingratus sensu derelinquet liberantem se. +Sirach Sir 26 29 23 Vir repromittit de proximo suo : et cum perdiderit reverentiam, derelinquetur ab eo. +Sirach Sir 26 29 24 Repromissio nequissima multos perdidit dirigentes, et commovit illos quasi fluctus maris. +Sirach Sir 26 29 25 Viros potentes gyrans migrare fecit, et vagati sunt in gentibus alienis. +Sirach Sir 26 29 26 Peccator transgrediens mandatum Domini incidet in promissionem nequam : et qui conatur multa agere incidet in judicium. +Sirach Sir 26 29 27 Recupera proximum secundum virtutem tuam, et attende tibi ne incidas. +Sirach Sir 26 29 28 Initium vitæ hominis, aqua et panis, et vestimentum, et domus protegens turpitudinem. +Sirach Sir 26 29 29 Melior est victus pauperis sub tegmine asserum quam epulæ splendidæ in peregre sine domicilio. +Sirach Sir 26 29 30 Minimum pro magno placeat tibi, et improperium peregrinationis non audies. +Sirach Sir 26 29 31 Vita nequam hospitandi de domo in domum : et ubi hospitabitur non fiducialiter aget, nec aperiet os. +Sirach Sir 26 29 32 Hospitabitur, et pascet, et potabit ingratos, et ad hæc amara audiet : +Sirach Sir 26 29 33 transi, hospes, et orna mensam, et quæ in manu habes ciba ceteros. +Sirach Sir 26 29 34 Exi a facie honoris amicorum meorum : necessitudine domus meæ hospitio mihi factus est frater. +Sirach Sir 26 29 35 Gravia hæc homini habenti sensum : correptio domus, et improperium fœneratoris. +Sirach Sir 26 30 1 Qui diligit filium suum assiduat illi flagella, ut lætetur in novissimo suo, et non palpet proximorum ostia. +Sirach Sir 26 30 2 Qui docet filium suum laudabitur in illo, et in medio domesticorum in illo gloriabitur. +Sirach Sir 26 30 3 Qui docet filium suum in zelum mittit inimicum, et in medio amicorum gloriabitur in illo. +Sirach Sir 26 30 4 Mortuus est pater ejus, et quasi non est mortuus : similem enim reliquit sibi post se. +Sirach Sir 26 30 5 In vita sua vidit, et lætatus est in illo : in obitu suo non est contristatus, nec confusus est coram inimicis : +Sirach Sir 26 30 6 reliquit enim defensorem domus contra inimicos, et amicis reddentem gratiam. +Sirach Sir 26 30 7 Pro animabus filiorum colligabit vulnera sua, et super omnem vocem turbabuntur viscera ejus. +Sirach Sir 26 30 8 Equus indomitus evadit durus, et filius remissus evadet præceps. +Sirach Sir 26 30 9 Lacta filium, et paventem te faciet : lude cum eo, et contristabit te. +Sirach Sir 26 30 10 Non corrideas illi, ne doleas, et in novissimo obstupescent dentes tui. +Sirach Sir 26 30 11 Non des illi potestatem in juventute, et ne despicias cogitatus illius. +Sirach Sir 26 30 12 Curva cervicem ejus in juventute, et tunde latera ejus dum infans est, ne forte induret, et non credat tibi, et erit tibi dolor animæ. +Sirach Sir 26 30 13 Doce filium tuum, et operare in illo, ne in turpitudinem illius offendas. +Sirach Sir 26 30 14 Melior est pauper sanus, et fortis viribus, quam dives imbecillis et flagellatus malitia. +Sirach Sir 26 30 15 Salus animæ in sanctitate justitiæ melior est omni auro et argento : et corpus validum quam census immensus. +Sirach Sir 26 30 16 Non est census super censum salutis corporis, et non est oblectamentum super cordis gaudium. +Sirach Sir 26 30 17 Melior est mors quam vita amara, et requies æterna quam languor perseverans. +Sirach Sir 26 30 18 Bona abscondita in ore clauso, quasi appositiones epularum circumpositæ sepulchro. +Sirach Sir 26 30 19 Quid proderit libatio idolo ? nec enim manducabit, nec odorabit. +Sirach Sir 26 30 20 Sic qui effugatur a Domino, portans mercedes iniquitatis : +Sirach Sir 26 30 21 videns oculis et ingemiscens, sicut spado complectens virginem, et suspirans. +Sirach Sir 26 30 22 Tristitiam non des animæ tuæ, et non affligas temetipsum in consilio tuo. +Sirach Sir 26 30 23 Jucunditas cordis, hæc est vita hominis, et thesaurus sine defectione sanctitatis : et exsultatio viri est longævitas. +Sirach Sir 26 30 24 Miserere animæ tuæ placens Deo, et contine : congrega cor tuum in sanctitate ejus, et tristitiam longe repelle a te. +Sirach Sir 26 30 25 Multos enim occidit tristitia, et non est utilitas in illa. +Sirach Sir 26 30 26 Zelus et iracundia minuunt dies, et ante tempus senectam adducet cogitatus. +Sirach Sir 26 30 27 Splendidum cor et bonum in epulis est : epulæ enim illius diligenter fiunt. +Sirach Sir 26 31 1 Vigilia honestatis tabefaciet carnes, et cogitatus illius auferet somnum. +Sirach Sir 26 31 2 Cogitatus præscientiæ avertit sensum, et infirmitas gravis sobriam facit animam. +Sirach Sir 26 31 3 Laboravit dives in congregatione substantiæ, et in requie sua replebitur bonis suis. +Sirach Sir 26 31 4 Laboravit pauper in diminutione victus, et in fine inops fit. +Sirach Sir 26 31 5 Qui aurum diligit non justificabitur, et qui insequitur consumptionem replebitur ex ea. +Sirach Sir 26 31 6 Multi dati sunt in auri casus, et facta est in specie ipsius perditio illorum. +Sirach Sir 26 31 7 Lignum offensionis est aurum sacrificantium : væ illis qui sectantur illud ! et omnis imprudens deperiet in illo. +Sirach Sir 26 31 8 Beatus dives qui inventus est sine macula, et qui post aurum non abiit, nec speravit in pecunia et thesauris. +Sirach Sir 26 31 9 Quis est hic ? et laudabimus eum : fecit enim mirabilia in vita sua. +Sirach Sir 26 31 10 Qui probatus est in illo, et perfectus est, erit illi gloria æterna : qui potuit transgredi, et non est transgressus ; facere mala, et non fecit. +Sirach Sir 26 31 11 Ideo stabilita sunt bona illius in Domino, et eleemosynas illius enarrabit omnis ecclesia sanctorum. +Sirach Sir 26 31 12 Supra mensam magnam sedisti ? non aperias super illam faucem tuam prior. +Sirach Sir 26 31 13 Non dicas sic : Multa sunt, quæ super illam sunt. +Sirach Sir 26 31 14 Memento quoniam malus est oculus nequam. +Sirach Sir 26 31 15 Nequius oculo quid creatum est ? ideo ab omni facie sua lacrimabitur, cum viderit. +Sirach Sir 26 31 16 Ne extendas manum tuam prior, et invidia contaminatus erubescas. +Sirach Sir 26 31 17 Ne comprimaris in convivio. +Sirach Sir 26 31 18 Intellige quæ sunt proximi tui ex teipso. +Sirach Sir 26 31 19 Utere quasi homo frugi his quæ tibi apponuntur : ne, cum manducas multum, odio habearis. +Sirach Sir 26 31 20 Cessa prior causa disciplinæ : et noli nimius esse, ne forte offendas. +Sirach Sir 26 31 21 Et si in medio multorum sedisti, prior illis ne extendas manum tuam, nec prior poscas bibere. +Sirach Sir 26 31 22 Quam sufficiens est homini erudito vinum exiguum ! et in dormiendo non laborabis ab illo, et non senties dolorem. +Sirach Sir 26 31 23 Vigilia, cholera et tortura viro infrunito, +Sirach Sir 26 31 24 somnus sanitatis in homine parco : dormiet usque mane, et anima illius cum ipso delectabitur. +Sirach Sir 26 31 25 Et si coactus fueris in edendo multum, surge e medio, evome, et refrigerabit te, et non adduces corpori tuo infirmitatem. +Sirach Sir 26 31 26 Audi me, fili, et ne spernas me, et in novissimo invenies verba mea. +Sirach Sir 26 31 27 In omnibus operibus tuis esto velox, et omnis infirmitas non occurret tibi. +Sirach Sir 26 31 28 Splendidum in panibus benedicent labia multorum, et testimonium veritatis illius fidele. +Sirach Sir 26 31 29 Nequissimo in pane murmurabit civitas, et testimonium nequitiæ illius verum est. +Sirach Sir 26 31 30 Diligentes in vino noli provocare : multos enim exterminavit vinum. +Sirach Sir 26 31 31 Ignis probat ferrum durum : sic vinum corda superborum arguet in ebrietate potatum. +Sirach Sir 26 31 32 Æqua vita hominibus vinum in sobrietate : si bibas illud moderate, eris sobrius. +Sirach Sir 26 31 33 Quæ vita est ei qui minuitur vino ? +Sirach Sir 26 31 34 Quid defraudat vitam ? mors. +Sirach Sir 26 31 35 Vinum in jucunditatem creatum est, et non in ebrietatem ab initio. +Sirach Sir 26 31 36 Exsultatio animæ et cordis vinum moderate potatum. +Sirach Sir 26 31 37 Sanitas est animæ et corpori sobrius potus. +Sirach Sir 26 31 38 Vinum multum potatum irritationem, et iram, et ruinas multas facit. +Sirach Sir 26 31 39 Amaritudo animæ vinum multum potatum. +Sirach Sir 26 31 40 Ebrietatis animositas, imprudentis offensio, minorans virtutem, et faciens vulnera. +Sirach Sir 26 31 41 In convivio vini non arguas proximum, et non despicias eum in jucunditate illius. +Sirach Sir 26 31 42 Verba improperii non dicas illi, et non premas illum repetendo. +Sirach Sir 26 32 1 Rectorem te posuerunt ? noli extolli : esto in illis quasi unus ex ipsis. +Sirach Sir 26 32 2 Curam illorum habe, et sic conside, et omni cura tua explicita recumbe : +Sirach Sir 26 32 3 ut læteris propter illos, et ornamentum gratiæ accipias coronam, et dignationem consequaris corrogationis. +Sirach Sir 26 32 4 Loquere major natu : decet enim te +Sirach Sir 26 32 5 primum verbum diligenti scientia, et non impedias musicam. +Sirach Sir 26 32 6 Ubi auditus non est, non effundas sermonem, et importune noli extolli in sapientia tua. +Sirach Sir 26 32 7 Gemmula carbunculi in ornamento auri, et comparatio musicorum in convivio vini. +Sirach Sir 26 32 8 Sicut in fabricatione auri signum est smaragdi, sic numerus musicorum in jucundo et moderato vino. +Sirach Sir 26 32 9 Audi tacens, et pro reverentia accedet tibi bona gratia. +Sirach Sir 26 32 10 Adolescens, loquere in tua causa vix. +Sirach Sir 26 32 11 Si bis interrogatus fueris, habeat caput responsum tuum. +Sirach Sir 26 32 12 In multis esto quasi inscius, et audi tacens simul et quærens. +Sirach Sir 26 32 13 In medio magnatorum non præsumas : et ubi sunt senes non multum loquaris. +Sirach Sir 26 32 14 Ante grandinem præibit coruscatio : et ante verecundiam præibit gratia, et pro reverentia accedet tibi bona gratia. +Sirach Sir 26 32 15 Et hora surgendi non te trices : præcurre autem prior in domum tuam, et illic avocare, et illic lude, +Sirach Sir 26 32 16 et age conceptiones tuas, et non in delictis et verbo superbo : +Sirach Sir 26 32 17 et super his omnibus benedicito Dominum, qui fecit, et inebriantem te ab omnibus bonis suis. +Sirach Sir 26 32 18 Qui timet Dominum excipiet doctrinam ejus : et qui vigilaverint ad illum invenient benedictionem. +Sirach Sir 26 32 19 Qui quærit legem replebitur ab ea, et qui insidiose agit scandalizabitur in ea. +Sirach Sir 26 32 20 Qui timent Dominum invenient judicium justum, et justitias quasi lumen accendent. +Sirach Sir 26 32 21 Peccator homo vitabit correptionem, et secundum voluntatem suam inveniet comparationem. +Sirach Sir 26 32 22 Vir consilii non disperdet intelligentiam : alienus et superbus non pertimescet timorem : +Sirach Sir 26 32 23 etiam postquam fecit cum eo sine consilio, et suis insectationibus arguetur. +Sirach Sir 26 32 24 Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non pœnitebis. +Sirach Sir 26 32 25 In via ruinæ non eas, et non offendes in lapides : nec credas te viæ laboriosæ, ne ponas animæ tuæ scandalum. +Sirach Sir 26 32 26 Et a filiis tuis cave, et a domesticis tuis attende. +Sirach Sir 26 32 27 In omni opere tuo crede ex fide animæ tuæ, hoc est enim conservatio mandatorum. +Sirach Sir 26 32 28 Qui credit Deo attendit mandatis : et qui confidit in illo non minorabitur. +Sirach Sir 26 33 1 Timenti Dominum non occurrent mala : sed in tentatione Deus illum conservabit, et liberabit a malis. Sapiens non odit mandata et justitias, +Sirach Sir 26 33 2 et non illidetur quasi in procella navis. +Sirach Sir 26 33 3 Homo sensatus credit legi Dei, et lex illi fidelis. +Sirach Sir 26 33 4 Qui interrogationem manifestat parabit verbum, et sic deprecatus exaudietur : et conservabit disciplinam, et tunc respondebit. +Sirach Sir 26 33 5 Præcordia fatui quasi rota carri, et quasi axis versatilis cogitatus illius. +Sirach Sir 26 33 6 Equus emissarius, sic et amicus subsannator : sub omni supra sedente hinnit. +Sirach Sir 26 33 7 Quare dies diem superat, et iterum lux lucem, et annus annum a sole ? +Sirach Sir 26 33 8 A Domini scientia separati sunt, facto sole, et præceptum custodiente. +Sirach Sir 26 33 9 Et immutavit tempora, et dies festos ipsorum, et in illis dies festos celebraverunt ad horam. +Sirach Sir 26 33 10 Ex ipsis exaltavit et magnificavit Deus, et ex ipsis posuit in numerum dierum : et omnes homines de solo et ex terra unde creatus est Adam. +Sirach Sir 26 33 11 In multitudine disciplinæ Dominus separavit eos, et immutavit vias eorum. +Sirach Sir 26 33 12 Ex ipsis benedixit et exaltavit, et ex ipsis sanctificavit, et ad se applicavit, et ex ipsis maledixit, et humiliavit, et convertit illos a separatione ipsorum. +Sirach Sir 26 33 13 Quasi lutum figuli in manu ipsius, plasmare illud et disponere. +Sirach Sir 26 33 14 Omnes viæ ejus secundum dispositionem ejus : sic homo in manu illius qui se fecit, et reddet illi secundum judicium suum. +Sirach Sir 26 33 15 Contra malum bonum est, et contra mortem vita : sic et contra virum justum peccator, et sic intuere in omnia opera Altissimi, duo et duo, et unum contra unum. +Sirach Sir 26 33 16 Et ego novissimus evigilavi, et quasi qui colligit acinos post vindemiatores. +Sirach Sir 26 33 17 In benedictione Dei et ipse speravi, et quasi qui vindemiat replevi torcular. +Sirach Sir 26 33 18 Respicite quoniam non mihi soli laboravi, sed omnibus exquirentibus disciplinam. +Sirach Sir 26 33 19 Audite me, magnates et omnes populi : et rectores ecclesiæ, auribus percipite. +Sirach Sir 26 33 20 Filio et mulieri, fratri et amico, non des potestatem super te in vita tua : et non dederis alii possessionem tuam, ne forte pœniteat te, et depreceris pro illis. +Sirach Sir 26 33 21 Dum adhuc superes et aspiras, non immutabit te omnis caro. +Sirach Sir 26 33 22 Melius est enim ut filii tui te rogent, quam te respicere in manus filiorum tuorum. +Sirach Sir 26 33 23 In omnibus operibus tuis præcellens esto. +Sirach Sir 26 33 24 Ne dederis maculam in gloria tua. In die consummationis dierum vitæ tuæ, et in tempore exitus tui, distribue hæreditatem tuam. +Sirach Sir 26 33 25 Cibaria, et virga, et onus asino : panis, et disciplina, et opus servo. +Sirach Sir 26 33 26 Operatur in disciplina, et quærit requiescere : laxa manus illi, et quærit libertatem. +Sirach Sir 26 33 27 Jugum et lorum curvant collum durum, et servum inclinant operationes assiduæ. +Sirach Sir 26 33 28 Servo malevolo tortura et compedes : mitte illum in operationem, ne vacet : +Sirach Sir 26 33 29 multam enim malitiam docuit otiositas. +Sirach Sir 26 33 30 In opera constitue eum : sic enim condecet illum. Quod si non obaudierit, curva illum compedibus, et non amplifices super omnem carnem : verum sine judicio nihil facias grave. +Sirach Sir 26 33 31 Si est tibi servus fidelis, sit tibi quasi anima tua : quasi fratrem sic eum tracta, quoniam in sanguine animæ comparasti illum. +Sirach Sir 26 33 32 Si læseris eum injuste, in fugam convertetur : +Sirach Sir 26 33 33 et si extollens discesserit, quem quæras et in qua via quæras illum nescis. +Sirach Sir 26 34 1 Vana spes et mendacium viro insensato : et somnia extollunt imprudentes. +Sirach Sir 26 34 2 Quasi qui apprehendit umbram et persequitur ventum, sic et qui attendit ad visa mendacia. +Sirach Sir 26 34 3 Hoc secundum hoc visio somniorum, ante faciem hominis similitudo hominis. +Sirach Sir 26 34 4 Ab immundo, quid mundabitur ? et a mendace, quid verum dicetur ? +Sirach Sir 26 34 5 Divinatio erroris, et auguria mendacia, et somnia malefacientium, vanitas est : +Sirach Sir 26 34 6 et sicut parturientis, cor tuum phantasias patitur. Nisi ab Altissimo fuerit emissa visitatio, ne dederis in illis cor tuum : +Sirach Sir 26 34 7 multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt sperantes in illis. +Sirach Sir 26 34 8 Sine mendacio consummabitur verbum legis, et sapientia in ore fidelis complanabitur. +Sirach Sir 26 34 9 Qui non est tentatus quid scit ? vir in multis expertus cogitabit multa : et qui multa didicit enarrabit intellectum. +Sirach Sir 26 34 10 Qui non est expertus pauca recognoscit : qui autem in multis factus est, multiplicat malitiam. +Sirach Sir 26 34 11 Qui tentatus non est qualia scit ? qui implanatus est abundabit nequitia. +Sirach Sir 26 34 12 Multa vidi errando, et plurimas verborum consuetudines. +Sirach Sir 26 34 13 Aliquoties usque ad mortem periclitatus sum horum causa, et liberatus sum gratia Dei. +Sirach Sir 26 34 14 Spiritus timentium Deum quæritur, et in respectu illius benedicetur. +Sirach Sir 26 34 15 Spes enim illorum in salvantem illos, et oculi Dei in diligentes se. +Sirach Sir 26 34 16 Qui timet Dominum nihil trepidabit : et non pavebit, quoniam ipse est spes ejus. +Sirach Sir 26 34 17 Timentis Dominum, beata est anima ejus. +Sirach Sir 26 34 18 Ad quem respicit, et quis est fortitudo ejus ? +Sirach Sir 26 34 19 Oculi Domini super timentes eum : protector potentiæ, firmamentum virtutis, tegimen ardoris, et umbraculum meridiani : +Sirach Sir 26 34 20 deprecatio offensionis, et adjutorium casus : exaltans animam, et illuminans oculos, dans sanitatem, et vitam, et benedictionem. +Sirach Sir 26 34 21 Immolantis ex iniquo oblatio est maculata, et non sunt beneplacitæ subsannationes injustorum. +Sirach Sir 26 34 22 Dominus solus sustinentibus se in via veritatis et justitiæ. +Sirach Sir 26 34 23 Dona iniquorum non probat Altissimus, nec respicit in oblationes iniquorum, nec in multitudine sacrificiorum eorum propitiabitur peccatis. +Sirach Sir 26 34 24 Qui offert sacrificium ex substantia pauperum, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui. +Sirach Sir 26 34 25 Panis egentium vita pauperum est : qui defraudat illum homo sanguinis est. +Sirach Sir 26 34 26 Qui aufert in sudore panem, quasi qui occidit proximum suum. +Sirach Sir 26 34 27 Qui effundit sanguinem, et qui fraudem facit mercenario, fratres sunt. +Sirach Sir 26 34 28 Unus ædificans, et unus destruens : quid prodest illis, nisi labor ? +Sirach Sir 26 34 29 Unus orans, et unus maledicens : cujus vocem exaudiet Deus ? +Sirach Sir 26 34 30 Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit eum, quid proficit lavatio illius ? +Sirach Sir 26 34 31 Sic homo qui jejunat in peccatis suis, et iterum eadem faciens : quid proficit humiliando se ? orationem illius quis exaudiet ? +Sirach Sir 26 35 1 Qui conservat legem multiplicat oblationem. +Sirach Sir 26 35 2 Sacrificium salutare est attendere mandatis, et discedere ab omni iniquitate. +Sirach Sir 26 35 3 Et propitiationem litare sacrificii super injustitias : et deprecatio pro peccatis, recedere ab injustitia. +Sirach Sir 26 35 4 Retribuet gratiam qui offert similaginem : et qui facit misericordiam offert sacrificium. +Sirach Sir 26 35 5 Beneplacitum est Domino recedere ab iniquitate : et deprecatio pro peccatis recedere ab injustitia. +Sirach Sir 26 35 6 Non apparebis ante conspectum Domini vacuus : +Sirach Sir 26 35 7 hæc enim omnia propter mandatum Dei fiunt. +Sirach Sir 26 35 8 Oblatio justi impinguat altare, et odor suavitatis est in conspectu Altissimi. +Sirach Sir 26 35 9 Sacrificium justi acceptum est, et memoriam ejus non obliviscetur Dominus. +Sirach Sir 26 35 10 Bono animo gloriam redde Deo, et non minuas primitias manuum tuarum. +Sirach Sir 26 35 11 In omni dato hilarem fac vultum tuum, et in exsultatione sanctifica decimas tuas. +Sirach Sir 26 35 12 Da Altissimo secundum datum ejus, et in bono oculo adinventionem facito manuum tuarum, +Sirach Sir 26 35 13 quoniam Dominus retribuens est, et septies tantum reddet tibi. +Sirach Sir 26 35 14 Noli offerre munera prava, non enim suscipiet illa. +Sirach Sir 26 35 15 Et noli inspicere sacrificum injustum, quoniam Dominus judex est, et non est apud illum gloria personæ. +Sirach Sir 26 35 16 Non accipiet Dominus personam in pauperem, et deprecationem læsi exaudiet. +Sirach Sir 26 35 17 Non despiciet preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus. +Sirach Sir 26 35 18 Nonne lacrimæ viduæ ad maxillam descendunt, et exclamatio ejus super deducentem eas ? +Sirach Sir 26 35 19 A maxilla enim ascendunt usque ad cælum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis. +Sirach Sir 26 35 20 Qui adorat Deum in oblectatione suscipietur, et deprecatio illius usque ad nubes propinquabit. +Sirach Sir 26 35 21 Oratio humiliantis se nubes penetrabit, et donec propinquet non consolabitur, et non discedet donec Altissimus aspiciat. +Sirach Sir 26 35 22 Et Dominus non elongabit : et judicabit justos, et faciet judicium : et Fortissimus non habebit in illis patientiam, ut contribulet dorsum ipsorum : +Sirach Sir 26 35 23 et gentibus reddet vindictam, donec tollat plenitudinem superborum, et sceptra iniquorum contribulet : +Sirach Sir 26 35 24 donec reddat hominibus secundum actus suos, et secundum opera Adæ, et secundum præsumptionem illius : +Sirach Sir 26 35 25 donec judicet judicium plebis suæ, et oblectabit justos misericordia sua. +Sirach Sir 26 35 26 Speciosa misericordia Dei in tempore tribulationis, quasi nubes pluviæ in tempore siccitatis. +Sirach Sir 26 36 1 Miserere nostri, Deus omnium, et respice nos, et ostende nobis lucem miserationum tuarum : +Sirach Sir 26 36 2 et immitte timorem tuum super gentes quæ non exquisierunt te, ut cognoscant quia non est deus nisi tu, et enarrent magnalia tua. +Sirach Sir 26 36 3 Alleva manum tuam super gentes alienas, ut videant potentiam tuam. +Sirach Sir 26 36 4 Sicut enim in conspectu eorum sanctificatus es in nobis, sic in conspectu nostro magnificaberis in eis : +Sirach Sir 26 36 5 ut cognoscant te, sicut et nos cognovimus quoniam non est deus præter te, Domine. +Sirach Sir 26 36 6 Innova signa, et immuta mirabilia. +Sirach Sir 26 36 7 Glorifica manum et brachium dextrum. +Sirach Sir 26 36 8 Excita furorem, et effunde iram. +Sirach Sir 26 36 9 Tolle adversarium, et afflige inimicum. +Sirach Sir 26 36 10 Festina tempus, et memento finis, ut enarrent mirabilia tua. +Sirach Sir 26 36 11 In ira flammæ devoretur qui salvatur : et qui pessimant plebem tuam inveniant perditionem. +Sirach Sir 26 36 12 Contere caput principum inimicorum, dicentium : Non est alius præter nos. +Sirach Sir 26 36 13 Congrega omnes tribus Jacob, ut cognoscant quia non est deus nisi tu, et enarrent magnalia tua, et hæreditabis eos sicut ab initio. +Sirach Sir 26 36 14 Miserere plebi tuæ, super quam invocatum est nomen tuum, et Israël quem coæquasti primogenito tuo. +Sirach Sir 26 36 15 Miserere civitati sanctificationis tuæ, Jerusalem, civitati requiei tuæ. +Sirach Sir 26 36 16 Reple Sion inenarrabilibus verbis tuis, et gloria tua populum tuum. +Sirach Sir 26 36 17 Da testimonium his qui ab initio creaturæ tuæ sunt, et suscita prædicationes quas locuti sunt in nomine tuo prophetæ priores. +Sirach Sir 26 36 18 Da mercedem sustinentibus te, ut prophetæ tui fideles inveniantur : et exaudi orationes servorum tuorum, +Sirach Sir 26 36 19 secundum benedictionem Aaron de populo tuo : et dirige nos in viam justitiæ, et sciant omnes qui habitant terram quia tu es Deus conspector sæculorum. +Sirach Sir 26 36 20 Omnem escam manducabit venter : et est cibus cibo melior. +Sirach Sir 26 36 21 Fauces contingunt cibum feræ, et cor sensatum verba mendacia. +Sirach Sir 26 36 22 Cor pravum dabit tristitiam, et homo peritus resistet illi. +Sirach Sir 26 36 23 Omnem masculum excipiet mulier : et est filia melior filia. +Sirach Sir 26 36 24 Species mulieris exhilarat faciem viri sui, et super omnem concupiscentiam hominis superducit desiderium. +Sirach Sir 26 36 25 Si est lingua curationis, est et mitigationis et misericordiæ : non est vir illius secundum filios hominum. +Sirach Sir 26 36 26 Qui possidet mulierem bonam inchoat possessionem : adjutorium secundum illum est, et columna ut requies. +Sirach Sir 26 36 27 Ubi non est sepes, diripietur possessio : et ubi non est mulier, ingemiscit egens. +Sirach Sir 26 36 28 Quis credit ei qui non habet nidum, et deflectens ubicumque obscuraverit, quasi succinctus latro exiliens de civitate in civitatem ? +Sirach Sir 26 37 1 Omnis amicus dicet : Et ego amicitiam copulavi : sed est amicus solo nomine amicus. Nonne tristitia inest usque ad mortem ? +Sirach Sir 26 37 2 sodalis autem et amicus ad inimicitiam convertentur. +Sirach Sir 26 37 3 O præsumptio nequissima, unde creata es cooperire aridam malitia et dolositate illius ? +Sirach Sir 26 37 4 Sodalis amico conjucundatur in oblectationibus, et in tempore tribulationis adversarius erit. +Sirach Sir 26 37 5 Sodalis amico condolet causa ventris, et contra hostem accipiet scutum. +Sirach Sir 26 37 6 Non obliviscaris amici tui in animo tuo, et non immemor sis illius in opibus tuis. +Sirach Sir 26 37 7 Noli consiliari cum eo qui tibi insidiatur, et a zelantibus te absconde consilium. +Sirach Sir 26 37 8 Omnis consiliarius prodit consilium, sed est consiliarius in semetipso. +Sirach Sir 26 37 9 A consiliario serva animam tuam : prius scito quæ sit illius necessitas : et ipse enim animo suo cogitabit : +Sirach Sir 26 37 10 ne forte mittat sudem in terram, et dicat tibi : +Sirach Sir 26 37 11 Bona est via tua : et stet e contrario videre quid tibi eveniat. +Sirach Sir 26 37 12 Cum viro irreligioso tracta de sanctitate, et cum injusto de justitia, et cum muliere de ea quæ æmulatur, cum timido de bello, cum negotiatore de trajectione, cum emptore de venditione, cum viro livido de gratiis agendis, +Sirach Sir 26 37 13 cum impio de pietate, cum inhonesto de honestate, cum operario agrario de omni opere, +Sirach Sir 26 37 14 cum operario annuali de consummatione anni, cum servo pigro de multa operatione. Non attendas his in omni consilio : +Sirach Sir 26 37 15 sed cum viro sancto assiduus esto, quemcumque cognoveris observantem timorem Dei : +Sirach Sir 26 37 16 cujus anima est secundum animam tuam, et qui, cum titubaveris in tenebris, condolebit tibi. +Sirach Sir 26 37 17 Cor boni consilii statue tecum : non est enim tibi aliud pluris illo. +Sirach Sir 26 37 18 Anima viri sancti enuntiat aliquando vera, quam septem circumspectores sedentes in excelso ad speculandum. +Sirach Sir 26 37 19 Et in his omnibus deprecare Altissimum, ut dirigat in veritate viam tuam. +Sirach Sir 26 37 20 Ante omnia opera verbum verax præcedat te, et ante omnem actum consilium stabile. +Sirach Sir 26 37 21 Verbum nequam immutabit cor : ex quo partes quatuor oriuntur : bonum et malum, vita et mors : et dominatrix illorum est assidua lingua. Est vir astutus multorum eruditor, et animæ suæ inutilis est. +Sirach Sir 26 37 22 Vir peritus multos erudivit, et animæ suæ suavis est. +Sirach Sir 26 37 23 Qui sophistice loquitur odibilis est : in omni re defraudabitur. +Sirach Sir 26 37 24 Non est illi data a Domino gratia, omni enim sapientia defraudatus est. +Sirach Sir 26 37 25 Est sapiens animæ suæ sapiens, et fructus sensus illius laudabilis. +Sirach Sir 26 37 26 Vir sapiens plebem suam erudit, et fructus sensus illius fideles sunt. +Sirach Sir 26 37 27 Vir sapiens implebitur benedictionibus, et videntes illum laudabunt. +Sirach Sir 26 37 28 Vita viri in numero dierum : dies autem Israël innumerabiles sunt. +Sirach Sir 26 37 29 Sapiens in populo hæreditabit honorem, et nomen illius erit vivens in æternum. +Sirach Sir 26 37 30 Fili, in vita tua tenta animam tuam, et si fuerit nequam non des illi potestatem : +Sirach Sir 26 37 31 non enim omnia omnibus expediunt, et non omni animæ omne genus placet. +Sirach Sir 26 37 32 Noli avidus esse in omni epulatione, et non te effundas super omnem escam : +Sirach Sir 26 37 33 in multis enim escis erit infirmitas, et aviditas appropinquabit usque ad choleram. +Sirach Sir 26 37 34 Propter crapulam multi obierunt : qui autem abstinens est adjiciet vitam. +Sirach Sir 26 38 1 Honora medicum propter necessitatem : etenim illum creavit Altissimus. +Sirach Sir 26 38 2 A Deo est enim omnis medela, et a rege accipiet donationem. +Sirach Sir 26 38 3 Disciplina medici exaltabit caput illius, et in conspectu magnatorum collaudabitur. +Sirach Sir 26 38 4 Altissimus creavit de terra medicamenta, et vir prudens non abhorrebit illa. +Sirach Sir 26 38 5 Nonne a ligno indulcata est aqua amara ? +Sirach Sir 26 38 6 Ad agnitionem hominum virtus illorum : et dedit hominibus scientiam Altissimus, honorari in mirabilibus suis. +Sirach Sir 26 38 7 In his curans mitigabit dolorem : et unguentarius faciet pigmenta suavitatis, et unctiones conficiet sanitatis : et non consummabuntur opera ejus. +Sirach Sir 26 38 8 Pax enim Dei super faciem terræ. +Sirach Sir 26 38 9 Fili, in tua infirmitate ne despicias teipsum : sed ora Dominum, et ipse curabit te. +Sirach Sir 26 38 10 Averte a delicto, et dirige manus, et ab omni delicto munda cor tuum. +Sirach Sir 26 38 11 Da suavitatem et memoriam similaginis, et impingua oblationem, et da locum medico : +Sirach Sir 26 38 12 etenim illum Dominus creavit, et non discedat a te, quia opera ejus sunt necessaria. +Sirach Sir 26 38 13 Est enim tempus quando in manus illorum incurras : +Sirach Sir 26 38 14 ipsi vero Dominum deprecabuntur, ut dirigat requiem eorum, et sanitatem, propter conversationem illorum. +Sirach Sir 26 38 15 Qui delinquit in conspectu ejus qui fecit eum, incidet in manus medici. +Sirach Sir 26 38 16 Fili, in mortuum produc lacrimas, et quasi dira passus incipe plorare : et secundum judicium contege corpus illius, et non despicias sepulturam illius. +Sirach Sir 26 38 17 Propter delaturam autem amare fer luctum illius uno die, et consolare propter tristitiam : +Sirach Sir 26 38 18 et fac luctum secundum meritum ejus uno die, vel duobus, propter detractionem : +Sirach Sir 26 38 19 a tristitia enim festinat mors, et cooperit virtutem, et tristitia cordis flectit cervicem. +Sirach Sir 26 38 20 In abductione permanet tristitia, et substantia inopis secundum cor ejus. +Sirach Sir 26 38 21 Ne dederis in tristitia cor tuum, sed repelle eam a te, et memento novissimorum. +Sirach Sir 26 38 22 Noli oblivisci, neque enim est conversio : et huic nihil proderis, et teipsum pessimabis. +Sirach Sir 26 38 23 Memor esto judicii mei : sic enim erit et tuum : mihi heri, et tibi hodie. +Sirach Sir 26 38 24 In requie mortui requiescere fac memoriam ejus, et consolare illum in exitu spiritus sui. +Sirach Sir 26 38 25 Sapientia scribæ in tempore vacuitatis, et qui minoratur actu sapientiam percipiet, qua sapientia replebitur. +Sirach Sir 26 38 26 Qui tenet aratrum, et qui gloriatur in jaculo, stimulo boves agitat, et conversatur in operibus eorum, et enarratio ejus in filiis taurorum. +Sirach Sir 26 38 27 Cor suum dabit ad versandos sulcos, et vigilia ejus in sagina vaccarum. +Sirach Sir 26 38 28 Sic omnis faber et architectus, qui noctem tamquam diem transigit : qui sculpit signacula sculptilia, et assiduitas ejus variat picturam : cor suum dabit in similitudinem picturæ, et vigilia sua perficiet opus. +Sirach Sir 26 38 29 Sic faber ferrarius sedens juxta incudem, et considerans opus ferri : vapor ignis uret carnes ejus, et in calore fornacis concertatur. +Sirach Sir 26 38 30 Vox mallei innovat aurem ejus, et contra similitudinem vasis oculus ejus. +Sirach Sir 26 38 31 Cor suum dabit in consummationem operum, et vigilia sua ornabit in perfectionem. +Sirach Sir 26 38 32 Sic figulus sedens ad opus suum, convertens pedibus suis rotam, qui in sollicitudine positus est semper propter opus suum, et in numero est omnis operatio ejus. +Sirach Sir 26 38 33 In brachio suo formabit lutum, et ante pedes suos curvabit virtutem suam. +Sirach Sir 26 38 34 Cor suum dabit ut consummet linitionem, et vigilia sua mundabit fornacem. +Sirach Sir 26 38 35 Omnes hi in manibus suis speraverunt, et unusquisque in arte sua sapiens est. +Sirach Sir 26 38 36 Sine his omnibus non ædificatur civitas, +Sirach Sir 26 38 37 et non inhabitabunt, nec inambulabunt, et in ecclesiam non transilient. +Sirach Sir 26 38 38 Super sellam judicis non sedebunt, et testamentum judicii non intelligent, neque palam facient disciplinam et judicium, et in parabolis non invenientur : +Sirach Sir 26 38 39 sed creaturam ævi confirmabunt : et deprecatio illorum in operatione artis, accomodantes animam suam, et conquirentes in lege Altissimi. +Sirach Sir 26 39 1 Sapientiam omnium antiquorum exquiret sapiens, et in prophetis vacabit. +Sirach Sir 26 39 2 Narrationem virorum nominatorum conservabit, et in versutias parabolarum simul introibit. +Sirach Sir 26 39 3 Occulta proverbiorum exquiret, et in absconditis parabolarum conversabitur. +Sirach Sir 26 39 4 In medio magnatorum ministrabit, et in conspectu præsidis apparebit. +Sirach Sir 26 39 5 In terram alienigenarum gentium pertransiet : bona enim et mala in hominibus tentabit. +Sirach Sir 26 39 6 Cor suum tradet ad vigilandum diluculo ad Dominum, qui fecit illum, et in conspectu Altissimi deprecabitur. +Sirach Sir 26 39 7 Aperiet os suum in oratione, et pro delictis suis deprecabitur. +Sirach Sir 26 39 8 Si enim Dominus magnus voluerit, spiritu intelligentiæ replebit illum : +Sirach Sir 26 39 9 et ipse tamquam imbres mittet eloquia sapientiæ suæ, et in oratione confitebitur Domino : +Sirach Sir 26 39 10 et ipse diriget consilium ejus, et disciplinam, et in absconditis suis consiliabitur. +Sirach Sir 26 39 11 Ipse palam faciet disciplinam doctrinæ suæ, et in lege testamenti Domini gloriabitur. +Sirach Sir 26 39 12 Collaudabunt multi sapientiam ejus, et usque in sæculum non delebitur. +Sirach Sir 26 39 13 Non recedet memoria ejus, et nomen ejus requiretur a generatione in generationem. +Sirach Sir 26 39 14 Sapientiam ejus enarrabunt gentes, et laudem ejus enuntiabit ecclesia. +Sirach Sir 26 39 15 Si permanserit, nomen derelinquet plus quam mille : et si requieverit, proderit illi. +Sirach Sir 26 39 16 Adhuc consiliabor ut enarrem : ut furore enim repletus sum. +Sirach Sir 26 39 17 In voce dicit : Obaudite me, divini fructus, et quasi rosa plantata super rivos aquarum fructificate. +Sirach Sir 26 39 18 Quasi Libanus odorem suavitatis habete. +Sirach Sir 26 39 19 Florete flores quasi lilium : et date odorem, et frondete in gratiam : et collaudate canticum, et benedicite Dominum in operibus suis. +Sirach Sir 26 39 20 Date nomini ejus magnificentiam, et confitemini illi in voce labiorum vestrorum, et in canticis labiorum, et citharis : et sic dicetis in confessione : +Sirach Sir 26 39 21 Opera Domini universa bona valde. +Sirach Sir 26 39 22 In verbo ejus stetit aqua sicut congeries : et in sermone oris illius sicut exceptoria aquarum : +Sirach Sir 26 39 23 quoniam in præcepto ipsius placor fit, et non est minoratio in salute ipsius. +Sirach Sir 26 39 24 Opera omnis carnis coram illo, et non est quidquam absconditum ab oculis ejus. +Sirach Sir 26 39 25 A sæculo usque in sæculum respicit, et nihil est mirabile in conspectu ejus. +Sirach Sir 26 39 26 Non est dicere : Quid est hoc, aut quid est istud ? omnia enim in tempore suo quærentur. +Sirach Sir 26 39 27 Benedictio illius quasi fluvius inundavit. +Sirach Sir 26 39 28 Quomodo cataclysmus aridam inebriavit, sic ira ipsius gentes quæ non exquisierunt eum hæreditabit. +Sirach Sir 26 39 29 Quomodo convertit aquas in siccitatem, et siccata est terra, et viæ illius viis illorum directæ sunt, sic peccatoribus offensiones in ira ejus. +Sirach Sir 26 39 30 Bona bonis creata sunt ab initio : sic nequissimis bona et mala. +Sirach Sir 26 39 31 Initium necessariæ rei vitæ hominum, aqua, ignis, et ferrum, sal, lac, et panis similagineus, et mel, et botrus uvæ, et oleum, et vestimentum. +Sirach Sir 26 39 32 Hæc omnia sanctis in bona, sic et impiis et peccatoribus in mala convertentur. +Sirach Sir 26 39 33 Sunt spiritus qui ad vindictam creati sunt, et in furore suo confirmaverunt tormenta sua. +Sirach Sir 26 39 34 In tempore consummationis effundent virtutem, et furorem ejus qui fecit illos placabunt. +Sirach Sir 26 39 35 Ignis, grando, fames, et mors, omnia hæc ad vindictam creata sunt : +Sirach Sir 26 39 36 bestiarum dentes, et scorpii, et serpentes, et rhomphæa vindicans in exterminium impios. +Sirach Sir 26 39 37 In mandatis ejus epulabuntur : et super terram in necessitatem præparabuntur, et in temporibus suis non præterient verbum. +Sirach Sir 26 39 38 Propterea ab initio confirmatus sum, et consiliatus sum, et cogitavi, et scripta dimisi. +Sirach Sir 26 39 39 Omnia opera Domini bona, et omne opus hora sua subministrabit. +Sirach Sir 26 39 40 Non est dicere : Hoc illo nequius est : omnia enim in tempore suo comprobabuntur. +Sirach Sir 26 39 41 Et nunc in omni corde et ore collaudate, et benedicite nomen Domini. +Sirach Sir 26 40 1 Occupatio magna creata est omnibus hominibus, et jugum grave super filios Adam, a die exitus de ventre matris eorum usque in diem sepulturæ in matrem omnium. +Sirach Sir 26 40 2 Cogitationes eorum, et timores cordis, adinventio exspectationis, et dies finitionis, +Sirach Sir 26 40 3 a residente super sedem gloriosam, usque ad humiliatum in terra et cinere : +Sirach Sir 26 40 4 ab eo qui utitur hyacintho et portat coronam, usque ad eum qui operitur lino crudo : furor, zelus, tumultus, fluctuatio, et timor mortis, iracundia perseverans, et contentio : +Sirach Sir 26 40 5 et in tempore refectionis in cubili, somnus noctis immutat scientiam ejus. +Sirach Sir 26 40 6 Modicum tamquam nihil in requie, et ab eo in somnis, quasi in die respectus. +Sirach Sir 26 40 7 Conturbatus est in visu cordis sui, tamquam qui evaserit in die belli : in tempore salutis suæ exsurrexit, et admirans ad nullum timorem : +Sirach Sir 26 40 8 cum omni carne, ab homine usque ad pecus, et super peccatores septuplum. +Sirach Sir 26 40 9 Ad hæc mors, sanguis, contentio, et rhomphæa, oppressiones, fames, et contritio, et flagella : +Sirach Sir 26 40 10 super iniquos creata sunt hæc omnia : et propter illos factus est cataclysmus. +Sirach Sir 26 40 11 Omnia quæ de terra sunt in terram convertentur, et omnes aquæ in mare revertentur. +Sirach Sir 26 40 12 Omne munus et iniquitas delebitur, et fides in sæculum stabit. +Sirach Sir 26 40 13 Substantiæ injustorum sicut fluvius siccabuntur, et sicut tonitruum magnum in pluvia personabunt. +Sirach Sir 26 40 14 In aperiendo manus suas lætabitur : sic prævaricatores in consummatione tabescent. +Sirach Sir 26 40 15 Nepotes impiorum non multiplicabunt ramos : et radices immundæ super cacumen petræ sonant. +Sirach Sir 26 40 16 Super omnem aquam viriditas, et ad oram fluminis ante omne fœnum evelletur. +Sirach Sir 26 40 17 Gratia sicut paradisus in benedictionibus, et misericordia in sæculum permanet. +Sirach Sir 26 40 18 Vita sibi sufficientis operarii condulcabitur, et in ea invenies thesaurum. +Sirach Sir 26 40 19 Filii et ædificatio civitatis confirmabit nomen : et super hæc mulier immaculata computabitur. +Sirach Sir 26 40 20 Vinum et musica lætificant cor : et super utraque dilectio sapientiæ. +Sirach Sir 26 40 21 Tibiæ et psalterium suavem faciunt melodiam : et super utraque lingua suavis. +Sirach Sir 26 40 22 Gratiam et speciem desiderabit oculus tuus : et super hæc virides sationes. +Sirach Sir 26 40 23 Amicus et sodalis in tempore convenientes, et super utrosque mulier cum viro. +Sirach Sir 26 40 24 Fratres in adjutorium in tempore tribulationis : et super eos misericordia liberabit. +Sirach Sir 26 40 25 Aurum et argentum est constitutio pedum : et super utrumque consilium beneplacitum. +Sirach Sir 26 40 26 Facultates et virtutes exaltant cor, et super hæc timor Domini. +Sirach Sir 26 40 27 Non est in timore Domini minoratio : et non est in eo inquirere adjutorium. +Sirach Sir 26 40 28 Timor Domini sicut paradisus benedictionis, et super omnem gloriam operuerunt illum. +Sirach Sir 26 40 29 Fili, in tempore vitæ tuæ ne indigeas : melius est enim mori quam indigere. +Sirach Sir 26 40 30 Vir respiciens in mensam alienam, non est vita ejus in cogitatione victus : alit enim animam suam cibis alienis : +Sirach Sir 26 40 31 vir autem disciplinatus et eruditus custodiet se. +Sirach Sir 26 40 32 In ore imprudentis condulcabitur inopia, et in ventre ejus ignis ardebit. +Sirach Sir 26 41 1 O mors, quam amara est memoria tua homini pacem habenti in substantiis suis : +Sirach Sir 26 41 2 viro quieto, et cujus viæ directæ sunt in omnibus, et adhuc valenti accipere cibum ! +Sirach Sir 26 41 3 O mors, bonum est judicium tuum homini indigenti, et qui minoratur viribus, +Sirach Sir 26 41 4 defecto ætate, et cui de omnibus cura est, et incredibili, qui perdit patientiam ! +Sirach Sir 26 41 5 Noli metuere judicium mortis : memento quæ ante te fuerunt, et quæ superventura sunt tibi : hoc judicium a Domino omni carni. +Sirach Sir 26 41 6 Et quid superveniet tibi in beneplacito Altissimi ? sive decem, sive centum, sive mille anni : +Sirach Sir 26 41 7 non est enim in inferno accusatio vitæ. +Sirach Sir 26 41 8 Filii abominationum fiunt filii peccatorum, et qui conversantur secus domos impiorum. +Sirach Sir 26 41 9 Filiorum peccatorum periet hæreditas, et cum semine illorum assiduitas opprobrii. +Sirach Sir 26 41 10 De patre impio queruntur filii, quoniam propter illum sunt in opprobrio. +Sirach Sir 26 41 11 Væ vobis, viri impii, qui dereliquistis legem Domini Altissimi ! +Sirach Sir 26 41 12 Et si nati fueritis, in maledictione nascemini : et si mortui fueritis, in maledictione erit pars vestra. +Sirach Sir 26 41 13 Omnia quæ de terra sunt in terram convertentur : sic impii a maledicto in perditionem. +Sirach Sir 26 41 14 Luctus hominum in corpore ipsorum : nomen autem impiorum delebitur. +Sirach Sir 26 41 15 Curam habe de bono nomine : hoc enim magis permanebit tibi quam mille thesauri pretiosi et magni. +Sirach Sir 26 41 16 Bonæ vitæ numerus dierum : bonum autem nomen permanebit in ævum. +Sirach Sir 26 41 17 Disciplinam in pace conservate, filii : sapientia enim abscondita, et thesaurus invisus, quæ utilitas in utrisque ? +Sirach Sir 26 41 18 Melior est homo qui abscondit stultitiam suam, quam homo qui abscondit sapientiam suam. +Sirach Sir 26 41 19 Verumtamen reveremini in his quæ procedunt de ore meo : +Sirach Sir 26 41 20 non est enim bonum omnem reverentiam observare, et non omnia omnibus bene placent in fide. +Sirach Sir 26 41 21 Erubescite a patre et a matre de fornicatione : et a præsidente et a potente de mendacio : +Sirach Sir 26 41 22 a principe et a judice de delicto : a synagoga et plebe de iniquitate : +Sirach Sir 26 41 23 a socio et amico de injustitia, et de loco in quo habitas : +Sirach Sir 26 41 24 de furto, de veritate Dei, et testamento : de discubitu in panibus, et ab obfuscatione dati et accepti : +Sirach Sir 26 41 25 a salutantibus de silentio, a respectu mulieris fornicariæ, et ab aversione vultus cognati. +Sirach Sir 26 41 26 Ne avertas faciem a proximo tuo, et ab auferendo partem et non restituendo. +Sirach Sir 26 41 27 Ne respicias mulierem alieni viri, et ne scruteris ancillam ejus, neque steteris ad lectum ejus. +Sirach Sir 26 41 28 Ab amicis de sermonibus improperii : et cum dederis, ne improperes. +Sirach Sir 26 42 1 Non duplices sermonem auditus de revelatione sermonis absconditi : et eris vere sine confusione, et invenies gratiam in conspectu omnium hominum. Ne pro his omnibus confundaris, et ne accipias personam ut delinquas : +Sirach Sir 26 42 2 de lege Altissimi, et testamento, et de judicio justificare impium, +Sirach Sir 26 42 3 de verbo sociorum et viatorum, et de datione hæreditatis amicorum, +Sirach Sir 26 42 4 de æqualitate stateræ et ponderum, de acquisitione multorum et paucorum, +Sirach Sir 26 42 5 de corruptione emptionis et negotiatorum, et de multa disciplina filiorum, et servo pessimo latus sanguinare. +Sirach Sir 26 42 6 Super mulierem nequam bonum est signum. +Sirach Sir 26 42 7 Ubi manus multæ sunt, claude : et quodcumque trades, numera et appende : datum vero et acceptum omne describe. +Sirach Sir 26 42 8 De disciplina insensati et fatui, et de senioribus qui judicantur ab adolescentibus : et eris eruditus in omnibus, et probabilis in conspectu omnium vivorum. +Sirach Sir 26 42 9 Filia patris abscondita est vigilia, et sollicitudo ejus aufert somnum : ne forte in adolescentia sua adulta efficiatur, et cum viro commorata odibilis fiat : +Sirach Sir 26 42 10 nequando polluatur in virginitate sua, et in paternis suis gravida inveniatur : ne forte cum viro commorata transgrediatur, aut certe sterilis efficiatur. +Sirach Sir 26 42 11 Super filiam luxuriosam confirma custodiam, nequando faciat te in opprobrium venire inimicis, a detractione in civitate, et objectione plebis, et confundat te in multitudine populi. +Sirach Sir 26 42 12 Omni homini noli intendere in specie, et in medio mulierum noli commorari : +Sirach Sir 26 42 13 de vestimentis enim procedit tinea, et a muliere iniquitas viri. +Sirach Sir 26 42 14 Melior est enim iniquitas viri quam mulier benefaciens, et mulier confundens in opprobrium. +Sirach Sir 26 42 15 Memor ero igitur operum Domini, et quæ vidi annuntiabo. In sermonibus Domini opera ejus. +Sirach Sir 26 42 16 Sol illuminans per omnia respexit, et gloria Domini plenum est opus ejus. +Sirach Sir 26 42 17 Nonne Dominus fecit sanctos enarrare omnia mirabilia sua, quæ confirmavit Dominus omnipotens stabiliri in gloria sua ? +Sirach Sir 26 42 18 Abyssum et cor hominum investigavit, et in astutia eorum excogitavit. +Sirach Sir 26 42 19 Cognovit enim Dominus omnem scientiam, et inspexit in signum ævi, annuntians quæ præterierunt et quæ superventura sunt, revelans vestigia occultorum. +Sirach Sir 26 42 20 Non præterit illum omnis cogitatus, et non abscondit se ab eo ullus sermo. +Sirach Sir 26 42 21 Magnalia sapientiæ suæ decoravit, qui est ante sæculum et usque in sæculum : neque adjectum est, +Sirach Sir 26 42 22 neque minuitur, et non eget alicujus consilio. +Sirach Sir 26 42 23 Quam desiderabilia omnia opera ejus ! et tamquam scintilla quæ est considerare ! +Sirach Sir 26 42 24 Omnia hæc vivunt, et manent in sæculum, et in omni necessitate omnia obaudiunt ei. +Sirach Sir 26 42 25 Omnia duplicia, unum contra unum, et non fecit quidquam deesse. +Sirach Sir 26 42 26 Uniuscujusque confirmavit bona : et quis satiabitur videns gloriam ejus ? +Sirach Sir 26 43 1 Altitudinis firmamentum pulchritudo ejus est, species cæli in visione gloriæ. +Sirach Sir 26 43 2 Sol in aspectu annuntians in exitu, vas admirabile, opus Excelsi. +Sirach Sir 26 43 3 In meridiano exurit terram, et in conspectu ardoris ejus quis poterit sustinere ? fornacem custodiens in operibus ardoris : +Sirach Sir 26 43 4 tripliciter sol exurens montes, radios igneos exsufflans, et refulgens radiis suis obcæcat oculos. +Sirach Sir 26 43 5 Magnus Dominus qui fecit illum, et in sermonibus ejus festinavit iter. +Sirach Sir 26 43 6 Et luna in omnibus in tempore suo, ostensio temporis, et signum ævi. +Sirach Sir 26 43 7 A luna signum diei festi : luminare quod minuitur in consummatione. +Sirach Sir 26 43 8 Mensis secundum nomen ejus est, crescens mirabiliter in consummatione. +Sirach Sir 26 43 9 Vas castrorum in excelsis, in firmamento cæli resplendens gloriose. +Sirach Sir 26 43 10 Species cæli gloria stellarum : mundum illuminans in excelsis Dominus. +Sirach Sir 26 43 11 In verbis Sancti stabunt ad judicium, et non deficient in vigiliis suis. +Sirach Sir 26 43 12 Vide arcum, et benedic eum qui fecit illum : valde speciosus est in splendore suo. +Sirach Sir 26 43 13 Gyravit cælum in circuitu gloriæ suæ : manus Excelsi aperuerunt illum. +Sirach Sir 26 43 14 Imperio suo acceleravit nivem, et accelerat coruscationes emittere judicii sui. +Sirach Sir 26 43 15 Propterea aperti sunt thesauri, et evolaverunt nebulæ sicut aves. +Sirach Sir 26 43 16 In magnitudine sua posuit nubes, et confracti sunt lapides grandinis. +Sirach Sir 26 43 17 In conspectu ejus commovebuntur montes, et in voluntate ejus aspirabit notus. +Sirach Sir 26 43 18 Vox tonitrui ejus verberavit terram, tempestas aquilonis, et congregatio spiritus : +Sirach Sir 26 43 19 et sicut avis deponens ad sedendum, aspergit nivem, et sicut locusta demergens descensus ejus. +Sirach Sir 26 43 20 Pulchritudinem candoris ejus admirabitur oculus, et super imbrem ejus expavescet cor. +Sirach Sir 26 43 21 Gelu sicut salem effundet super terram : et dum gelaverit, fiet tamquam cacumina tribuli. +Sirach Sir 26 43 22 Frigidus ventus aquilo flavit, et gelavit crystallus ab aqua : super omnem congregationem aquarum requiescet, et sicut lorica induet se aquis : +Sirach Sir 26 43 23 et devorabit montes, et exuret desertum, et extinguet viride, sicut igne. +Sirach Sir 26 43 24 Medicina omnium in festinatione nebulæ : et ros obvians ab ardore venienti humilem efficiet eum. +Sirach Sir 26 43 25 In sermone ejus siluit ventus, et cogitatione sua placavit abyssum : et plantavit in illa Dominus insulas. +Sirach Sir 26 43 26 Qui navigant mare enarrent pericula ejus, et audientes auribus nostris admirabimur. +Sirach Sir 26 43 27 Illic præclara opera et mirabilia, varia bestiarum genera, et omnium pecorum, et creatura belluarum. +Sirach Sir 26 43 28 Propter ipsum confirmatus est itineris finis, et in sermone ejus composita sunt omnia. +Sirach Sir 26 43 29 Multa dicemus, et deficiemus in verbis : consummatio autem sermonum ipse est in omnibus. +Sirach Sir 26 43 30 Gloriantes ad quid valebimus ? ipse enim omnipotens super omnia opera sua. +Sirach Sir 26 43 31 Terribilis Dominus, et magnus vehementer, et mirabilis potentia ipsius. +Sirach Sir 26 43 32 Glorificantes Dominum quantumcumque potueritis, supervalebit enim adhuc : et admirabilis magnificentia ejus. +Sirach Sir 26 43 33 Benedicentes Dominum, exaltate illum quantum potestis : major enim est omni laude. +Sirach Sir 26 43 34 Exaltantes eum, replemini virtute, ne laboretis, non enim comprehendetis. +Sirach Sir 26 43 35 Quis videbit eum et enarrabit ? et quis magnificabit eum sicut est ab initio ? +Sirach Sir 26 43 36 Multa abscondita sunt majora his : pauca enim vidimus operum ejus. +Sirach Sir 26 43 37 Omnia autem Dominus fecit, et pie agentibus dedit sapientiam. +Sirach Sir 26 44 1 Laudemus viros gloriosos, et parentes nostros in generatione sua. +Sirach Sir 26 44 2 Multam gloriam fecit Dominus : magnificentia sua a sæculo. +Sirach Sir 26 44 3 Dominantes in potestatibus suis, homines magni virtute et prudentia sua præditi, nuntiantes in prophetis dignitatem prophetarum : +Sirach Sir 26 44 4 et imperantes in præsenti populo, et virtute prudentiæ populis sanctissima verba : +Sirach Sir 26 44 5 in peritia sua requirentes modos musicos, et narrantes carmina Scripturarum : +Sirach Sir 26 44 6 homines divites in virtute, pulchritudinis studium habentes, pacificantes in domibus suis. +Sirach Sir 26 44 7 Omnes isti in generationibus gentis suæ gloriam adepti sunt, et in diebus suis habentur in laudibus. +Sirach Sir 26 44 8 Qui de illis nati sunt reliquerunt nomen narrandi laudes eorum. +Sirach Sir 26 44 9 Et sunt quorum non est memoria : perierunt quasi qui non fuerint : et nati sunt quasi non nati, et filii ipsorum cum ipsis. +Sirach Sir 26 44 10 Sed illi viri misericordiæ sunt, quorum pietates non defuerunt. +Sirach Sir 26 44 11 Cum semine eorum permanent bona : +Sirach Sir 26 44 12 hæreditas sancta nepotes eorum, et in testamentis stetit semen eorum : +Sirach Sir 26 44 13 et filii eorum propter illos usque in æternum manent : semen eorum et gloria eorum non derelinquetur. +Sirach Sir 26 44 14 Corpora ipsorum in pace sepulta sunt, et nomen eorum vivit in generationem et generationem. +Sirach Sir 26 44 15 Sapientiam ipsorum narrent populi, et laudem eorum nuntiet ecclesia. +Sirach Sir 26 44 16 Enoch placuit Deo, et translatus est in paradisum, ut det gentibus pœnitentiam. +Sirach Sir 26 44 17 Noë inventus est perfectus, justus, et in tempore iracundiæ factus est reconciliatio. +Sirach Sir 26 44 18 Ideo dimissum est reliquum terræ, cum factum est diluvium. +Sirach Sir 26 44 19 Testamenta sæculi posita sunt apud illum, ne deleri possit diluvio omnis caro. +Sirach Sir 26 44 20 Abraham magnus pater multitudinis gentium, et non est inventus similis illi in gloria : qui conservavit legem Excelsi, et fuit in testamento cum illo. +Sirach Sir 26 44 21 In carne ejus stare fecit testamentum, et in tentatione inventus est fidelis. +Sirach Sir 26 44 22 Ideo jurejurando dedit illi gloriam in gente sua, crescere illum quasi terræ cumulum, +Sirach Sir 26 44 23 et ut stellas exaltare semen ejus, et hæreditare illos a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos terræ. +Sirach Sir 26 44 24 Et in Isaac eodem modo fecit, propter Abraham patrem ejus. +Sirach Sir 26 44 25 Benedictionem omnium gentium dedit illi Dominus, et testamentum confirmavit super caput Jacob. +Sirach Sir 26 44 26 Agnovit eum in benedictionibus suis, et dedit illi hæreditatem, et divisit illi partem in tribubus duodecim. +Sirach Sir 26 44 27 Et conservavit illi homines misericordiæ, invenientes gratiam in oculis omnis carnis. +Sirach Sir 26 45 1 Dilectus Deo et hominibus Moyses, cujus memoria in benedictione est. +Sirach Sir 26 45 2 Similem illum fecit in gloria sanctorum, et magnificavit eum in timore inimicorum, et in verbis suis monstra placavit. +Sirach Sir 26 45 3 Glorificavit illum in conspectu regum, et jussit illi coram populo suo, et ostendit illi gloriam suam. +Sirach Sir 26 45 4 In fide et lenitate ipsius sanctum fecit illum, et elegit eum ex omni carne. +Sirach Sir 26 45 5 Audivit enim eum, et vocem ipsius, et induxit illum in nubem. +Sirach Sir 26 45 6 Et dedit illi coram præcepta, et legem vitæ et disciplinæ, docere Jacob testamentum suum, et judicia sua Israël. +Sirach Sir 26 45 7 Excelsum fecit Aaron fratrem ejus, et similem sibi, de tribu Levi. +Sirach Sir 26 45 8 Statuit ei testamentum æternum, et dedit illi sacerdotium gentis, et beatificavit illum in gloria : +Sirach Sir 26 45 9 et circumcinxit eum zona gloriæ, et induit eum stolam gloriæ, et coronavit eum in vasis virtutis. +Sirach Sir 26 45 10 Circumpedes, et femoralia, et humerale posuit ei : et cinxit illum tintinnabulis aureis plurimis in gyro : +Sirach Sir 26 45 11 dare sonitum in incessu suo, auditum facere sonitum in templo in memoriam filiis gentis suæ. +Sirach Sir 26 45 12 Stolam sanctam auro, et hyacintho, et purpura, opus textile viri sapientis, judicio et veritate præditi : +Sirach Sir 26 45 13 torto cocco opus artificis gemmis pretiosis figuratis in ligatura auri, et opere lapidarii sculptis, in memoriam secundum numerum tribuum Israël. +Sirach Sir 26 45 14 Corona aurea super mitram ejus expressa signo sanctitatis, et gloria honoris : opus virtutis, et desideria oculorum ornata. +Sirach Sir 26 45 15 Sic pulchra ante ipsum non fuerunt talia usque ad originem. +Sirach Sir 26 45 16 Non est indutus illa alienigena aliquis, sed tantum filii ipsius soli, et nepotes ejus per omne tempus. +Sirach Sir 26 45 17 Sacrificia ipsius consumpta sunt igne quotidie. +Sirach Sir 26 45 18 Complevit Moyses manus ejus, et unxit illum oleo sancto. +Sirach Sir 26 45 19 Factum est illi in testamentum æternum, et semini ejus, sicut dies cæli, fungi sacerdotio, et habere laudem, et glorificare populum suum in nomine ejus. +Sirach Sir 26 45 20 Ipsum elegit ab omni vivente, offerre sacrificium Deo, incensum, et bonum odorem, in memoriam placare pro populo suo : +Sirach Sir 26 45 21 et dedit illi in præceptis suis potestatem, in testamentis judiciorum : docere Jacob testimonia, et in lege sua lucem dare Israël. +Sirach Sir 26 45 22 Quia contra illum steterunt alieni, et propter invidiam circumdederunt illum homines in deserto, qui erant cum Dathan et Abiron, et congregatio Core in iracundia. +Sirach Sir 26 45 23 Vidit Dominus Deus, et non placuit illi, et consumpti sunt in impetu iracundiæ. +Sirach Sir 26 45 24 Fecit illis monstra, et consumpsit illos in flamma ignis. +Sirach Sir 26 45 25 Et addidit Aaron gloriam, et dedit illi hæreditatem, et primitias frugum terræ divisit illi. +Sirach Sir 26 45 26 Panem ipsis in primis paravit in satietatem : nam et sacrificia Domini edent, quæ dedit illi et semini ejus. +Sirach Sir 26 45 27 Ceterum in terra gentes non hæreditabit, et pars non est illi in gente : ipse est enim pars ejus, et hæreditas. +Sirach Sir 26 45 28 Phinees, filius Eleazari, tertius in gloria est, imitando eum in timore Domini, +Sirach Sir 26 45 29 et stare in reverentia gentis : in bonitate et alacritate animæ suæ placuit Deo pro Israël. +Sirach Sir 26 45 30 Ideo statuit illi testamentum pacis, principem sanctorum et gentis suæ, ut sit illi et semini ejus sacerdotii dignitas in æternum. +Sirach Sir 26 45 31 Et testamentum David regi filio Jesse de tribu Juda, hæreditas ipsi et semini ejus : ut daret sapientiam in cor nostrum, judicare gentem suam in justitia, ne abolerentur bona ipsorum : et gloriam ipsorum in gentem eorum æternam fecit. +Sirach Sir 26 46 1 Fortis in bello Jesus Nave, successor Moysi in prophetis, qui fuit magnus secundum nomen suum, +Sirach Sir 26 46 2 maximus in salutem electorum Dei, expugnare insurgentes hostes, ut consequeretur hæreditatem Israël. +Sirach Sir 26 46 3 Quam gloriam adeptus est in tollendo manus suas, et jactando contra civitates rhomphæas ! +Sirach Sir 26 46 4 Quis ante illum sic restitit ? nam hostes ipse Dominus perduxit. +Sirach Sir 26 46 5 An non in iracundia ejus impeditus est sol, et una dies facta est quasi duo ? +Sirach Sir 26 46 6 Invocavit Altissimum potentem, in oppugnando inimicos undique : et audivit illum magnus et sanctus Deus, in saxis grandinis virtutis valde fortis. +Sirach Sir 26 46 7 Impetum fecit contra gentem hostilem, et in descensu perdidit contrarios : +Sirach Sir 26 46 8 ut cognoscant gentes potentiam ejus, quia contra Deum pugnare non est facile. Et secutus est a tergo potentis : +Sirach Sir 26 46 9 et in diebus Moysi misericordiam fecit, ipse, et Caleb filius Jephone, stare contra hostem, et prohibere gentem a peccatis, et perfringere murmur malitiæ. +Sirach Sir 26 46 10 Et ipsi duo constituti a periculo liberati sunt a numero sexcentorum millium peditum, inducere illos in hæreditatem, in terram quæ manat lac et mel. +Sirach Sir 26 46 11 Et dedit Dominus ipsi Caleb fortitudinem, et usque in senectutem permansit illi virtus, ut ascenderet in excelsum terræ locum, et semen ipsius obtinuit hæreditatem, +Sirach Sir 26 46 12 ut viderent omnes filii Israël quia bonum est obsequi sancto Deo. +Sirach Sir 26 46 13 Et judices singuli suo nomine, quorum non est corruptum cor, qui non aversi sunt a Domino, +Sirach Sir 26 46 14 ut sit memoria illorum in benedictione, et ossa eorum pullulent de loco suo : +Sirach Sir 26 46 15 et nomen eorum permaneat in æternum, permanens ad filios illorum, sanctorum virorum gloria. +Sirach Sir 26 46 16 Dilectus a Domino Deo suo Samuel, propheta Domini, renovavit imperium, et unxit principes in gente sua. +Sirach Sir 26 46 17 In lege Domini congregationem judicavit, et vidit Deus Jacob : et in fide sua probatus est propheta, +Sirach Sir 26 46 18 et cognitus est in verbis suis fidelis, quia vidit Deum lucis. +Sirach Sir 26 46 19 Et invocavit Dominum omnipotentem, in oppugnando hostes circumstantes undique, in oblatione agni inviolati. +Sirach Sir 26 46 20 Et intonuit de cælo Dominus, et in sonitu magno auditam fecit vocem suam : +Sirach Sir 26 46 21 et contrivit principes Tyriorum, et omnes duces Philisthiim : +Sirach Sir 26 46 22 et ante tempus finis vitæ suæ et sæculi, testimonium præbuit in conspectu Domini et christi : pecunias et usque ad calceamenta ab omni carne non accepit, et non accusavit illum homo. +Sirach Sir 26 46 23 Et post hoc dormivit : et notum fecit regi, et ostendit illi finem vitæ suæ : et exaltavit vocem suam de terra in prophetia, delere impietatem gentis. +Sirach Sir 26 47 1 Post hæc surrexit Nathan, propheta in diebus David. +Sirach Sir 26 47 2 Et quasi adeps separatus a carne, sic David a filiis Israël. +Sirach Sir 26 47 3 Cum leonibus lusit quasi cum agnis, et in ursis similiter fecit sicut in agnis ovium, in juventute sua. +Sirach Sir 26 47 4 Numquid non occidit gigantem, et abstulit opprobrium de gente ? +Sirach Sir 26 47 5 In tollendo manum, saxo fundæ dejecit exsultationem Goliæ : +Sirach Sir 26 47 6 nam invocavit Dominum omnipotentem, et dedit in dextera ejus tollere hominem fortem in bello, et exaltare cornu gentis suæ. +Sirach Sir 26 47 7 Sic in decem millibus glorificavit eum : et laudavit eum in benedictionibus Domini, in offerendo illi coronam gloriæ : +Sirach Sir 26 47 8 contrivit enim inimicos undique, et extirpavit Philisthiim contrarios usque in hodiernum diem : contrivit cornu ipsorum usque in æternum. +Sirach Sir 26 47 9 In omni opere dedit confessionem Sancto, et Excelso in verbo gloriæ. +Sirach Sir 26 47 10 De omni corde suo laudavit Dominum : et dilexit Deum, qui fecit illum, et dedit illi contra inimicos potentiam : +Sirach Sir 26 47 11 et stare fecit cantores contra altare, et in sono eorum dulces fecit modos. +Sirach Sir 26 47 12 Et dedit in celebrationibus decus, et ornavit tempora usque ad consummationem vitæ, ut laudarent nomen sanctum Domini, et amplificarent mane Dei sanctitatem. +Sirach Sir 26 47 13 Dominus purgavit peccata ipsius, et exaltavit in æternum cornu ejus : et dedit illi testamentum regni, et sedem gloriæ in Israël. +Sirach Sir 26 47 14 Post ipsum surrexit filius sensatus, et propter illum dejecit omnem potentiam inimicorum. +Sirach Sir 26 47 15 Salomon imperavit in diebus pacis, cui subjecit Deus omnes hostes, ut conderet domum in nomine suo, et pararet sanctitatem in sempiternum. Quemadmodum eruditus es in juventute tua, +Sirach Sir 26 47 16 et impletus es, quasi flumen, sapientia, et terram retexit anima tua. +Sirach Sir 26 47 17 Et replesti in comparationibus ænigmata : ad insulas longe divulgatum est nomen tuum, et dilectus es in pace tua. +Sirach Sir 26 47 18 In cantilenis, et proverbiis, et comparationibus, et interpretationibus, miratæ sunt terræ : +Sirach Sir 26 47 19 et in nomine Domini Dei, cui est cognomen Deus Israël. +Sirach Sir 26 47 20 Collegisti quasi auricalcum aurum, et ut plumbum complesti argentum : +Sirach Sir 26 47 21 et inclinasti femora tua mulieribus : potestatem habuisti in corpore tuo. +Sirach Sir 26 47 22 Dedisti maculam in gloria tua, et profanasti semen tuum, inducere iracundiam ad liberos tuos, et incitari stultitiam tuam : +Sirach Sir 26 47 23 ut faceres imperium bipartitum, et ex Ephraim imperare imperium durum. +Sirach Sir 26 47 24 Deus autem non derelinquet misericordiam suam : et non corrumpet, nec delebit opera sua, neque perdet a stirpe nepotes electi sui, et semen ejus qui diligit Dominum non corrumpet. +Sirach Sir 26 47 25 Dedit autem reliquum Jacob, et David de ipsa stirpe. +Sirach Sir 26 47 26 Et finem habuit Salomon cum patribus suis. +Sirach Sir 26 47 27 Et dereliquit post se de semine suo, gentis stultitiam, +Sirach Sir 26 47 28 et imminutum a prudentia, Roboam, qui avertit gentem consilio suo : +Sirach Sir 26 47 29 et Jeroboam filium Nabat, qui peccare fecit Israël, et dedit viam peccandi Ephraim : et plurima redundaverunt peccata ipsorum. +Sirach Sir 26 47 30 Valde averterunt illos a terra sua. +Sirach Sir 26 47 31 Et quæsivit omnes nequitias, usque dum perveniret ad illos defensio, et ab omnibus peccatis liberavit eos. +Sirach Sir 26 48 1 Et surrexit Elias propheta quasi ignis, et verbum ipsius quasi facula ardebat. +Sirach Sir 26 48 2 Qui induxit in illos famem : et irritantes illum invidia sua pauci facti sunt : non enim poterant sustinere præcepta Domini. +Sirach Sir 26 48 3 Verbo Domini continuit cælum, et dejecit de cælo ignem ter. +Sirach Sir 26 48 4 Sic amplificatus est Elias in mirabilibus suis. Et quis potest similiter sic gloriari tibi ? +Sirach Sir 26 48 5 qui sustulisti mortuum ab inferis de sorte mortis, in verbo Domini Dei : +Sirach Sir 26 48 6 qui dejecisti reges ad pernicem, et confregisti facile potentiam ipsorum, et gloriosos de lecto suo : +Sirach Sir 26 48 7 qui audis in Sina judicium, et in Horeb judicia defensionis : +Sirach Sir 26 48 8 qui ungis reges ad pœnitentiam, et prophetas facis successores post te : +Sirach Sir 26 48 9 qui receptus es in turbine ignis, in curru equorum igneorum : +Sirach Sir 26 48 10 qui scriptus es in judiciis temporum, lenire iracundiam Domini, conciliare cor patris ad filium, et restituere tribus Jacob. +Sirach Sir 26 48 11 Beati sunt qui te viderunt, et in amicitia tua decorati sunt. +Sirach Sir 26 48 12 Nam nos vita vivimus tantum : post mortem autem non erit tale nomen nostrum. +Sirach Sir 26 48 13 Elias quidem in turbine tectus est, et in Eliseo completus est spiritus ejus : in diebus suis non pertimuit principem, et potentia nemo vicit illum : +Sirach Sir 26 48 14 nec superavit illum verbum aliquod, et mortuum prophetavit corpus ejus. +Sirach Sir 26 48 15 In vita sua fecit monstra, et in morte mirabilia operatus est. +Sirach Sir 26 48 16 In omnibus istis non pœnituit populus, et non recesserunt a peccatis suis, usque dum ejecti sunt de terra sua, et dispersi sunt in omnem terram : +Sirach Sir 26 48 17 et relicta est gens perpauca, et princeps in domo David. +Sirach Sir 26 48 18 Quidam ipsorum fecerunt quod placeret Deo : alii autem multa commiserunt peccata. +Sirach Sir 26 48 19 Ezechias munivit civitatem suam, et induxit in medium ipsius aquam : et fodit ferro rupem, et ædificavit ad aquam puteum. +Sirach Sir 26 48 20 In diebus ipsius ascendit Sennacherib, et misit Rabsacen, et sustulit manum suam contra illos : et extulit manum suam in Sion, et superbus factus est potentia sua. +Sirach Sir 26 48 21 Tunc mota sunt corda et manus ipsorum : et doluerunt quasi parturientes mulieres. +Sirach Sir 26 48 22 Et invocaverunt Dominum misericordem, et expandentes manus suas extulerunt ad cælum : et Sanctus, Dominus Deus, audivit cito vocem ipsorum. +Sirach Sir 26 48 23 Non est commemoratus peccatorum illorum, neque dedit illos inimicis suis : sed purgavit eos in manu Isaiæ sancti prophetæ. +Sirach Sir 26 48 24 Dejecit castra Assyriorum, et contrivit illos angelus Domini : +Sirach Sir 26 48 25 nam fecit Ezechias quod placuit Deo, et fortiter ivit in via David patris sui, quam mandavit illi Isaias, propheta magnus, et fidelis in conspectu Dei. +Sirach Sir 26 48 26 In diebus ipsius retro rediit sol, et addidit regi vitam. +Sirach Sir 26 48 27 Spiritu magno vidit ultima, et consolatus est lugentes in Sion usque in sempiternum. +Sirach Sir 26 48 28 Ostendit futura, et abscondita antequam evenirent. +Sirach Sir 26 49 1 Memoria Josiæ in compositionem odoris facta opus pigmentarii. +Sirach Sir 26 49 2 In omni ore quasi mel indulcabitur ejus memoria, et ut musica in convivio vini. +Sirach Sir 26 49 3 Ipse est directus divinitus in pœnitentiam gentis, et tulit abominationes impietatis. +Sirach Sir 26 49 4 Et gubernavit ad Dominum cor ipsius, et in diebus peccatorum corroboravit pietatem. +Sirach Sir 26 49 5 Præter David et Ezechiam et Josiam, omnes peccatum commiserunt : +Sirach Sir 26 49 6 nam reliquerunt legem Altissimi reges Juda, et contempserunt timorem Dei. +Sirach Sir 26 49 7 Dederunt enim regnum suum aliis, et gloriam suam alienigenæ genti. +Sirach Sir 26 49 8 Incenderunt electam sanctitatis civitatem, et desertas fecerunt vias ipsius in manu Jeremiæ. +Sirach Sir 26 49 9 Nam male tractaverunt illum qui a ventre matris consecratus est propheta, evertere, et eruere, et perdere, et iterum ædificare, et renovare : +Sirach Sir 26 49 10 Ezechiel, qui vidit conspectum gloriæ quam ostendit illi in curru cherubim. +Sirach Sir 26 49 11 Nam commemoratus est inimicorum in imbre, benefacere illis qui ostenderunt rectas vias. +Sirach Sir 26 49 12 Et duodecim prophetarum ossa pullulent de loco suo : nam corroboraverunt Jacob, et redemerunt se in fide virtutis. +Sirach Sir 26 49 13 Quomodo amplificemus Zorobabel ? nam et ipse quasi signum in dextera manu : +Sirach Sir 26 49 14 sic et Jesum filium Josedec, qui in diebus suis ædificaverunt domum, et exaltaverunt templum sanctum Domino, paratum in gloriam sempiternam. +Sirach Sir 26 49 15 Et Nehemias in memoriam multi temporis, qui erexit nobis muros eversos, et stare fecit portas et seras, qui erexit domos nostras. +Sirach Sir 26 49 16 Nemo natus est in terra qualis Henoch, nam et ipse receptus est a terra : +Sirach Sir 26 49 17 neque ut Joseph, qui natus est homo princeps fratrum, firmamentum gentis, rector fratrum, stabilimentum populi : +Sirach Sir 26 49 18 et ossa ipsius visitata sunt, et post mortem prophetaverunt. +Sirach Sir 26 49 19 Seth et Sem apud homines gloriam adepti sunt, et super omnem animam in origine Adam. +Sirach Sir 26 50 1 Simon, Oniæ filius, sacerdos magnus, qui in vita sua suffulsit domum, et in diebus suis corroboravit templum. +Sirach Sir 26 50 2 Templi etiam altitudo ab ipso fundata est, duplex ædificatio, et excelsi parietes templi. +Sirach Sir 26 50 3 In diebus ipsius emanaverunt putei aquarum, et quasi mare adimpleti sunt supra modum. +Sirach Sir 26 50 4 Qui curavit gentem suam, et liberavit eam a perditione : +Sirach Sir 26 50 5 qui prævaluit amplificare civitatem, qui adeptus est gloriam in conversatione gentis, et ingressum domus et atrii amplificavit. +Sirach Sir 26 50 6 Quasi stella matutina in medio nebulæ, et quasi luna plena, in diebus suis lucet : +Sirach Sir 26 50 7 et quasi sol refulgens, sic ille effulsit in templo Dei. +Sirach Sir 26 50 8 Quasi arcus refulgens inter nebulas gloriæ, et quasi flos rosarum in diebus vernis, et quasi lilia quæ sunt in transitu aquæ, et quasi thus redolens in diebus æstatis : +Sirach Sir 26 50 9 quasi ignis effulgens, et thus ardens in igne : +Sirach Sir 26 50 10 quasi vas auri solidum, ornatum omni lapide pretioso : +Sirach Sir 26 50 11 quasi oliva pullulans, et cypressus in altitudinem se extollens, in accipiendo ipsum stolam gloriæ, et vestiri eum in consummationem virtutis. +Sirach Sir 26 50 12 In ascensu altaris sancti gloriam dedit sanctitatis amictum. +Sirach Sir 26 50 13 In accipiendo autem partes de manu sacerdotum, et ipse stans juxta aram : et circa illum corona fratrum : quasi plantatio cedri in monte Libano, +Sirach Sir 26 50 14 sic circa illum steterunt quasi rami palmæ : et omnes filii Aaron in gloria sua. +Sirach Sir 26 50 15 Oblatio autem Domini in manibus ipsorum coram omni synagoga Israël : et consummatione fungens in ara, amplificare oblationem excelsi Regis, +Sirach Sir 26 50 16 porrexit manum suam in libatione, et libavit de sanguine uvæ. +Sirach Sir 26 50 17 Effudit in fundamento altaris odorem divinum excelso Principi. +Sirach Sir 26 50 18 Tunc exclamaverunt filii Aaron, in tubis productilibus sonuerunt : et auditam fecerunt vocem magnam in memoriam coram Deo. +Sirach Sir 26 50 19 Tunc omnis populus simul properaverunt, et ceciderunt in faciem super terram, adorare Dominum Deum suum, et dare preces omnipotenti Deo excelso. +Sirach Sir 26 50 20 Et amplificaverunt psallentes in vocibus suis, et in magna domo auctus est sonus suavitatis plenus. +Sirach Sir 26 50 21 Et rogavit populus Dominum excelsum in prece, usque dum perfectus est honor Domini, et munus suum perfecerunt. +Sirach Sir 26 50 22 Tunc descendens, manus suas extulit in omne congregationem filiorum Israël, dare gloriam Deo a labiis suis, et in nomine ipsius gloriari : +Sirach Sir 26 50 23 et iteravit orationem suam, volens ostendere virtutem Dei. +Sirach Sir 26 50 24 Et nunc orate Deum omnium, qui magna fecit in omni terra, qui auxit dies nostros a ventre matris nostræ, et fecit nobiscum secundum suam misericordiam : +Sirach Sir 26 50 25 det nobis jucunditatem cordis, et fieri pacem in diebus nostris in Israël per dies sempiternos : +Sirach Sir 26 50 26 credere Israël nobiscum esse Dei misericordiam, ut liberet nos in diebus suis. +Sirach Sir 26 50 27 Duas gentes odit anima mea : tertia autem non est gens quam oderim : +Sirach Sir 26 50 28 qui sedent in monte Seir, et Philisthiim, et stultus populus qui habitat in Sichimis. +Sirach Sir 26 50 29 Doctrinam sapientiæ et disciplinæ scripsit in codice isto Jesus, filius Sirach, Jerosolymita, qui renovavit sapientiam de corde suo. +Sirach Sir 26 50 30 Beatus qui in istis versatur bonis : qui ponit illa in corde suo, sapiens erit semper. +Sirach Sir 26 50 31 Si enim hæc fecerit, ad omnia valebit, quia lux Dei vestigium ejus est. +Sirach Sir 26 51 1 Oratio Jesu filii Sirach. Confitebor tibi, Domine rex, et collaudabo te Deum salvatorem meum. +Sirach Sir 26 51 2 Confitebor nomini tuo, quoniam adjutor et protector factus es mihi, +Sirach Sir 26 51 3 et liberasti corpus meum a perditione : a laqueo linguæ iniquæ, et a labiis operantium mendacium : et in conspectu astantium factus es mihi adjutor. +Sirach Sir 26 51 4 Et liberasti me, secundum multitudinem misericordiæ nominis tui, a rugientibus præparatis ad escam : +Sirach Sir 26 51 5 de manibus quærentium animam meam, et de portis tribulationum quæ circumdederunt me ; +Sirach Sir 26 51 6 a pressura flammæ quæ circumdedit me, et in medio ignis non sum æstuatus ; +Sirach Sir 26 51 7 de altitudine ventris inferi, et a lingua coinquinata, et a verbo mendacii, a rege iniquo, et a lingua injusta. +Sirach Sir 26 51 8 Laudabit usque ad mortem anima mea Dominum, +Sirach Sir 26 51 9 et vita mea appropinquans erat in inferno deorsum. +Sirach Sir 26 51 10 Circumdederunt me undique, et non erat qui adjuvaret : respiciens eram ad adjutorium hominum, et non erat. +Sirach Sir 26 51 11 Memoratus sum misericordiæ tuæ Domine, et operationis tuæ, quæ a sæculo sunt : +Sirach Sir 26 51 12 quoniam eruis sustinentes te, Domine, et liberas eos de manibus gentium. +Sirach Sir 26 51 13 Exaltasti super terram habitationem meam, et pro morte defluente deprecatus sum. +Sirach Sir 26 51 14 Invocavi Dominum patrem Domini mei, ut non derelinquat me in die tribulationis meæ, et in tempore superborum, sine adjutorio. +Sirach Sir 26 51 15 Laudabo nomen tuum assidue, et collaudabo illud in confessione : et exaudita est oratio mea, +Sirach Sir 26 51 16 et liberasti me de perditione, et eripuisti me de tempore iniquo. +Sirach Sir 26 51 17 Propterea confitebor, et laudem dicam tibi, et benedicam nomini Domini. +Sirach Sir 26 51 18 Cum adhuc junior essem, priusquam oberrarem, quæsivi sapientiam palam in oratione mea. +Sirach Sir 26 51 19 Ante templum postulabam pro illis, et usque in novissimis inquiram eam : et effloruit tamquam præcox uva. +Sirach Sir 26 51 20 Lætatum est cor meum in ea : ambulavit pes meus iter rectum : a juventute mea investigabam eam. +Sirach Sir 26 51 21 Inclinavi modico aurem meam, et excepi illam. +Sirach Sir 26 51 22 Multam inveni in meipso sapientiam, et multum profeci in ea. +Sirach Sir 26 51 23 Danti mihi sapientiam dabo gloriam : +Sirach Sir 26 51 24 consiliatus sum enim ut facerem illam. Zelatus sum bonum, et non confundar. +Sirach Sir 26 51 25 Colluctata est anima mea in illa, et in faciendo eam confirmatus sum. +Sirach Sir 26 51 26 Manus meas extendi in altum, et insipientiam ejus luxi ; +Sirach Sir 26 51 27 animam meam direxi ad illam, et in agnitione inveni eam. +Sirach Sir 26 51 28 Possedi cum ipsa cor ab initio : propter hoc, non derelinquar. +Sirach Sir 26 51 29 Venter meus conturbatus est quærendo illam : propterea bonam possidebo possessionem. +Sirach Sir 26 51 30 Dedit mihi Dominus linguam mercedem meam, et in ipsa laudabo eum. +Sirach Sir 26 51 31 Appropiate ad me, indocti, et congregate vos in domum disciplinæ. +Sirach Sir 26 51 32 Quid adhuc retardatis ? et quid dicitis in his ? animæ vestræ sitiunt vehementer. +Sirach Sir 26 51 33 Aperui os meum, et locutus sum : Comparate vobis sine argento, +Sirach Sir 26 51 34 et collum vestrum subjicite jugo : et suscipiat anima vestra disciplinam : in proximo est enim invenire eam. +Sirach Sir 26 51 35 Videte oculis vestris, quia modicum laboravi, et inveni mihi multam requiem. +Sirach Sir 26 51 36 Assumite disciplinam in multo numero argenti, et copiosum aurum possidete in ea. +Sirach Sir 26 51 37 Lætetur anima vestra in misericordia ejus, et non confundemini in laude ipsius. +Sirach Sir 26 51 38 Operamini opus vestrum ante tempus, et dabit vobis mercedem vestram in tempore suo. +Baruch Bar 30 1 1 Et hæc verba libri quæ scripsit Baruch filius Neriæ, filii Maasiæ, filii Sedeciæ, filii Sedei, filii Helciæ, in Babylonia, +Baruch Bar 30 1 2 in anno quinto, in septimo die mensis, in tempore quo ceperunt Chaldæi Jerusalem, et succenderunt eam igni. +Baruch Bar 30 1 3 Et legit Baruch verba libri hujus ad aures Jechoniæ filii Joakim regis Juda, et ad aures universi populi venientis ad librum, +Baruch Bar 30 1 4 et ad aures potentium, filiorum regum, et ad aures presbyterorum, et ad aures populi, a minimo usque ad maximum eorum, omnium habitantium in Babylonia, ad flumen Sodi. +Baruch Bar 30 1 5 Qui audientes plorabant, et jejunabant, et orabant in conspectu Domini. +Baruch Bar 30 1 6 Et collegerunt pecuniam, secundum quod potuit uniuscujusque manus, +Baruch Bar 30 1 7 et miserunt in Jerusalem ad Joakim filium Helciæ filii Salom sacerdotem, et ad sacerdotes, et ad omnem populum qui inventi sunt cum eo in Jerusalem : +Baruch Bar 30 1 8 cum acciperet vasa templi Domini, quæ ablata fuerant de templo, revocare in terram Juda, decima die mensis Sivan, vasa argentea quæ fecit Sedecias filius Josiæ rex Juda, +Baruch Bar 30 1 9 posteaquam cepisset Nabuchodonosor rex Babylonis Jechoniam, et principes, et cunctos potentes, et populum terræ, ab Jerusalem, et duxit eos vinctos in Babylonem. +Baruch Bar 30 1 10 Et dixerunt : Ecce misimus ad vos pecunias, de quibus emite holocautomata et thus : et facite manna, et offerte pro peccato, ad aram Domini Dei nostri : +Baruch Bar 30 1 11 et orate pro vita Nabuchodonosor regis Babylonis, et pro vita Baltassar filii ejus, ut sint dies eorum sicut dies cæli super terram : +Baruch Bar 30 1 12 et ut det Dominus virtutem nobis, et illuminet oculos nostros, ut vivamus sub umbra Nabuchodonosor regis Babylonis, et sub umbra Baltassar filii ejus, et serviamus eis multis diebus, et inveniamus gratiam in conspectu eorum. +Baruch Bar 30 1 13 Et pro nobis ipsis orate ad Dominum Deum nostrum, quia peccavimus Domino Deo nostro, et non est aversus furor ejus a nobis usque in hunc diem. +Baruch Bar 30 1 14 Et legite librum istum quem misimus ad vos recitari in templo Domini, in die solemni et in die opportuno : +Baruch Bar 30 1 15 et dicetis : Domino Deo nostro justitia, nobis autem confusio faciei nostræ, sicut est dies hæc omni Juda, et habitantibus in Jerusalem : +Baruch Bar 30 1 16 regibus nostris, et principibus nostris, et sacerdotibus nostris, et prophetis nostris, et patribus nostris. +Baruch Bar 30 1 17 Peccavimus ante Dominum Deum nostrum, et non credidimus, diffidentes in eum : +Baruch Bar 30 1 18 et non fuimus subjectibiles illi, et non audivimus vocem Domini Dei nostri, ut ambularemus in mandatis ejus, quæ dedit nobis. +Baruch Bar 30 1 19 A die qua eduxit patres nostros de terra Ægypti, usque ad diem hanc, eramus incredibiles ad Dominum Deum nostrum : et dissipati recessimus, ne audiremus vocem ipsius : +Baruch Bar 30 1 20 et adhæserunt nobis multa mala et maledictiones quæ constituit Dominus Moysi servo suo, qui eduxit patres nostros de terra Ægypti, dare nobis terram fluentem lac et mel, sicut hodierna die. +Baruch Bar 30 1 21 Et non audivimus vocem Domini Dei nostri, secundum omnia verba prophetarum quos misit ad nos : +Baruch Bar 30 1 22 et abivimus unusquisque in sensum cordis nostri maligni, operari diis alienis, facientes mala ante oculos Domini Dei nostri. +Baruch Bar 30 2 1 Propter quod statuit Dominus Deus noster verbum suum, quod locutus est ad nos, et ad judices nostros qui judicaverunt Israël, et ad reges nostros, et ad principes nostros, et ad omnem Israël et Juda : +Baruch Bar 30 2 2 ut adduceret Dominus super nos mala magna, quæ non sunt facta sub cælo quemadmodum facta sunt in Jerusalem, secundum quæ scripta sunt in lege Moysi, +Baruch Bar 30 2 3 et manducaret homo carnes filii sui et carnes filiæ suæ. +Baruch Bar 30 2 4 Et dedit eos sub manu regum omnium qui sunt in circuitu nostro, in improperium et in desolationem in omnibus populis in quibus nos dispersit Dominus : +Baruch Bar 30 2 5 et facti sumus subtus, et non supra, quia peccavimus Domino Deo nostro, non obaudiendo voci ipsius. +Baruch Bar 30 2 6 Domino Deo nostro justitia, nobis autem et patribus nostris confusio faciei, sicut est dies hæc : +Baruch Bar 30 2 7 quia locutus est Dominus super nos omnia mala hæc quæ venerunt super nos : +Baruch Bar 30 2 8 et non sumus deprecati faciem Domini Dei nostri, ut reverteremur unusquisque nostrum a viis nostris pessimis. +Baruch Bar 30 2 9 Et vigilavit Dominus in malis, et adduxit ea super nos : quia justus est Dominus in omnibus operibus suis quæ mandavit nobis, +Baruch Bar 30 2 10 et non audivimus vocem ipsius ut iremus in præceptis Domini, quæ dedit ante faciem nostram. +Baruch Bar 30 2 11 Et nunc, Domine Deus Israël, qui eduxisti populum tuum de terra Ægypti in manu valida, et in signis, et in prodigiis, et in virtute tua magna, et in brachio excelso, et fecisti tibi nomen sicut est dies iste : +Baruch Bar 30 2 12 peccavimus, impie egimus, inique gessimus, Domine Deus noster, in omnibus justitiis tuis. +Baruch Bar 30 2 13 Avertatur ira tua a nobis, quia derelicti sumus pauci inter gentes ubi dispersisti nos. +Baruch Bar 30 2 14 Exaudi, Domine, preces nostras et orationes nostras, et educ nos propter te, et da nobis invenire gratiam ante faciem eorum qui nos abduxerunt : +Baruch Bar 30 2 15 ut sciat omnis terra quia tu es Dominus Deus noster, et quia nomen tuum invocatum est super Israël, et super genus ipsius. +Baruch Bar 30 2 16 Respice, Domine, de domo sancta tua in nos, et inclina aurem tuam, et exaudi nos. +Baruch Bar 30 2 17 Aperi oculos tuos et vide : quia non mortui qui sunt in inferno, quorum spiritus acceptus est a visceribus suis, dabunt honorem et justificationem Domino : +Baruch Bar 30 2 18 sed anima quæ tristis est super magnitudine mali, et incedit curva et infirma, et oculi deficientes, et anima esuriens, dat tibi gloriam et justitiam Domino. +Baruch Bar 30 2 19 Quia non secundum justitias patrum nostrorum nos fundimus preces et petimus misericordiam ante conspectum tuum, Domine Deus noster : +Baruch Bar 30 2 20 sed quia misisti iram tuam et furorem tuum super nos, sicut locutus es in manu puerorum tuorum prophetarum, dicens : +Baruch Bar 30 2 21 Sic dicit Dominus : Inclinate humerum vestrum et cervicem vestram, et opera facite regi Babylonis, et sedebitis in terra quam dedi patribus vestris. +Baruch Bar 30 2 22 Quod si non audieritis vocem Domini Dei vestri, operari regi Babyloniæ, defectionem vestram faciam de civitatibus Juda, et a foris Jerusalem, +Baruch Bar 30 2 23 et auferam a vobis vocem jucunditatis et vocem gaudii, et vocem sponsi et vocem sponsæ, et erit omnis terra sine vestigio ab inhabitantibus eam. +Baruch Bar 30 2 24 Et non audierunt vocem tuam, ut operarentur regi Babylonis : et statuisti verba tua, quæ locutus es in manibus puerorum tuorum prophetarum, ut transferrentur ossa regum nostrorum et ossa patrum nostrorum de loco suo : +Baruch Bar 30 2 25 et ecce projecta sunt in calore solis et in gelu noctis, et mortui sunt in doloribus pessimis, in fame et in gladio, et in emissione. +Baruch Bar 30 2 26 Et posuisti templum in quo invocatum est nomen tuum in ipso sicut hæc dies, propter iniquitatem domus Israël et domus Juda. +Baruch Bar 30 2 27 Et fecisti in nobis, Domine Deus noster, secundum omnem bonitatem tuam et secundum omnem miserationem tuam illam magnam : +Baruch Bar 30 2 28 sicut locutus es in manu pueri tui Moysi, in die qua præcepisti ei scribere legem tuam coram filiis Israël, +Baruch Bar 30 2 29 dicens : Si non audieritis vocem meam, multitudo hæc magna convertetur in minimam inter gentes, quo ego eos dispergam : +Baruch Bar 30 2 30 quia scio quod me non audiet populus : populus est enim dura cervice. Et convertetur ad cor suum in terra captivitatis suæ, +Baruch Bar 30 2 31 et scient quia ego sum Dominus Deus eorum : et dabo eis cor, et intelligent ; aures, et audient : +Baruch Bar 30 2 32 et laudabunt me in terra captivitatis suæ, et memores erunt nominis mei, +Baruch Bar 30 2 33 et avertent se a dorso suo duro, et a malignitatibus suis : quia reminiscentur viam patrum suorum, qui peccaverunt in me. +Baruch Bar 30 2 34 Et revocabo illos in terram quam juravi patribus eorum, Abraham, Isaac, et Jacob : et dominabuntur ejus, et multiplicabo eos, et non minorabuntur : +Baruch Bar 30 2 35 et statuam illis testamentum alterum sempiternum, ut sim illis in Deum, et ipsi erunt mihi in populum : et non movebo amplius populum meum, filios Israël, a terra quam dedi illis. +Baruch Bar 30 3 1 Et nunc, Domine omnipotens, Deus Israël, anima in angustiis, et spiritus anxius clamat ad te. +Baruch Bar 30 3 2 Audi, Domine, et miserere, quia Deus es misericors : et miserere nostri, quia peccavimus ante te : +Baruch Bar 30 3 3 quia tu sedes in sempiternum, et nos, peribimus in ævum ? +Baruch Bar 30 3 4 Domine omnipotens, Deus Israël, audi nunc orationem mortuorum Israël, et filiorum ipsorum qui peccaverunt ante te, et non audierunt vocem Domini Dei sui, et agglutinata sunt nobis mala. +Baruch Bar 30 3 5 Noli meminisse iniquitatum patrum nostrorum, sed memento manus tuæ et nominis tui in tempore isto : +Baruch Bar 30 3 6 quia tu es Dominus Deus noster, et laudabimus te, Domine : +Baruch Bar 30 3 7 quia propter hoc dedisti timorem tuum in cordibus nostris, et ut invocemus nomen tuum, et laudemus te in captivitate nostra, quia convertimur ab iniquitate patrum nostrorum, qui peccaverunt ante te. +Baruch Bar 30 3 8 Et ecce nos in captivitate nostra sumus hodie, qua nos dispersisti in improperium, et in maledictum, et in peccatum, secundum omnes iniquitates patrum nostrorum, qui recesserunt a te, Domine Deus noster. +Baruch Bar 30 3 9 Audi, Israël, mandata vitæ : auribus percipe, ut scias prudentiam. +Baruch Bar 30 3 10 Quid est, Israël, quod in terra inimicorum es, +Baruch Bar 30 3 11 inveterasti in terra aliena, coinquinatus es cum mortuis, deputatus es cum descendentibus in infernum ? +Baruch Bar 30 3 12 Dereliquisti fontem sapientiæ : +Baruch Bar 30 3 13 nam si in via Dei ambulasses, habitasses utique in pace sempiterna. +Baruch Bar 30 3 14 Disce ubi sit prudentia, ubi sit virtus, ubi sit intellectus, ut scias simul ubi sit longiturnitas vitæ et victus, ubi sit lumen oculorum, et pax. +Baruch Bar 30 3 15 Quis invenit locum ejus ? et quis intravit in thesauros ejus ? +Baruch Bar 30 3 16 Ubi sunt principes gentium, et qui dominantur super bestias quæ sunt super terram ? +Baruch Bar 30 3 17 qui in avibus cæli ludunt, +Baruch Bar 30 3 18 qui argentum thesaurizant, et aurum, in quo confidunt homines, et non est finis acquisitionis eorum ? qui argentum fabricant, et solliciti sunt, nec est inventio operum illorum ? +Baruch Bar 30 3 19 Exterminati sunt, et ad inferos descenderunt, et alii loco eorum surrexerunt. +Baruch Bar 30 3 20 Juvenes viderunt lumen, et habitaverunt super terram, viam autem disciplinæ ignoraverunt, +Baruch Bar 30 3 21 neque intellexerunt semitas ejus, neque filii eorum susceperunt eam : a facie ipsorum longe facta est ; +Baruch Bar 30 3 22 non est audita in terra Chanaan, neque visa est in Theman. +Baruch Bar 30 3 23 Filii quoque Agar, qui exquirunt prudentiam quæ de terra est, negotiatores Merrhæ et Theman, et fabulatores, et exquisitores prudentiæ et intelligentiæ : viam autem sapientiæ nescierunt, neque commemorati sunt semitas ejus. +Baruch Bar 30 3 24 O Israël, quam magna est domus Dei, et ingens locus possessionis ejus ! +Baruch Bar 30 3 25 magnus est, et non habet finem : excelsus, et immensus. +Baruch Bar 30 3 26 Ibi fuerunt gigantes nominati illi, qui ab initio fuerunt, statura magna, scientes bellum. +Baruch Bar 30 3 27 Non hos elegit Dominus, neque viam disciplinæ invenerunt : propterea perierunt, +Baruch Bar 30 3 28 et quoniam non habuerunt sapientiam, interierunt propter suam insipientiam. +Baruch Bar 30 3 29 Quis ascendit in cælum, et accepit eam, et eduxit eam de nubibus ? +Baruch Bar 30 3 30 Quis transfretavit mare, et invenit illam, et attulit illam super aurum electum ? +Baruch Bar 30 3 31 Non est qui possit scire vias ejus, neque qui exquirat semitas ejus : +Baruch Bar 30 3 32 sed qui scit universa novit eam, et adinvenit eam prudentia sua qui præparavit terram in æterno tempore : et replevit eam pecudibus et quadrupedibus +Baruch Bar 30 3 33 qui emittit lumen, et vadit, et vocavit illud, et obedit illi in tremore. +Baruch Bar 30 3 34 Stellæ autem dederunt lumen in custodiis suis, et lætatæ sunt : +Baruch Bar 30 3 35 vocatæ sunt, et dixerunt : Adsumus, et luxerunt ei cum jucunditate, qui fecit illas. +Baruch Bar 30 3 36 Hic est Deus noster, et non æstimabitur alius adversus eum. +Baruch Bar 30 3 37 Hic adinvenit omnem viam disciplinæ, et tradidit illam Jacob puero suo, et Israël dilecto suo. +Baruch Bar 30 3 38 Post hæc in terris visus est, et cum hominibus conversatus est. +Baruch Bar 30 4 1 Hic liber mandatorum Dei, et lex quæ est in æternum : omnes qui tenent eam pervenient ad vitam : qui autem dereliquerunt eam, in mortem. +Baruch Bar 30 4 2 Convertere, Jacob, et apprehende eam : ambula per viam ad splendorem ejus contra lumen ejus. +Baruch Bar 30 4 3 Ne tradas alteri gloriam tuam, et dignitatem tuam genti alienæ. +Baruch Bar 30 4 4 Beati sumus, Israël, quia quæ Deo placent manifesta sunt nobis. +Baruch Bar 30 4 5 Animæquior esto, populus Dei, memorabilis Israël : +Baruch Bar 30 4 6 venundati estis gentibus non in perditionem : sed propter quod in ira ad iracundiam provocastis Deum, traditi estis adversariis. +Baruch Bar 30 4 7 Exacerbastis enim eum qui fecit vos, Deum æternum, immolantes dæmoniis, et non Deo. +Baruch Bar 30 4 8 Obliti enim estis Deum qui nutrivit vos, et contristastis nutricem vestram Jerusalem. +Baruch Bar 30 4 9 Vidit enim iracundiam a Deo venientem vobis, et dixit : Audite, confines Sion : adduxit enim mihi Deus luctum magnum. +Baruch Bar 30 4 10 Vidi enim captivitatem populi mei, filiorum meorum et filiarum, quam superduxit illis Æternus. +Baruch Bar 30 4 11 Nutrivi enim illos cum jucunditate ; dimisi autem illos cum fletu et luctu. +Baruch Bar 30 4 12 Nemo gaudeat super me viduam et desolatam : a multis derelicta sum propter peccata filiorum meorum, quia declinaverunt a lege Dei. +Baruch Bar 30 4 13 Justitias autem ipsius nescierunt, nec ambulaverunt per vias mandatorum Dei, neque per semitas veritatis ejus cum justitia ingressi sunt. +Baruch Bar 30 4 14 Veniant confines Sion, et memorentur captivitatem filiorum et filiarum mearum, quam superduxit illis Æternus. +Baruch Bar 30 4 15 Adduxit enim super illos gentem de longinquo, gentem improbam, et alterius linguæ, +Baruch Bar 30 4 16 qui non sunt reveriti senem, neque puerorum miserti sunt, et abduxerunt dilectos viduæ, et a filiis unicam desolaverunt. +Baruch Bar 30 4 17 Ego autem, quid possum adjuvare vos ? +Baruch Bar 30 4 18 qui enim adduxit super vos mala, ipse vos eripiet de manibus inimicorum vestrorum. +Baruch Bar 30 4 19 Ambulate, filii, ambulate : ego enim derelicta sum sola. +Baruch Bar 30 4 20 Exui me stola pacis, indui autem me sacco obsecrationis, et clamabo ad Altissimum in diebus meis. +Baruch Bar 30 4 21 Animæquiores estote, filii ; clamate ad Dominum, et eripiet vos de manu principum inimicorum. +Baruch Bar 30 4 22 Ego enim speravi in æternum salutem vestram, et venit mihi gaudium a Sancto, super misericordia quæ veniet vobis ab æterno salutari nostro. +Baruch Bar 30 4 23 Emisi enim vos cum luctu et ploratu : reducet autem vos mihi Dominus cum gaudio et jucunditate in sempiternum. +Baruch Bar 30 4 24 Sicut enim viderunt vicinæ Sion captivitatem vestram a Deo, sic videbunt et in celeritate salutem vestram a Deo, quæ superveniet vobis cum honore magno et splendore æterno. +Baruch Bar 30 4 25 Filii, patienter sustinete iram quæ supervenit vobis : persecutus est enim te inimicus tuus : sed cito videbis perditionem ipsius, et super cervices ipsius ascendes. +Baruch Bar 30 4 26 Delicati mei ambulaverunt vias asperas : ducti sunt enim ut grex direptus ab inimicis. +Baruch Bar 30 4 27 Animæquiores estote, filii, et proclamate ad Dominum : erit enim memoria vestra ab eo qui duxit vos. +Baruch Bar 30 4 28 Sicut enim fuit sensus vester ut erraretis a Deo, decies tantum iterum convertentes requiretis eum : +Baruch Bar 30 4 29 qui enim induxit vobis mala, ipse rursum adducet vobis sempiternam jucunditatem cum salute vestra. +Baruch Bar 30 4 30 Animæquior esto, Jerusalem : exhortatur enim te, qui te nominavit. +Baruch Bar 30 4 31 Nocentes peribunt, qui te vexaverunt : et qui gratulati sunt in tua ruina, punientur. +Baruch Bar 30 4 32 Civitates quibus servierunt filii tui, punientur, et quæ accepit filios tuos. +Baruch Bar 30 4 33 Sicut enim gavisa est in tua ruina, et lætata est in casu tuo, sic contristabitur in sua desolatione, +Baruch Bar 30 4 34 et amputabitur exsultatio multitudinis ejus, et gaudimonium ejus erit in luctum. +Baruch Bar 30 4 35 Ignis enim superveniet ei ab Æterno in longiturnis diebus, et habitabitur a dæmoniis in multitudine temporis. +Baruch Bar 30 4 36 Circumspice, Jerusalem, ad orientem, et vide jucunditatem a Deo tibi venientem. +Baruch Bar 30 4 37 Ecce enim veniunt filii tui, quos dimisisti dispersos : veniunt collecti ab oriente usque ad occidentem, in verbo Sancti, gaudentes in honorem Dei. +Baruch Bar 30 5 1 Exue te, Jerusalem, stola luctus et vexationis tuæ, et indue te decore, et honore ejus, quæ a Deo tibi est, sempiternæ gloriæ. +Baruch Bar 30 5 2 Circumdabit te Deus diploide justitiæ, et imponet mitram capiti honoris æterni. +Baruch Bar 30 5 3 Deus enim ostendet splendorem suum in te, omni qui sub cælo est. +Baruch Bar 30 5 4 Nominabitur enim tibi nomen tuum a Deo in sempiternum : pax justitiæ, et honor pietatis. +Baruch Bar 30 5 5 Exsurge, Jerusalem, et sta in excelso : et circumspice ad orientem, et vide collectos filios tuos ab oriente sole usque ad occidentem, in verbo Sancti, gaudentes Dei memoria. +Baruch Bar 30 5 6 Exierunt enim abs te pedibus ducti ab inimicis : adducet autem illos Dominus ad te portatos in honore sicut filios regni : +Baruch Bar 30 5 7 constituit enim Deus humiliare omnem montem excelsum et rupes perennes, et convalles replere in æqualitatem terræ, ut ambulet Israël diligenter in honorem Dei. +Baruch Bar 30 5 8 Obumbraverunt autem et silvæ, et omne lignum suavitatis Israël ex mandato Dei. +Baruch Bar 30 5 9 Adducet enim Deus Israël cum jucunditate in lumine majestatis suæ, cum misericordia et justitia quæ est ex ipso. +Baruch Bar 30 6 1 Propter peccata quæ peccastis ante Deum, abducemini in Babyloniam captivi a Nabuchodonosor rege Babylonis. +Baruch Bar 30 6 2 Ingressi itaque in Babylonem, eritis ibi annis plurimis, et temporibus longis, usque ad generationes septem : post hoc autem educam vos inde cum pace. +Baruch Bar 30 6 3 Nunc autem videbitis in Babylonia deos aureos et argenteos, et lapideos et ligneos, in humeris portari, ostentantes metum gentibus. +Baruch Bar 30 6 4 Videte ergo ne et vos similes efficiamini factis alienis, et metuatis, et metus vos capiat in ipsis. +Baruch Bar 30 6 5 Visa itaque turba de retro et ab ante, adorantes dicite in cordibus vestris : Te oportet adorari, Domine. +Baruch Bar 30 6 6 Angelus enim meus vobiscum est : ipse autem exquiram animas vestras. +Baruch Bar 30 6 7 Nam lingua ipsorum polita a fabro ; ipsa etiam inaurata et inargentata : falsa sunt, et non possunt loqui. +Baruch Bar 30 6 8 Et sicut virgini amanti ornamenta, ita accepto auro fabricati sunt. +Baruch Bar 30 6 9 Coronas certe aureas habent super capita sua dii illorum : unde subtrahunt sacerdotes ab eis aurum et argentum, et erogant illud in semetipsos. +Baruch Bar 30 6 10 Dant autem et ex ipso prostitutis, et meretrices ornant : et iterum cum receperint illud a meretricibus, ornant deos suos. +Baruch Bar 30 6 11 Hi autem non liberantur ab ærugine et tinea. +Baruch Bar 30 6 12 Opertis autem illis veste purpurea, extergunt faciem ipsorum propter pulverem domus qui est plurimus inter eos. +Baruch Bar 30 6 13 Sceptrum autem habet ut homo, sicut judex regionis, qui in se peccantem non interficit. +Baruch Bar 30 6 14 Habet etiam in manu gladium et securim, se autem de bello et a latronibus non liberat. Unde vobis notum sit quia non sunt dii : +Baruch Bar 30 6 15 non ergo timueritis eos. Sicut enim vas hominis confractum inutile efficitur, tales sunt et dii illorum. +Baruch Bar 30 6 16 Constitutis illis in domo, oculi eorum pleni sunt pulvere a pedibus introëuntium. +Baruch Bar 30 6 17 Et sicut alicui qui regem offendit circumseptæ sunt januæ, aut sicut ad sepulchrum adductum mortuum : ita tutantur sacerdotes ostia clausuris et seris, ne a latronibus expolientur. +Baruch Bar 30 6 18 Lucernas accendunt illis, et quidem multas, ex quibus nullam videre possunt : sunt autem sicut trabes in domo. +Baruch Bar 30 6 19 Corda vero eorum dicunt elingere serpentes qui de terra sunt, dum comedunt eos, et vestimentum ipsorum, et non sentiunt. +Baruch Bar 30 6 20 Nigræ fiunt facies eorum a fumo qui in domo fit. +Baruch Bar 30 6 21 Supra corpus eorum et supra caput eorum volant noctuæ, et hirundines, et aves etiam, similiter et cattæ. +Baruch Bar 30 6 22 Unde sciatis quia non sunt dii : ne ergo timueritis eos. +Baruch Bar 30 6 23 Aurum etiam quod habent ad speciem est : nisi aliquis exterserit æruginem, non fulgebunt : neque enim dum conflarentur, sentiebant. +Baruch Bar 30 6 24 Ex omni pretio empta sunt, in quibus spiritus non inest ipsis. +Baruch Bar 30 6 25 Sine pedibus, in humeris portantur, ostentantes ignobilitatem suam hominibus : confundantur etiam qui colunt ea. +Baruch Bar 30 6 26 Propterea si ceciderint in terram, a semetipsis non consurgunt : neque si quis eum statuerit rectum, per semetipsum stabit : sed sicut mortuis munera eorum illis apponentur. +Baruch Bar 30 6 27 Hostias illorum vendunt sacerdotes ipsorum, et abutuntur : similiter et mulieres eorum decerpentes, neque infirmo, neque mendicanti, aliquid impertiunt. +Baruch Bar 30 6 28 De sacrificiis eorum fœtæ et menstruatæ contingunt. Sciens itaque ex his quia non sunt dii, ne timeatis eos. +Baruch Bar 30 6 29 Unde enim vocantur dii ? quia mulieres apponunt diis argenteis, et aureis, et ligneis : +Baruch Bar 30 6 30 et in domibus eorum sacerdotes sedent habentes tunicas scissas, et capita et barbam rasam, quorum capita nuda sunt. +Baruch Bar 30 6 31 Rugiunt autem clamantes contra deos suos sicut in cœna mortui. +Baruch Bar 30 6 32 Vestimenta eorum auferunt sacerdotes, et vestiunt uxores suas et filios suos. +Baruch Bar 30 6 33 Neque si quid mali patiuntur ab aliquo, neque si quid boni, poterunt retribuere : neque regem constituere possunt, neque auferre. +Baruch Bar 30 6 34 Similiter neque dare divitias possunt, neque malum retribuere. Si quis illis votum voverit et non reddiderit, neque hoc requirunt. +Baruch Bar 30 6 35 Hominem a morte non liberant, neque infirmum a potentiori eripiunt. +Baruch Bar 30 6 36 Hominem cæcum ad visum non restituunt ; de necessitate hominem non liberabunt. +Baruch Bar 30 6 37 Viduæ non miserebuntur, neque orphanis benefacient. +Baruch Bar 30 6 38 Lapidibus de monte similes sunt dii illorum, lignei, et lapidei, et aurei, et argentei : qui autem colunt ea, confundentur. +Baruch Bar 30 6 39 Quomodo ergo æstimandum est aut dicendum illos esse deos ? +Baruch Bar 30 6 40 Adhuc enim ipsis Chaldæis non honorantibus ea : qui cum audierint mutum non posse loqui, offerunt illud ad Bel, postulantes ab eo loqui : +Baruch Bar 30 6 41 quasi possint sentire qui non habent motum ! Et ipsi, cum intellexerint, relinquent ea : sensum enim non habent ipsi dii illorum. +Baruch Bar 30 6 42 Mulieres autem circumdatæ funibus in viis sedent, succendentes ossa olivarum : +Baruch Bar 30 6 43 cum autem aliqua ex ipsis, attracta ab aliquo transeunte, dormierit cum eo, proximæ suæ exprobrat quod ea non sit digna habita, sicut ipsa, neque funis ejus diruptus sit. +Baruch Bar 30 6 44 Omnia autem quæ illi fiunt, falsa sunt : quomodo æstimandum aut dicendum est illos esse deos ? +Baruch Bar 30 6 45 A fabris autem et ab aurificibus facta sunt : nihil aliud erunt, nisi id quod volunt esse sacerdotes. +Baruch Bar 30 6 46 Artifices etiam ipsi, qui ea faciunt, non sunt multi temporis : numquid ergo possunt ea, quæ fabricata sunt ab ipsis, esse dii ? +Baruch Bar 30 6 47 Reliquerunt autem falsa et opprobrium postea futuris. +Baruch Bar 30 6 48 Nam cum supervenerit illis prælium et mala, cogitant sacerdotes apud se ubi se abscondant cum illis. +Baruch Bar 30 6 49 Quomodo ergo sentiri debeant quoniam dii sunt, qui nec de bello se liberant, neque de malis se eripiunt ? +Baruch Bar 30 6 50 Nam cum sint lignea, inaurata et inargentata, scietur postea quia falsa sunt ab universis gentibus et regibus : quæ manifesta sunt quia non sunt dii, sed opera manuum hominum, et nullum Dei opus cum illis. +Baruch Bar 30 6 51 Unde ergo notum est quia non sunt dii, sed opera manuum hominum, et nullum Dei opus in ipsis est. +Baruch Bar 30 6 52 Regem regioni non suscitant, neque pluviam hominibus dabunt. +Baruch Bar 30 6 53 Judicium quoque non discernent, neque regiones liberabunt ab injuria, quia nihil possunt, sicut corniculæ inter medium cæli et terræ. +Baruch Bar 30 6 54 Etenim cum inciderit ignis in domum deorum ligneorum, argenteorum et aureorum, sacerdotes quidem ipsorum fugient, et liberabuntur : ipsi vero sicut trabes in medio comburentur. +Baruch Bar 30 6 55 Regi autem et bello non resistent. Quomodo ergo æstimandum est aut recipiendum quia dii sunt ? +Baruch Bar 30 6 56 Non a furibus, neque a latronibus se liberabunt dii lignei, et lapidei, et inaurati, et inargentati : quibus hi qui fortiores sunt, +Baruch Bar 30 6 57 aurum et argentum, et vestimentum quo operti sunt, auferent illis, et abibunt, nec sibi auxilium ferent. +Baruch Bar 30 6 58 Itaque melius est esse regem ostentantem virtutem suam, aut vas in domo utile, in quo gloriabitur qui possidet illud, vel ostium in domo, quod custodit quæ in ipsa sunt, quam falsi dii. +Baruch Bar 30 6 59 Sol quidem et luna ac sidera, cum sint splendida et emissa ad utilitates, obaudiunt : +Baruch Bar 30 6 60 similiter et fulgur cum apparuerit, perspicuum est : idipsum autem et spiritus in omni regione spirat : +Baruch Bar 30 6 61 et nubes, quibus cum imperatum fuerit a Deo perambulare universum orbem, perficiunt quod imperatum est eis : +Baruch Bar 30 6 62 ignis etiam missus desuper, ut consumat montes et silvas, facit quod præceptum est ei : hæc autem neque speciebus, neque virtutibus, uni eorum similia sunt. +Baruch Bar 30 6 63 Unde neque existimandum est, neque dicendum illos esse deos, quando non possunt neque judicium judicare, neque quidquam facere hominibus. +Baruch Bar 30 6 64 Scientes itaque quia non sunt dii, ne ergo timueritis eos. +Baruch Bar 30 6 65 Neque enim regibus maledicent, neque benedicent. +Baruch Bar 30 6 66 Signa etiam in cælo gentibus non ostendunt : neque ut sol lucebunt, neque illuminabunt ut luna. +Baruch Bar 30 6 67 Bestiæ meliores sunt illis, quæ possunt fugere sub tectum ac prodesse sibi. +Baruch Bar 30 6 68 Nullo itaque modo nobis est manifestum quia sunt dii : propter quod ne timeatis eos. +Baruch Bar 30 6 69 Nam sicut in cucumerario formido nihil custodit, ita sunt dii illorum lignei, et argentei, et inaurati. +Baruch Bar 30 6 70 Eodem modo et in horto spina alba, supra quam omnis avis sedet, similiter et mortuo projecto in tenebris, similes sunt dii illorum lignei, et inaurati, et inargentati. +Baruch Bar 30 6 71 A purpura quoque et murice, quæ supra illos tineant, scietis itaque quia non sunt dii : ipsi etiam postremo comeduntur, et erunt opprobrium in regione. +Baruch Bar 30 6 72 Melior est homo justus qui non habet simulacra, nam erit longe ab opprobriis. |
